İlin nüfusu 654.528'dir.[2] Bu nüfusun %84,27'i şehirlerde yaşamaktadır. İlde km²'ye 139 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 722'dir.)[3] İlin yüzölçümü 4.477 km²'dir.[4] İl merkezinin denizden yüksekliği 560 metredir.[5]
2020 yılındaTÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber toplam 6 ilçe, 11 belediye, bu belediyelerde 136 mahalle ve 283 köy vardır.
1990 yılına kadarSiirt iline bağlı olan Batman, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunlaBeşiri,Kozluk veSason ilçeleriSiirt'ten,Hasankeyf veGercüş ilçeleri iseMardin'den alınıp Merkez'e bağlanarak Türkiye'nin 72. ili olmuştur.
Batman tarihi itibarıyla yeni bir şehir olmasına karşın yerleşim alanında kurulan şehirlerin tarihiSümerlere kadar uzanır. İluh Tepesi'nin bulunduğu alanda bir Sümer şehir yerleşiminin bulunduğu, ancak bataklık bir arazi üzerine kurulu olduğundan şehrin zaman içerisinde yeraltına göçtüğü düşünülmektedir. Ayrıcaİluh Tepesi olarak adlandırılan Arazi, araştırmalar sonucunda doğal olmadığı ve yapay bir tepe olduğu kanıtlanmıştır. Batman'ın adını "batmak" teriminden bu nedenle almış olabileceği düşünülmektedir. 1940 yılında Batman civarındapetrol bulunmuştur.
Batman Saat Kulesi, Batman ilininMerkez ilçesinde bulunan saat kulesi. Batman-Sanat Sokağı ile Edip Solmaz bulvarının kesiştiği noktada yer alan kule Batman'ın simgelerinden biridir. İki katlı kulenin giriş katında dairesel kemerler yer almakta, üst katta dairesel kemerlerle çevrili dairesel kadranlar yer almaktadır.[6] Kule 2003 yılında dikilmiştir.[7]
Batman'ın iklim özellikleriGüneydoğu Anadolu Bölgesinde oluşundan dolayı genel anlamdaUzak Akdeniz İklimi kapsamındadır. Yıllık ortalama yağış miktarı 750–1000 mm civarındadır. Kışlar bazen sert ve soğuk geçmektedir. 1 Ocak 2007 tarihinde termometreler -24 dereceyi göstermiştir. İlkbahar aylarındaBeşiri ve Batman ovalarında bol otluk olupİç Anadolu Bölgesi veDoğu Anadolu Bölgesinden mevsimlikKüçükbaş ve Büyükbaş Hayvan besiciliği göçü almaktadır. Ölçülen en yüksek sıcaklık 48.8 derece ile 10 Temmuz 1962'de kayda geçmiştir.
Yazlar sıcak geçmektedir. Yaz aylarında bazen şiddetli yağışlarda görülmektedir.
Doğu şehirlerinin birçoğunda olduğu gibi Batman'da da ekonomi genel olarak tarım ve hayvancılık üzerine bulunmaktadır. Son yıllarda Organize Sanayi Bölgesi'nde yaşanan genişleme ile birlikte yüzlerce yeni tekstil işletmesinin açıldığı şehirde, Batman Ticaret ve Sanayi Odası (BATSO) verilerine göre 9 bin kişi tekstil atölyelerinde çalışmaktadır. Yine BATSO verilerine göre, şehirdeki Organize Sanayi Bölgesi'nde 55 işletme bulunuyor.[10]
Türkiye'nin ilk petrol çıkarılan şehri olan Batman'daBatman Rafinerisi bulunmakta ve burada da 400'ü aşkın kişi çalışmaktadır.
TÜİK verilerine göre, yüzde 30,9 ile Türkiye'de işsizliğin en yüksek olduğu bölgede yer alan şehirlerMardin, Batman,Şırnak,Siirt'tir.[11]
İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclisleri oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, il genel meclisinin oluşumunu sağlarlar.
İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı iseD'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)
İl Genel Meclisi,İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca İl Genel Meclisi, bir yıl görev yapmak üzere kendi üyeleri arasından gizli oyla beş kişilik il encümenini seçer.[12][13]
Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.
Batman Valisi,Ekrem CANALP'tir. 12.5.2022/209 sayılı kararlaEdirne Valisi iken bu göreve atanmıştır.[14] Terör soruşturması kapsamındaİçişleri Bakanlığı tarafından görevden alınan Mehmet Demir'in yerine Batman Belediyesi Başkan Vekili olarak da görev yapacaktır.[15]
2023 Türkiye Genel Seçimleri’ne göre Batman’dan TBMM’ye 5 milletvekili gönderilmiştir: AK Parti – Ferhat Nasıroğlu veYSP – Keskin Bayındır, Zeynep Oduncu, Mehmet Rüştü Tiryaki, Nurten Ertuğrul.
Güncel Nüfus Değerleri(TÜİK 6 Şubat 2025 verileri[20])
Batman ilinin nüfusu 654.528'dir. Bu nüfusun %86,15'i şehirlerde yaşamaktadır (2024 sonu). İlin yüzölçümü 4.477 km2'dir. İlde km2'ye 146 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 775'dir.) İlde yıllık nüfus artış oranı %1,13 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Merkez(% 2,95), Gercüş (%-9,86)
06 Şubat 2025TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 ilçe, 11 belediye, bu belediyelerde 137 mahalle ve ayrıca 292 köy vardır.
2024 yılı sonunda Batman ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri
Batman ve yöresinde genellikle Güneydoğuya has bütün yemekler bulunmakta ve tüketilmektedir. Kebap ve sulu yemekler tüketim fazla olan yemeklerdir. Güveç (tirşik), mehîr, imam bayıldı (babağannûç), içli köfte (kutilk), şam böreği (şamborek), yeşil mercimek çorbası (şorbenîsk), kuru dolma (dolmê hışk), mirtoxe, gebol, avşork yörenin kendine has yemekleridir. Merkezde ünlü ciğerci, büryancı ve kavurmacılar bulunmaktadır. Tatlı olarak kadayıf, baklava gibi tatlılar tüketilmektedir. Hamur işleri olarak lahmacun tüketimi fazladır. Yöreye has yemeklerin sayısı oldukça fazladır.
Batman'a Türkiye'nin her bölgesinden ulaşım mümkündür. Bölgenin birçok yerel otobüs firması ilk kalkış olarak Batman merkezi seçmekte bundan dolayı birçok firmayla ulaşım mümkündür. Batman Merkez ulaşımda bölgesine açılan bir noktadır. Havalimanı sayesinde hem batı illerine olan sefer artmış hem de fiyatlar azalmış durumda, hava yolu direkt bağlantı ile İstanbul, Ankara, İzmir ve yaz aylarında Antalya'ya ulaşım mevcuttur. Demiryolları bakımından meşhur Kurtalan Ekspresi'nin Kurtalan'dan önceki son durağıdır.
2021-2022 Sezonu sonunda, Futbol takımıBatman Petrolspor A.Ş.,2.Ligdedir. Hentbol erkekler süper liginde 1955 Batman Bld. GSK, 4.olmuştur. Futbol kadınlar 3.lig takımı 1955 Batman Bld.spor 2.lige çıkmıştır. Yine Batman Gençlikspor bölgesel ligden 2.lige çıkmıştır.BAL ve Kadın futbol 3.liginde birer takım yer almıştır. Bölgesel liglere katılan takım sayısı 4'tür. Batman BESYO, voleybol erkekler 3.liginde küme düşmüştür.
^Cansever, Meltem (Haziran 2009),Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi, İstanbul: NTV Yayınları, s. 52,ISBN9786055813239
^Aksin, Aziz (7 Eylül 2015)."Batman Saat Kulesi bilgi edinme başvurusu".Batman Belediyesi Yazı İşleri Müdürlüğü Bilgi Edinme Bürosu (E-posta). e-Dilekçe numarası 23280014-622.01/87. 8 Eylül 2015 tarihindekaynağından arşivlendi.
"Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları"(html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi:13 Nisan 2016.
"Batman Nüfusu". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
"Batman Nüfusu". nufusune.com.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
"Batman Nüfusu". nufusubu.com.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
