Movatterモバイル変換

2023

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Başlığın diğer anlamları için2023 (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Binyıllar:	3. binyıl
Yüzyıllar:	20. yüzyıl 21. yüzyıl 22. yüzyıl
Onyıllar:	2000'ler 2010'lar 2020'ler 2030'lar 2040'lar
Yıllar:	2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026

Çeşitli takvimlerde2023
Miladi	2023 MMXXIII
Ab urbe condita	2776
Asur	6773
Bahâî	179 – 180
Bengal	1430
Berberi	2973
Birmanya	1385
Bizans	7531 – 7532
Budist	2567
Discordian	3189
Ermeni	1472 ԹՎ ՌՆՀԲ
Etiyopya	2015 – 2016
Fransız cumhuriyetçi	231 – 232
Hicrî	1444 – 1445
Hint
-Kali Yuga	5124 – 5125
-Shaka Samvat	1945 – 1946
-Vikram Samvat	2079 – 2080
Holosen takvimi	12023
İbrani	5783 – 5784
İran	1401 – 1 BP – MÖ 1402 BP
Juche	112
Kıpti	1739 – 1740
Kore	4356
Tayland güneş	2566
Unix zaman	1672531200 – 1704067199
g t d

2023 (MMXXIII)pazar günü başlayan bir yıldır.Gregoryen takvimindeki Milat ("Common Era", CE) veRab'bin Yılı'nın ("Anno Domini", AD)3. milenyumunun 23. yılı ve21. yüzyılının,2020'lerinin 4. yılı.

Olaylar

[değiştir |kaynağı değiştir]

Ocak

[değiştir |kaynağı değiştir]

1 Ocak
- Hırvatistan,Eurozone'a dahil olan 20. veSchengen Bölgesi'ne dahil olan 27. ülke oldu. Bununla birlikte 28 yıldır kullanılan para birimikuna yerineEuro kullanılmaya başlandı ve Hırvatistan'a komşuAvrupa Birliği ülkeleri sınır kontrol noktalarını kaldırdı.^[1]
- Luiz Inácio Lula da Silva yemin ederek 12 yıl sonra tekrarBrezilya Devlet Başkanı oldu.^[2]
5 Ocak -Papa XVI. Benedictus'un cenaze töreniVatikan'da düzenlendi. Papa'nın cenazesiSan Pietro Bazilikası'na defnedildi.^[3]
6 Ocak -Meksika'da uyuşturucu baronuEl Chapo'nun oğlu Ovidio Guzmán López'in gözaltına alınması üzerineSinaloa Karteli üyeleri, polis ve askerle çatışmaya başladı. Çatışmaların ilk gününde 10'u asker 29 kişi öldü.^[4]
7 Ocak -Kevin McCarthy, 15. oylama sonucunda yeniABD Temsilciler Meclisi Başkanı seçildi.^[5]
8 Ocak -2023 Brezilya Kongre Baskını: Eski Brezilya Devlet BaşkanıJair Bolsonaro destekçileriÜç Erk Meydanı'nda bulunanUlusal Kongre,Palácio do Planalto veBrezilya Federal Yüksek Mahkemesi'ni bastı. Olaylar sonrası 1500 kişi gözaltına alındı ve ülke genelinde OHAL ilan edildi.^[6]^[7]
10 Ocak -Microsoft,Windows 8 veWindows Server 2012 için verilen genişletilmiş desteği sonlandırdı.^[8]
12 Ocak -James Webb Uzay Teleskobu,Octans Takımyıldızı'nda 41 ışıkyılı uzaklıktaLHS 475 adı verilen yeni bir gezegen keşfetti.^[9]
15 Ocak -Nepal'deKatmandu-Pokhara seferini yapan uçağın düşmesi sonucu 68 kişi hayatını kaybetti.^[10]
16 Ocak - 30 yıldır arananİtalyan mafya lideriMatteo Messina Denaro,Palermo,Sicilya'da yakalandı.^[11]
17 Ocak -Vietnam Devlet Başkanı Nguyễn Xuân Phúc hakkında çıkan yolsuzluk ve görevini kötüye kullanma iddiaları üzerine görevinden istifa etti.^[12]
18 Ocak -Kiev,Ukrayna'da yerleşim yerine helikopter düşmesi sonucuUkrayna İçişleri Bakanı Denis Monastırski dahil 14 kişi hayatını kaybetti.^[13]
19 Ocak -Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern görevinden istifa ettiğini açıkladı.^[14]
22 Ocak -Burkina Faso askeri hükûmeti ülkede bulunanFransız askerlerinin ülkeyi terk etmesini istemesi üzerine Fransız hükûmeti askerleri geri çekme kararı aldı.^[15]
24 Ocak -Ruanda ordusu hava sahasını ihlal ettiği gerekçesi ileKongo Demokratik Cumhuriyeti'ne ait,Su-25 savaş uçağını vurdu.^[16]
25 Ocak -Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern'ın istifasının ardındanİşçi Partisi'nin yeni lideriChris Hipkins yeni başbakan oldu.^[17]
26 Ocak -İsrail Ordusu'nunBatı Şeria'dakiCenin kentine düzenlediği saldırı sonucu 9 kişi hayatını kaybetti.^[18]
27 Ocak
- İran'ınTahran kentindekiAzerbaycan Büyükelçiliği'ne silahlı bir kişi ateş açtı, bir kişiyi öldürdü ve iki kişiyi yaraladı.Azerbaycan saldırıyı "terör eylemi" olarak nitelendirdi.^[19]
- İsrail,Doğu Kudüs'teki Neve Yakov mahallesinde bulunan bir sinagoga düzenlenen silahlı saldırı sonucu 7 kişi hayatını kaybetti.^[20]
28 Ocak
- 2023 Çek Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turu sonucundaPetr Pavel yenicumhurbaşkanı oldu.^[21]
- 2023 Avustralya Açık tek kadınlar finalinde Belaruslu raketArina Sabalenka, Kazak rakibiYelena Rıbakina'yı 4-6, 6-3 ve 6-4'lük setler sonucu 2-1 yenerek şampiyon oldu.^[22]
29 Ocak -2023 Avustralya Açık tek erkekler finalinde Sırp tenisçiNovak Djokovic, Yunan rakibi'iStefanos Tsitsipas'ı 6-3, 7-6 ve 7-6'lık setler sonucu 3-0 yenerek 10.kezAvustralya Açık şampiyonu oldu.^[23]
30 Ocak -Pakistan'ınHayber Pahtunhva bölgesindeki bir camiye düzenlenen intihar saldırısında en az 101 kişi öldü, 223 kişi yaralandı.^[24]

Şubat

[değiştir |kaynağı değiştir]

3 Şubat -Pentagon yetkilileriÇin'e aitistihbarat balonunun ABD,Kanada veLatin Amerika'nın hava sahaları üzerinde uçtuğunun tespit edildiğini açıkladı.^[25]^[26]
4 Şubat -ABD ordusu,Çin'e ait olan casus balonu vurarak düşürdü.^[27]
5 Şubat -2023 Kıbrıs cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucundaNikos Hristodulidis yenicumhurbaşkanı oldu.^[28]
6 Şubat -2023 Kahramanmaraş depremleri: TSİ 04.17'de 7.8 M_w büyüklüğünde Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde, ardından TSİ 13.24'te, 7.6 M_w büyüklüğünde Kahramanmaraş'ın Ekinözü ilçesinde bir deprem daha meydana geldi. Bu iki deprem sonucunda Türkiye'de 50.783,Suriye'de ise 8.476 olmak üzere toplam 59.259 kişi hayatını kaybetti ve iki ülkede toplam 121.704 kişi yaralandı. Ayrıca Türkiye'de 297 kişi kayboldu.^[29]^[30]^[31]
11 Şubat -Kanada Başbakanı Justin Trudeau,Yukon bölgesinde tanımlanamayan uçan bir cisminKanada Silahlı Kuvvetleri tarafından düşürüldüğünü açıkladı. Aynı gün içerisindePentagon yetkilileriMontana,Michigan,Wisconsin veHuron Gölü çevresinde uçtuğu tespit edilen dört tane tanımlanamayan uçan cisminABD Hava Kuvvetleri tarafından düşürüldüğünü açıkladı.^[32]^[33]
13 Şubat -2023 Bangladeş cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda seçimlerin tek adayıShahabuddin Chuppu yenicumhurbaşkanı oldu.^[34]
16 Şubat -Moldova Başbakanı Natalia Gavrilița görevinden istifa etti. Gavrilița'nın istifa kararının ardından İçişleri BakanıDorin Recean yeni Moldova Başbakanı oldu.^[35]^[36]
19 Şubat -Yeni Zelanda'yı vuran Gabrielle Kasırgası büyük yıkıma neden oldu. Olağanüstü hal ilan eden ülkede en son 11 kişi öldü, 6000 civarı kişinin ise kayıp olduğu bildirildi.^[37]
20 Şubat -2023 Hatay depremi : TSI 20.04'teHatay'ın Defne ilçesinde 6.4 M_w büyüklüğünde birdeprem meydana geldi. 3 dakika sonra 20.07'deHatay'ınSamandağ ilçesinde 5.8 M_w büyüklüğünde birartçı deprem meydana geldi.^[38]
21 Şubat -Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin 2010 yılındaABD ile imzaladıkları nükleer silahsızlanma anlaşmasının askıya alındığını açıkladı.^[39]
23 Şubat -Çin veTacikistan sınır bölgesinde 7,2 M_W büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Deprem sonucu ölen ya da yaralanan olmadı.^[40]
24 Şubat -Rusya Savunma Bakanlığı,Ukrayna Ordusu'nunMoldova'nın içinde bulunanTransdinyester'i işgal edeceğini öne sürdü. İddiaMoldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu tarafından yalanlandı.^[41]
25 Şubat -2023 Nijerya genel seçimleri sonucundaBola Tinubu yenicumhurbaşkanı oldu.^[42]
27 Şubat -İngiltere veAvrupa Birliği,Kuzey İrlanda'nın ticaret kurallarını belirleyen Windsor Çerçevesi üzerinde anlaşmaya vardı.^[43]
28 Şubat -Teselya,Yunanistan'da meydana gelentren kazası sonucunda 38 kişi hayatını kaybetti ve onlarca kişi yaralandı. Kaza sonrası Yunanistan Ulaştırma Bakanı Karamanlis görevinden istifa ettiğini açıkladı.^[44]

Mart

[değiştir |kaynağı değiştir]

2 Mart -Võ Văn Thưởng,Vietnam Ulusal Meclisi tarafından yeniVietnam Devlet Başkanı olarak seçildi.^[45]
4 Mart - EskiEkvador Devlet Başkanı Lenín Moreno hakkında açılan rüşvet ve yolsuzluk soruşturması kapsamında ev hapsi cezasına çarptırıldı.^[46]
10 Mart
- 2023 Çin Halk Cumhuriyeti başkanlık seçimleri sonucunda mevcutdevlet başkanı Şi Cinping,Ulusal Halk Kongresi tarafından üçüncü kez devlet başkanı seçildi.^[47]
- Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunanSilicon Valley Bank iflas etti. Bu olay2008 Krizi'nden beri yaşan en büyük ikinci banka iflası oldu.^[48]
- İran veSuudi Arabistan,Çin'in arabuluculuk çalışmalarının ardından 7 yıl sonra diplomatik ilişki kurma kararı aldı.^[49]
14 Mart - RusSuhoy Su-27 jetiKaradeniz'de Amerika'nınMQ-9 Reaper dronunu düşürdü.^[50]^[51]
15 Mart -2023 Adıyaman-Şanlıurfa sel felaketinde Şanlıurfa'da 16,Adıyaman'da 4, toplamda 20 kişi hayatını kaybetti.^[52]
17 Mart -Uluslararası Ceza Mahkemesi,Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında, savaş suçları işlediği iddiasıyla tutuklama kararı çıkardı.^[53]
26 Mart
- Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin,Belarus'aTaktik nükleer silah yerleştirileceğini açıkladı. Yapılan açıklamaNATO tarafından kınandı veBMGK olağanüstü toplanma kararı aldı.^[54]
- 2023 İsrail protestoları: Ocak ayından beriİsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun tartışmalıyargı reformu'nun protesto edildiği İsrail'de, yargı reformunun durdurulması çağrısında bulunan Savunma BakanıYoav Galant'un görevden alınması üzerine protestolar şiddetini artırdı.^[55]
29 Mart -İskoçya Başbakanı Nicola Sturgeon'un istifa etmesinin ardından,Hamza Yusuf İskoç Parlamentosu tarafından yeni İskoçya Başbakanı seçildi. Bununla birlikte Yusuf, İskoçya'da seçilen ilk müslüman başbakan oldu.^[56]
30 Mart -Finlandiya'nınNATO'ya katılım protokolünün onaylanmasına ilişkin kanun teklifiTürkiye Büyük Millet Meclisi genel kurulunda kabul edildi.^[57]^[58]

Nisan

[değiştir |kaynağı değiştir]

2 Nisan
- 2023 Karadağ cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucundaJakov Milatović 58.88% oranında oy alarak yeniKaradağ Cumhurbaşkanı oldu.^[59]
- 2023 Finlandiya parlamento seçimleri sonucundaUlusal Koalisyon Partisi'nin adayıPetteri Orpo yeniFinlandiya Başbakanı oldu. Seçimleri kaybeden mevcut BaşbakanSanna Marin,parti başkanlığı görevinden de istifa etti.^[60]^[61]
- Rus yanlısı askeri blog yazarıVladlen Tatarski,Sankt-Peterburg'daki Rus oligarkYevgeni Prigojin'e ait olan bir kafede, katıldığı toplantı sırasında gerçekleşen bombalı saldırı sonucu hayatını kaybetti.^[62]
4 Nisan -Finlandiya,NATO'ya katılan 31. ülke oldu.^[63]^[64]
10 Nisan -Pentagon'un baştaRusya'nın Ukrayna'yı işgali ile ilgili olmak üzere pek çok konudaki gizli belgeler Jack Teixeira isimli askeri üs çalışanı tarafındansızdırıldı.^[65]
11 Nisan
- Myanmar İç Savaşı:Myanmar ordusunun Pazigyi köyüne düzenlediği hava saldırısı sonucunda en az 130 kişi hayatını kaybetti.^[66]^[67]
- Japonya veGüney Kore,Kuzey Kore'nin balistik füze denemesi yaptığını duyurdu.Japonya Savunma Bakanlığı, Kuzey Kore'nin,Japon Denizi yönüne uzun menzillibalistik füze fırlattığını doğruladı.^[68]
13 Nisan - GüneydoğuAfrika ülkelerini etkileyen Freddy Kasırgası nedeniyleMalavi'de 1000 kişi hayatını kaybetti.^[69]
14 Nisan -Avrupa Uzay Ajansı,Jüpiter'in uydularını incelemek üzere hazırladığı uzay aracını fırlattı. Uzay aracının 2031'deuydulara ulaşması planlanıyor.^[70]^[71]
15 Nisan
- Sudan'daSudan Silahlı Kuvvetleri ve Hızlı Destek Kuvvetleri arasında çıkan şiddetliçatışmalar sonucu en az 185 kişi hayatını kaybetti. Çatışmaların sürdüğü ülkede Hızlı Destek Kuvvetleri başkentHartum'da bulunan Cumhurbaşkanlığı Sarayı veHartum Uluslararası Havalimanı gibi pek çok stratejik bölgeyi ele geçridi.^[72]^[73]
- Almanya 1960'lı yılların başından beri kullandığınükleer enerji üretimini sonlandırdı.^[74]
19 Nisan -Yemen'in başkentiSan'a'daRamazan Bayramı için yapılan yardım sırasında çıkan izdiham sonucu 90'dan fazla kişi öldü ve 300'den fazla kişi yaralandı.^[75]
20 Nisan
- Nadir görülenhibrit güneş tutulması,Avustralya,Doğu Timor veEndonezya'da net olarak gözlemlendi.^[76]
- SpaceX tarafından geliştirilen dünyanın en güçlü roketiStarship, ilk uçuşunda kalkıştan dört dakika sonra infilak etti.^[77]
24 Nisan - Yolsuzlukla suçlanan eskiPeru Devlet Başkanı Alejandro Toledo,ABD tarafından ülkesine iade edildi.^[78]
26 Nisan -Çin Devlet Başkanı Xi Jinping,Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından ilk kezUkrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ile görüştü.^[79]
30 Nisan -2023 Paraguay genel seçimleri sonucundaSantiago Peña 42.74% oranında oy alarak yeniParaguay Devlet Başkanı oldu.^[80]

Mayıs

[değiştir |kaynağı değiştir]

III. Charles ve Camilla'nın Taç Giyme Töreni

1 Mayıs -FDIC, iflas edenFirst Republic Bank'ın 10.7 milyar dolar karşılığındaJPMorgan Chase'e satıldığını açıkladı.^[81]^[82]
3 Mayıs
- Sırbistan'ın başkentiBelgrad'da bir okula düzenlenen silahlı saldırı sonucunda 8'i öğrenci olmak üzere 9 kişi hayatını kaybetti.^[83]
- Kremlin'de bulunanSenato Sarayı'na drone saldırısı gerçekleşti. Saldırıda ölen ya da yaralanan olmadı. Kremlin sözcüsüDmitri Peskov, saldırının Ukrayna tarafından gerçekleştirildiğini veVladimir Putin'e suikast girişimi olduğunu açıkladı. Bu iddia Ukrayna tarafından reddedildi.^[84]^[85]
5 Mayıs -Dünya Sağlık Örgütü,COVID-19'un artık küresel bir acil durum olmadığını açıkladı.^[86]
6 Mayıs -III. Charles ve Camilla'nın taç giyme töreni,Westminster Abbey'de gerçekleşti. Törene 203 farklı ülkeden 2.200'den fazla kişi katıldı.^[87]
7 Mayıs -Suriye, 12 yıl sonraArap Birliği'ne geri alındı.^[88]
9 Mayıs - EskiPakistan Başbakanı İmran Han hakkında devam eden yolsuzluk soruşturması kapsamında tutuklandı.^[89]
11 Mayıs -Dünya Sağlık Örgütü,maymun çiçeği salgınının uluslararası acil durum listesinden çıkarıldığını açıkladı.^[90]
13 Mayıs -Liverpool'da düzenlenen2023 Eurovision Şarkı Yarışması'nı,Tattoo şarkısı ile İsveçliLoreen kazandı.^[91]
14 Mayıs - Türkiye'decumhurbaşkanlığı ve 28. Dönemmilletvekilliği seçimleri yapıldı.
21 Mayıs
- 2023 Yunanistan genel seçimleri yapıldı. BaşbakanKiryakos Miçotakis'in partisiYeni Demokrasi Partisi tek başına iktidar olamadı.
- 2023 Doğu Timor genel seçimleri sonucundaXanana Gusmão yeniDoğu Timor Başbakanı oldu.^[92]
24 Mayıs -Kanada, 2018 yılında gazeteciCemal Kaşıkçı'nın öldürülmesinin ardından ilişkilerini kestiğiSuudi Arabistan'la yenidendiplomatik ilişki kurma kararı aldı.^[93]
28 Mayıs - Türkiye'decumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turu düzenlendi.Recep Tayyip Erdoğan, geçerli oyların %52,18'ini alarak seçimi kazandı.
30 Mayıs - Çin,Shenzhou 16 insanlı uzay aracıyla uzaya ilk sivil astronotu gönderdi.^[71]^[94]
31 Mayıs -2023 Letonya cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Dışişleri BakanıEdgars Rinkēvičs yeniLetonya Cumhurbaşkanı olarak seçildi.^[95]

Haziran

[değiştir |kaynağı değiştir]

2 Haziran -Hindistan'ınOrissa eyaletinde meydana gelentren kazası sonucunda en az 288 kişi hayatını kaybetti ve 1000'den fazla kişi yaralandı.^[96]
6 Haziran -Rusya'nın Ukrayna'yı işgali:Rusya'nın kontrolündekiHerson Oblastı'nda bulunanKahovka Barajı'nınvurulması sonucunda bölgedeki su seviyesinin yükselmesine karşı tahliyeler başladı. Her iki tarafta saldırı ile ilgili birbirlerini suçladı veBMGK olağanüstü toplandı.^[97]^[98]^[99]
10 Haziran -İstanbul,Atatürk Olimpiyat Stadyumu'nda oynanan2023 UEFA Şampiyonlar Ligi finalini,Inter'i 1-0'lık skor ile mağlup edenManchester City kazandı.^[100]
11 Haziran
- Kazakistan'da başlayanorman yangınlarında 15 kişi öldü, 60 binhektar alan yandı.^[101]
- Honduras,Çin'i resmen tanıdığını açıkladı vePekin'de büyükelçilik açtı.^[102]
13 Haziran -Nijerya'nınKwara eyaletinde meydana gelen tekne kazası sonucunda en az 106 kişi hayatını kaybetti.^[103]
14 Haziran -Mora Yarımadası açıklarında göçmenleri taşıyan teknenin alabora olması nedeniyle en az 80 kişi hayatını kaybetti ve 568 kişi kayboldu. Olayın üzerineEuropol soruşturma başlattı.^[104]^[105]
18 Haziran -2023 Titan denizaltı kazası:OceanGate şirketi tarafındanTitanic enkazına gezi düzenleyen Titan denizaltısıKuzey Atlantik Okyanusu'nda kayboldu. 22 Haziran tarihindeABD Sahil Güvenliği deniz altının enkazına ulaşıldığını ve içerisindeki beş kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.^[106]
23 Haziran -Rusya'nın Ukrayna'yı işgali:Yevgeni Prigojin liderliğindekiWagner Grubu, Moskova'ya karşı silahlıisyan başlattı. Ayrıca Wagner birlikleriRostov-na-Donu veVoronej'i ele geçirdi. Ertesi günBelarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko'nun arabuluculuğu sonucu isyan sonlandı.^[107]^[108]

Temmuz

[değiştir |kaynağı değiştir]

3 Temmuz -İran,Şanghay İşbirliği Örgütü'ne katılarak örgütün 9. üyesi oldu.^[109]
8 Temmuz -Hollanda'da koalisyon ortaklarının istifa etmesi üzerine hükûmet çöktü. Bunun üzerineHollanda Başbakanı Mark Rutte görevinden istifa etti ve siyaseti bırakacağını açıkladı.^[110]^[111]
10 Temmuz -Çin veSolomon Adaları'nın arasında imzalanan polis işbirliği anlaşmasınaABD,Avustralya veYeni Zelanda tepki gösterdi.^[112]
15 Temmuz -2023 Wimbledon tek kadınlar finalinde Çek raketMarkéta Vondroušová, Tunuslu rakibiOns Jabeur'ü 6-4 ve 6-4'lük setler sonucu 2-0 yenerek şampiyon oldu.^[113]
16 Temmuz -2023 Wimbledon tek erkekler finalinde İspanyol tenisçiCarlos Alcaraz, Sırp rakibiNovak Djokovic'ı 1-6, 7-6(8-6), 6-1, 3-6, 6-4'lük setler sonucu 3-2 yenerek şampiyonu oldu.^[114]
19 Temmuz - DoğuPasifik Okyanusu'nda etkili olan Doksuri Tayfunu nedeniyle 123 kişi hayatını kaybetti.^[115]
20 Temmuz -Avustralya veYeni Zelanda ev sahipliğinde düzenlenen2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası başladı.^[116]
26 Temmuz -2023 Nijer darbesi:Nijer'de Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı ve Nijer Silahlı Kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen askeri darbe sonucundaNijer Devlet Başkanı Muhammed Bazum görevinden alındı ve askeri cuntanın lideriAbdourahamane Tchiani kendini yeni devlet başkanı ilan etti.^[117]
30 Temmuz -ECOWAS ülkeleriNijer darbesinin ardından tutuklananNijer Devlet Başkanı Muhammed Bazum'un serbest bırakılması ve yeniden görevine dönmesi için askeri cuntaya bir hafta süre verdi.^[118]

Ağustos

[değiştir |kaynağı değiştir]

8 Ağustos -2023 Hawaii orman yangınları: Hawaii'ninMaui adasında başlayan orman yangınları nedeniyle 17.000 dönümlük alan zarar gördü, 114 kişi hayatını kaybetti ve 1.300 kişi kayboldu.^[119]
9 Ağustos -2023 Ekvador genel seçimlerinin devlet başkanı adayıFernando Villavicencio,Quito'da katıldığı miting sırasında uğradığı silahlı saldırı sonucu öldürüldü.^[120]
10 Ağustos -Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki,Belarus sınırındaWagner Grubu unsurlarının artması ve olası göçmen hareketine karşısınıra 10.000 asker konuşlandırma kararı aldı.^[121]^[122]
16 Ağustos
- 84 yıl sonra GüneyKaliforniya'yı vuran ilktropikal fırtına olan Hilary Kasırgası bölgede sel, toprak kayması ve elektrik kesintilerine sebep oldu. Kasırga sonucunda ilk belirlemelere göre 4 kişi hayatını kaybetti.^[123]
- Nijer askeri cuntası yaptığı açıklamada,Burkina Faso sınırı yakınlarında gerçekleşen pusu sonucu 17 askerin öldüğünü açıkladı.^[124]
18 Ağustos -ABD,Japonya veGüney Kore,Camp David'de düzenlenen zirve sonucundaÇin veKuzey Kore'ye karşı askeri iş birliğini derinleştirme kararı alındı.^[125]
19 Ağustos
- Roskosmos yaptığı açıklama ileRusya'nınLuna 25 uzay aracınınAy'ın yüzeyine çarptığını açıkladı. Bununla birlikte Rusya'nın 25 yıl sonra düzenlediği ilk Ay misyonu başarısızlıkla sonuçlanmış oldu.^[126]
- Yunanistan'ınDedeağaç şehri yakınlarında başlayan orman yangınları nedeniyle çok sayıda yerleşim yeri tahliye edildi. Yangının söndürüldüğü Avantas köyü civarında 18 kişinin cesedi bulundu.^[127]
21 Ağustos
- 2023 Guatemala genel seçimleri'nin ikinci turu sonucunda yüzde 60 oranında oy alanBernardo Arévalo yeniGuatemala Devlet Başkanı oldu.^[128]
- İnsan Hakları İzleme Örgütü,Suudi Arabistan-Yemen sınırında yüzlerce Etiyopyalı göçmenin öldürüldüğünü iddia etti. İki ülkenin hükûmetleri olayın araştırılacağını açıkladı.^[129]^[130]
23 Ağustos
- Hindistan,Ay'ın güney kutbuna iniş yapan ilk ülke oldu.^[71]^[131]
- Wagner Grubu lideriYevgeni Prigojin veDmitri Utkin'in içinde bulunduğuuçağın düşmesi sonucu öldü.^[132]^[133]^[134]
30 Ağustos -2023 Gabon darbesi: 26 Ağustos'ta yenidenGabon Devlet Başkanı seçilenAli Bongo Ondimba, Gabon Silahlı Kuvvetlerine bağlı bir grup kıdemli askerin düzenlediği darbe sonucu devrildi ve ev hapsine alındı.^[135]^[136]

Eylül

[değiştir |kaynağı değiştir]

1 Eylül -2023 Singapur başkanlık seçimleri sonucunda %70,4 oranında oy alanTharman Shanmugaratnam yeni Singapur Cumhurbaşkanı oldu.^[137]
8 Eylül -2023 Marakeş-Safi depremi:Fas'ınMarakeş-Asfi bölgesinde gerçekleşen 6.9 büyüklüğündeki deprem sonucunda en az 2.946 kişi hayatını kaybetti, 5.974'ten fazla kişi yaralandı.^[138]^[139]
9 Eylül -Yeni Delhi'de düzenlenen18. G20 zirvesi'nde alınan karar sonucundaAfrika Birliği,G20'nin 21. üyesi oldu.^[140]
10 Eylül -Daniel Fırtınası nedeniyleLibya'da en az 6.000 kişi hayatını kaybetti ve 10.000 - 100.000 arası kişi kayboldu. Libyalı yetkililer uluslararası yardım çağrısında bulundu.^[141]
14 Eylül
- Avrupa Merkez Bankası faiz oranını %4'e yükselttiğini açıkladı.^[142]
- Çin,Taliban yönetimindekiAfganistan'a büyükelçi atadı. Bununla birlikte Çin Taliban yönetimindeki Afganistan'da büyükelçilik açan ilk ülke oldu.^[143]
15 Eylül -United Automobile Workers (UAW) sendikası Amerika'nın üç büyük otomobil üreticisi olanFord,General Motors veStellantis şirketlerine karşı büyük çaplı bir grev başlattı.^[144]
19 Eylül -2023 Dağlık Karabağ çatışmaları:Azerbaycan,Dağlık Karabağ bölgesindekiErmenistan desteklide facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ne karşı operasyon başlattı.^[145]^[146]
20 Eylül -Zambiya'da 476.000 yıllık ahşap bir yapı arkeologlar tarafından bulundu.^[147]
24 Eylül
- 2023 Nijer krizi:Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Fransa'nın Nijer'deki askeri varlığına son vereceğini ve büyükelçisini çekme kararı aldıklarını açıkladı.^[148]^[149]
- 2023 Dağlık Karabağ çatışmaları'nın ardından bölgede yaşanan 100.000'den fazla ErmeniErmenistan'a göç etmeye başladı.^[150]
28 Eylül
- Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Devlet Başkanı Samvel Şahramanyan,de facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin 1 Ocak 2024 tarihinde dağılacağını açıkladı.^[151]
- İngiltere'ninNorthumberland bölgesindekiHadrian Duvarı'nın yanında bulunan 200 yaşındakiSycamore Gap Ağacı bir vandalizm eylemi sonucu kesildi.^[152]
30 Eylül -2023 Slovakya parlamento seçimleri sonucundaRobert Fico yeniSlovakya Başbakanı olarak seçildi.^[153]

Ekim

[değiştir |kaynağı değiştir]

3 Ekim - Ocak ayında seçilenABD Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy, Temsilciler Meclisin'de yapılan oylama sonucu görevinden alındı. McCarthy Amerika'da görevinden alınan ilk Temsilciler Meclisi Başkanı olarak tarihe geçti. YerineMike Johnson seçildi.^[154]
4 Ekim -Dağlık Karabağ Cumhuriyeti çöktü veHankendi şehri,Azerbaycan kontrolüne geçti.^[155]
7 Ekim
- 2023 Filistin-İsrail Savaşı: İslamcı militan grupHamas,İsrail'e karşı Aksa Tufanı Operasyonu'nu başlattı.Gazze'den atılan roketler veİsrail'in güneyine sızan militanların saldırıları sonucu en az 1.400'den fazla İsrailli hayatını kaybetti. Saldırılara karşılık İsrail, Demir Kılıç Operasyonu'nu başlattı ve en az 4.651 Filistinli hayatını kaybetti.^[156]^[157]
- 2023 Herat depremleri:Afganistan'ınHerat ilinde meydana gelen en büyüğü 6.3 büyüklüğünde olan bir dizi deprem sonucunda 1.489 kişi hayatını kaybetti ve 9.241 kişi yaralandı.^[158]
11 Ekim -ExxonMobil,Teksas'ta bulunanhidrokarbon şirketiPioneer Natural Resources'ı 65 milyar dolar karşılığında satın almak üzere anlaştı.^[159]
13 Ekim -Microsoft,Activision Blizzard'ı 68.7 milyar dolar karşılığında satın aldı.^[160]
14 Ekim -2023 Yeni Zelanda genel seçimleri'ni muhalefettekiUlusal Parti kazandı, parti lideriChristopher Luxon ülkenin yenibaşbakanı oldu.^[161]
15 Ekim -2023 Ekvador genel seçimleri'nin ikinci turu sonucunda % 51.83 oranında oy alanDaniel Noboa, ülkesinin en gençdevlet başkanı seçildi.^[162]
17 Ekim -İsrail Hava Kuvvetleri,Gazze'de bulunan El-Ehli Arap Hastanesi'ni vurdu.Saldırılarda şimdiye kadar 500'den fazla sivil hayatını kaybetti.^[163]
29 Ekim -Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulanTürkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100. yılı.

Kasım

[değiştir |kaynağı değiştir]

1 Kasım - İlkyapay zekâ güvenlik zirvesiBletchley Park,İngiltere'de düzenlendi. Zirveye katılan 28 ülke ve şirket temsilcileri yapay zeka modellerinin riskleriyle mücadele etmeyi amaçlayan anlaşma imzaladı.^[164]
4 Kasım - EskiGine Devlet Başkanı Moussa Dadis Camara, tutuklu olduğu hapishaneden silahlı kişiler tarafından kaçırıldı.^[165]
7 Kasım -Portekiz Başbakanı António Costa hakkında çıkan yolsuzluk iddialarından dolayı görevinden istifa etti. Costa'nın istifası üzerineCumhurbaşkanı Marcelo Rebelo de Sousa meclisi feshetti ve erken seçim kararı aldı.^[166]^[167]
19 Kasım -Arjantin genel seçimleri sonucunda %55.69 oranında oy alanJavier Milei yeniArjantin Cumhurbaşkanı oldu.^[168]
22 Kasım
- İsrail hükûmeti veHamas, dört günlük ateşkes ve esir takası konusunda anlaştı.^[169]^[170]
- Kuzey Kore, üçüncü denemsindecasus uydusu Malligyong-1'i dünyanın yörüngesine gönderdi.^[171]
- 2023 Hollanda genel seçimleri sonucundaGeert Wilders liderliğindeki aşırı sağcıÖzgürlük Partisi mecliste çoğunluğu sağladı.^[172]

Aralık

[değiştir |kaynağı değiştir]

3 Aralık -Venezuela'da bol petrol rezervlerine sahip olanGuayana Esequiba bölgesi için referandum yapıldı. Referandum sonucunda VenezuelaGuyana topraklarının 3'te 2'sini ilhak etti.^[173]^[174]
16 Aralık -Kuveyt Emiri Nevaf el-Ahmed el-Cabir es-Sabah'ın ölümünün ardından kardeşiMişel el-Ahmed el-Cabir es-Sabah yeni Kuveyt Emiri oldu.^[175]
17 Aralık -2023 Sırbistan genel seçimleri sonucundaMiloš Vučević liderliğindekiSNS Koalisyonu aldığı %48.01'lik oy ilemecliste çoğunluğu elde etti.^[176]
18 Aralık
- İçlerindeBP'nin de olduğu pek çok şirketHusiler'in gemilere yönelik artan saldırıları nedeniyleKızıl Deniz sevkiyatlarını durdurdu.^[177]
- Çin'ninKansu eyaletinde gerçekleşen 6.2 büyüklüğündeki deprem sonucunda 149 kişi hayatını kaybetti 982 kişi yaralandı.^[178]
21 Aralık -Prag'da bulunanKarl Üniversitesi Sanat Fakültesi'ne düzenlenensilahlı saldırı sonucunda 15 kişi hayatını kaybetti ve 24 kişi yaralandı.^[179]
26 Aralık -Venezuela'nınGuyana'nınEsequiba bölgesini tek taraflı ilhak etmesinin ardındanİngiltere hükûmeti bölgeye askeri gemi gönderme kararı aldı.^[180]
29 Aralık -Galatasaray ileFenerbahçe arasındaSuudi Arabistan'ın başkentiRiyad'ta oynanması planlanan2023 Süper Kupa maçı, ileri bir tarihe ertelendi.^[181]
31 Aralık - Danimarka KraliçesiII. Margrethe, tahttan çekileceğini açıkladı. II. Margrethe, tahta geçişinin 52. yıldönümü olan 14 Ocak'ta, tacını oğluFrederik'e devredecek.^[182]^[183]