Saf
su (H2O) bir bileşiğe örnektir. Molekülün top ve çubuk modeli, iki kısım
hidrojenin (beyaz) ve bir kısım
oksijenin (kırmızı) mekansal ilişkisini gösterir.
Kimyasal bileşik,kimyasal bağlarla bir arada tutulan birden fazlakimyasal elementin atomlarını içeren birçok özdeşmolekülden (veya moleküler varlıklardan) oluşankimyasal maddedir. Dolayısıyla tek bir elementin atomlarından oluşan bir molekül bileşik değildir. Bir bileşik, diğer maddelerle etkileşimi içerebilenkimyasal reaksiyonla farklı bir maddeye dönüştürülebilir. Bu süreçte atomlar arasındaki bağlar kırılabilir ve/veya yeni bağlar oluşabilir.
Bileşen atomlarının birbirine nasıl bağlandığına göre ayırt edilen dört ana bileşik türü vardır.Moleküler bileşiklerkovalent bağlarla bir arada tutulur;iyonik bileşikleriyonik bağlarla bir arada tutulur; intermetalik bileşiklermetalik bağlarla bir arada tutulur;Koordinasyon komplekslerikoordine kovalent bağlarla bir arada tutulur. Stokiyometrik olmayan bileşikler tartışmalı marjinal durum oluşturur.
Kimyasal formül, sayısal alt simgelerle birlikte standartkimyasal sembolleri kullanarak, bileşik moleküldeki her elementin atom sayısını belirtir. Birçok kimyasal bileşiğin, Kimyasal Özetler Servisi tarafından atanan benzersiz birCAS numarası tanımlayıcısı vardır. Dünya çapında 350.000'den fazla kimyasal bileşik (kimyasal karışımları dahil) üretim ve kullanım için tescil edilmiştir.[1]
Kimyasal bir bileşik, iki ya da daha fazlaelementin sabit kütle oranında birleşmesiyle oluşansaf maddelere denir. Bileşiklerin en küçük yapı taşımoleküllerdir.
- Bileşiklerin çoğumoleküler yapıdadır. Amatuz gibiiyonik bileşikleratomik yapıdadır.
- Bileşikler belirli formüllerle ifade edilir. ÖrneğinAsetonitrilin formülüCH3CN olarak ifade edilir.
- Bileşikler kimyasal yöntemlerle bileşenlerine ayrılabilir ama fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılamazlar.
- Bileşikler kendini oluşturan elementlerin özelliklerini göstermezler. En bilinen örneği ise yakıcı olanoksijen ve yanıcı olanhidrojenin birleşerek yangın söndürücü olarak kullanılanH2O'yu oluşturması.
- Belirli ayırt edici özellikleri vardır.
- Bileşik ile karışımın farkı:
- Bileşikler belirli sayıda element atomunun kimyasal bir bağ ile bağlanmasıyla oluşur. Ancak karışımın belirli bir formülü yoktur. Bileşikleri oluşturan elementler bir araya gelerek kendi özelliklerini kaybederler fakat karışımları oluşturan maddeler kendi özelliklerini kaybetmezler.
Bileşiklerin
özellikleri | Karışımların
özellikleri |
|---|
| 1-Bileşiği oluşturan maddeler belirli oranlarda birleşir. | 1 – Karışımı oluşturan maddeler istenen oranlarda karıştırılabilirler. |
| 2- Saf maddelerdir. Hepsihomojendir. (Hâl değişim noktaları hariç) | 2 – Saf değillerdir.Homojen veheterojen olabilir. |
| 3- Belirli erime, kaynama noktalarına sahiptirler. | 3 – Erime vekaynama noktaları sabit değildir. |
| 4- Fiziksel değil kimyasal yöntemlerle bileşenlerine ayrılabilir. | 4 – Fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrıştırılabilir. |
| 5- Belirlisembolleri vardır. | 5 –Formülleri veya sembolleri yoktur. |
| 6- Meydana geldikleri elementlerinfiziksel ve kimyasal özelliklerini korumazlar. | 6 – Karışanlar özelliklerini karışım içerisinde de korurlar. |
