Büyük Alfred (Eski İngilizce:Eski İngilizce: ÆlfrǣdEski İngilizce telaffuz: [ˈæɫvˌræːd];y. 849 – 26 Ekim 899), 871'den 886'ya kadarBatı Saksonlar'ın Kralı, 886'dan 899'daki ölümüne kadar iseAnglo-Saksonlar'ın Kralıydı. KralÆthelwulf ile ilk eşiOsburh’un en küçük oğluydu; her ikisi de Alfred henüz gençken öldü. Alfred’in ağabeyleriÆthelbald,Æthelberht veÆthelred sırasıyla ondan önce tahta çıktılar. Alfred’in yönetimi altında, İngiltere’de kalıcı değişimlere yol açan önemli idarî ve askerî reformlar hayata geçirildi.
Alfred, 853 yılında henüz dört yaşındayken babası KralÆthelwulf tarafından Roma'ya gönderilmiştir. BuradaPapa IV. Leo tarafından karşılanmış ve Papa, Alfred'i "ruhani oğlu" olarak kabul ederek ona bir kraliyet kuşağı takmıştır. 855 yılında babasıyla birlikte tekrar Roma'ya gitmiş ve bir yıla yakın bir süre orada kalmıştır. Roma'da gördüğü görkemli mimari, düzenli hukuk sistemi ve eğitim anlayışı, Alfred'in ileride Wessex'te yapacağı reformların ilham kaynağı olmuştur.
Tahta çıktıktan sonra Alfred, birkaç yılınıViking istilalarıyla mücadele ederek geçirdi. 878'dekiEdington Muharebesi’nde kesin bir zafer kazandı ve Vikinglerle İngiltere’yi,Anglo-Saksonlara ait topraklar ile Viking egemenliğindekiDanelaw arasında bölen bir anlaşma yaptı; Danelaw, İskandinavYork’u, kuzeydoğu Midlands ve East Anglia’dan oluşuyordu. Alfred ayrıca Viking lideriGuthrum’un Hristiyanlığa geçişini de gözetim altında gerçekleştirdi. Krallığını fethetmeye yönelik Viking girişimlerini başarılı bir şekilde savunarak İngiltere’de baskın hükümdar konumuna geldi.[1] Alfred, Londra’yı Vikinglerden geri aldıktan sonra kendisini “Anglo-Saksonların Kralı” olarak adlandırmaya başladı. Hayatına dair ayrıntılar, 9. yüzyıl Galli bilgin ve piskoposAsser’in eserinde anlatılır.
Alfred, eğitimli, merhametli, ağırbaşlı ve soğukkanlı bir hükümdar olarak ün kazanmıştı; eğitimi teşvik eder, hem soyluların hem de halktan kişilerin İngilizce ve Latince öğrenebileceği bir saray okulu kurmuş, hukuk sistemini ve askerî yapıyı geliştirmiş ve halkının yaşam kalitesini arttırmıştır. “Büyük” lakabı kendisine en erken 13. yüzyılda verilmiş olsa da, yaygın biçimde ancak 16. yüzyıldan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.[2] Alfred, yerli doğumlu İngiliz hükümdarlar arasında bu unvanla anılan tek kişidir.
Alfred, özellikleViking istilalarına karşı gösterdiği direnişle tanınır. 878 yılındaEdington Savaşı’nda Viking lideriGuthrum’u mağlup ederek önemli bir zafer kazanmıştır . Bu zaferin ardından Guthrum’un Hristiyanlığı kabul etmesiyle birlikte Wedmore Antlaşması imzalanmış ve İngiltere’nin güneyiAnglosaksonların, kuzeyi ise Vikinglerin kontrolüne bırakılmıştır
Alfred, bu süreçte kendisini yalnızcaWessex’in değil, tüm Anglosaksonların kralı olarak tanımlamış ve İngiltere’nin birleşmesi yolunda önemli adımlar atmıştır .
Ayrıca Alfred, kendisini 'Anglosaksonların Kralı' olarak adlandıran ilkBatı Saksonların Kralı'dır.
Büyük Alfred, sadece askerî başarılarıyla değil, aynı zamanda kültürel ve hukuki reformlarıyla da öne çıkar. Eğitime büyük önem vermiş, Latince eserleri Eski İngilizceye çevirtmiş ve halkın okuryazarlığını artırmaya çalışmıştır. Özellikle PapaI. Gregorius’un “Regula Pastoralis” adlı eserini çevirerek din adamlarının sorumluluklarını halka anlatmayı hedeflemiştir.
Alfred, “Büyük” unvanını taşıyan tek İngiliz kralıdır. Bu unvan, onun hem askerî hem de kültürel başarılarının bir yansımasıdır. TorunuÆthelstan, İngiltere'nin ilk gerçek kralı olarak kabul edilse de, Alfred'in attığı temeller bu birleşmenin önünü açmıştır
Hayatına dair ayrıntılarGalli rahipAsser tarafından kaleme alınmıştır.
İyi eğitimli ve bilgili olan Alfred, hükümdarlığında eğitimi teşvik etti ve kraliyetin hukuk sistemini geliştirdi.
İngiltere hükümdarları listesi
- Pollard, Justin (2006)Alfred the Great: the man who made England,ISBN 0-7195-6666-5(İngilizce)
- Reuter, Timothy (ed.), (2003) Alfred the Great (Studies in early medieval Britain),,ISBN 978-0-7546-0957-5(İngilizce)
- Britanyalı Kraliyet resmi web sitesi "Alfred 'The Great' (r. 871-899)" maddesi.[1] 28 Ekim 2014 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi.(İngilizce)
