Nakaturo ang "Ingles" dito. Para sa mga tao mula Inglatera, tingnan angMga Ingles.
Ang artikulong ito, pahina, o bahagi nito ay kasalukuyang nasa gitna ng pagpapalawig o malawakang pagbabago. Maaari ka ring tumulong sa pagsasagawa ng mga pagbabago. Pakisilip angmga nakaraang pagbabago kung gusto mong makipag-usap sa user na naglagay nito rito. Maaari itong tanggalin kung walang naganap na mga pagbabago sa mga susunod na araw matapos itong ipaskil dito. Maliban kung walang mga pagbabago, hindi dapat itoburahin.
Mga rehiyon kung saan katutubong wika ng mayorya ang wikang Ingles
Mga rehiyon kung saan opisyal o malawakang ginagamit ang wikang Ingles, pero hindi isang katutubong wika ng mayorya
Naglalaman ang artikulong ito ng mga simbolong ponetiko mula saIPA. Maaari po kayong makakita ngtandang pananong, kahon, o iba pang mga simbolo imbes ng mga karakter ngUnicode kung hindi suportado ang pagpapakita sa mga ito sa kasalukuyan niyong font. Para sa panimulang gabay sa mga simbolong IPA, tingnan angHelp:IPA sa Wikipediang Ingles.
Ingles ang opisyal o isa sa mga opisyal na wika ng57 bansa at 30 dependensiya, ang pinakamarami para sa kahit anong wika. Sa mga bansang tulad ngEstados Unidos,Reyno Unido,Australia, atNueva Selanda, ito ang pinakaginagamit na wika dahil na rin sa kasaysayan bagamat hindi ito isang opisyal na wika. Isa rin ito sa mgaopisyal na wika ngMga Nagkakaisang Bansa,Unyong Europeo, at iba pang mga pandaigdigan at panrehiyong organisasyon. Ito rin angde facto na wika ngdiplomasya, agham at teknolohiya, pandaigdigang kalakalan, turismo, libangan, at nginternet. Ayon sa isang pagtataya ngEthnologue noong 2021, meron itong 1.4 na bilyong mananalita.
Dahil nakahiwalay ang wikang Ingles mula sa ibang mga wikang Hermaniko sa kontinente, nalinang ang sarili nitongbokabularyo,sintaksis, atponolohiya. Hindi naiintindihan ang Ingles ng mga mananalita ng kahit anong wikang Hermaniko, bagamat may iilang wika katulad ng wikang Olandes atPrisyano na may malaki-laking antas ng kaugnayan.[8] Tradisyonal nainiuugnay ang Ingles sa Prisyano, na madalas na ipinagpapalagay na pinakamalapit na kamag-anak ng Ingles sa mga wikang Hermaniko. Gayunpaman, ipinapakita ng modernong pananaliksik sa dalawang wika na kaunti lamang ang pagkakapareho nito sa Ingles.[9] Bagamat parehong sumailalim ang dalawa sa magkaparehong serye ng pagbabago sa tunog, hindi ito naganap nang sabay upang masabing may matindi silang kaugnayan sa isa't-isa.[10][11]
Manuskritong nakasulat sapanulatang unsiyal ngepikong tula naBeowulf saLumang Ingles, isinulat noong bandang taong 975 hanggang 1025.Nagsimula ang tula sa:Hƿæt ƿē Gārde/na ingēar dagum þēod cyninga/þrym ge frunon ...[Pakinggan! Ating narinig ang kadakilaan ng nagdaang panahon ng mga katutubong hari ng mgaGār-Dene [isang maalamat na tribo ngmga Danes] ...]
Nahahati ang Lumang Ingles sa dalawang dayalektong Angliko (Mersiyano atNortumbriyo) at dalawang dayalektong Sahon (Kentiko atKanlurang Sahon).[17] Dahil sa impluwensiya ngkaharian ng Wessex at ang reporma sa edukasyon noong panahon niharing Alfredo noong ikasiyam na siglo, Kanlurang Sahon ang siyang nagingpamantayan sa pagsusulat sa Lumang Ingles.[18] Nakasulat angepikong tula naBeowulf sa Kanlurang Sahon, habang nakasulat naman sa Nortumbriyo ang pinakalumangtula sa wikang Ingles naHimno ni Caedmon.[19] Gayunpaman, nalinang ang Modernong Ingles mula sa dayalektong Mersiyano habang nalinang naman angwikang Scots mula sa Nortumbriyo. Isinulat ang ilang mga pinakamaagang tala ng Lumang Ingles gamit ngalpabetong runiko,[20] bagamat ginamit kalaunan angalpabetong Latin pagsapit ng ikapitong siglo; gumamit ito ng mgakalahating unsiyal na titik at may kasama ring mga runikong titik nawynn⟨ƿ⟩,thorn⟨þ⟩, at mga binagong titik Latin naeth⟨ð⟩ atash⟨æ⟩.[20][21]
Malaki ang pagkakaiba ng Lumang Ingles sa modernong anyo ng wika. Hindi ito mauunawaan ng isang mananalita ng Ingles sa ika-21 siglo nang walang pagsasanay. Halos kapareho angbalarila nito sabalarila ngwikang Aleman: maraming mgaimpleksiyon sa dulo ng salita at anyo ang mgapangngalan,pang-uri,panghalip, atpandiwa, at mas malaya angayos ng salita nito kesa sa modernong anyo nito. May mga anyo ang Modernong Ingles para sakaukulan (grammatical case) ng panghalip (halimbawa [panlalaki] 'siya':he, him, his) at may iilan din para naman sa mga pandiwa (halimbawa 'magsalita':speak, speaks, speaking, spoke, spoken), pero sa Lumang Ingles, meron ding mga kaukulan para sa mga pangngalan at may mga dagdag na impleksiyon din ang mga pandiwa para sakatauhan atkailanan.[22][23][24]
Sa pagitan ng ikawalo hanggang ika-11 siglo, sumailalim ang Ingles na sinasalita sa ilang mga rehiyon sa impluwensiya ngLumang Nordiko, na isangHilagang wikang Hermaniko. Dahil sa sunod-sunod na pagkolonisa ngmga Nordiko sa ilang bahagi ng Britanya noong panahong ito, nakakasalamuha ng mga mananalita ng Lumang Ingles sa mga mananalita ng Lumang Nordiko. Pinakamatindi ang interaksyon sa dalawang wika sa mga barayti ng wikang sinasalita sa hilagang-silangan na sakop noon ngDanelaw sa rehiyon ngYork. Sa kasalukuyan, pinakamakikita ang impluwensiyang ito sa wikang Scots at saHilagang Ingles. Nakasentro ang impluwensiya ng mga Nordiko saLindsey saMidlands. Matapos mapasailalim ang Lindsey sa kapangyarihan ng mga Anglo-Sahon noong taong 920, mabilis na kumalat ang Ingles sa naturang rehiyon. Sa modernong Ingles, ang impluwensiya ng mga Nordiko ay makikita sapanghalip sa ikatlong katauhan na nagsisimula sath- ('sila', 'nila', 'kanila':they, them, their), na siyang pumalit sa mga orihinal na panghalip ng Anglo-Sahon na nagsisimula naman sah- (hie, him, hera).[25] Makikita rin ito sa mga hiram na salita na pumalit sa mga katutubong Lumang Ingles kagaya nggive ('magbigay'),get ('kumuha'),sky ('langit'),skirt ('palda'), ategg ('itlog'). Mauunawaan ang Lumang Nordiko nang maayos-ayos ng mga mananalita ng ilang mga dayalekto ng Lumang Ingles, lalo na sa may hilaga.[26]
Englischmen þeyz hy hadde fram þe bygynnyng þre manner speche, Souþeron, Northeron, and Myddel speche in þe myddel of þe lond, ... Noþeles by comyxstion and mellyng, furst wiþ Danes, and afterward wiþ Normans, in menye þe contray longage ys asperyed, and som vseþ strange wlaffyng, chyteryng, harryng, and garryng grisbytting.
[Bagamat sa simula pa lamang, may tatlong paraan na ang mga Ingles sa pagsasalita, yaong nasa Katimugan, nasa Hilaga, at nasa Midlands sa gitna ng bansa, ... Gayunpaman, dahil sa pakikihalubilo at paghahalo, umusbong ang wika ng bansa mula sa mga ito, habang may iilan na gumagamit pa rin ng kakaibang pag-uutal, daldalan, ungol, at nakakarinding ngitngitan.]
Karaniwang pinepetsahan ang pagsisimula ngGitnang Ingles sapananakop ng mga Normando sa Britanya mula noong 1066. Sa mga sumunod na siglo pagkatapos, sumailalim ang Ingles sa matinding impluwensiya ng anyo ngLumang Pranses na sinasalita ng mga Normando na nanirahan sa Inglatera at naging bago nitong namumunong uri; kilala ito ngayon bilangLumang Normando. Sa paglipas ng mga dekada, pawang mga naging bihasa sa dalawang wika ang parehong gitna at nakatataas na uri ng lipunan, mapa-Ingles man o Normando. Pagsapit ng 1150, bihira na lang sa panahong ito ang mga miyembro ng aristokrasya na marunong lamang ng Pranses.[28] Kalaunan, nalinang ang wikang Pranses na ginagamit ng mga Normando bilangwikang Anglo-Normando.[29] Matuturo rin ang paghihiwalay ng Luma sa Gitnang Ingles sa kapanahunan ng paggawa sa komposisyongOrculum ngAgustinong kanon na siOrrm noong ika-12 siglo, na nagtatampok sa paghahalo ng mga elemento ng Lumang Ingles at Anglo-Normando sa kauna-unahang pagkakataon.[30]
Samantala, nanatili pa ring marunong lamang sa Ingles ang mababang uri, na kumakatawan sa napakalaking bahagdan ng populasyon. Sa panahong ito, maraming hiram na salita ang ginamit nila na may kinalaman sa politika, batas, at iba pang mga prestihiyosong gawain.[31] Halimbawa, nagmula sa Pranses natrône ang salitang Ingles nathrone, na tumutukoy sa pisikal na inuupuan ng isang hari gayundin sa metaporikal na kapangyarihan nito.[32] Naging simple rin sa panahong ito ang mga impleksiyon ng Ingles, maaaring dahil sa paghahalo ng Lumang Nordiko at Lumang Ingles, na pawang parehas samorpolohiya ngunit magkaiba ng impleksiyon. Nawala rin ang pagkakaiba ngkaukulang palagyo (nominatibo) atpalayon (akusatibo) maliban sa mgapanghalip panao, nawala rin angkaukulang pagamit (instrumental), at naging para lamang sapag-aari angkaukulang paari (henetibo). Naging regular din ang maraming mga di-regular na anyo ng impleksiyon,{{sfn|Lass|1992|pp=103–123} at naging payak rin ang sistema ngkasunduan sa mga pangungusap, na humantong sa isang hindi gaanong malayangayos ng salita.[33]
Saklaw ngMaagang Modernong Ingles ng ika-14 hanggang ika-18 siglo ang pagsimple pa lalo na sistema ng impleksiyon, pagsasakodigo sa wika, at ang tinatawag naMalawakang Pagbabago sa Patinig, kung saan nagsimulang lumipat ang mgapatinig sa mga salitang Ingles patungo sa modernong bigkas nito.Umangat ang mgagitna atnakabukang patinig atnahati bilang mgadiptonggo ang mganakasarang patinig. Halimbawa, binibigkas noon ang salitang Ingles nabite ('kagat', binabasabayt) bilangbeet ('remolatsa') sa kasalukuyan, at binibigkas naman noon angbout saabout ('tungkol', binabasaabawt) bilangboot ('bota') sa kasalukuyan. Ito ang dahilan kung bakit may malaking pinagkaiba ang pagbigkas sa mga salitang Ingles at sa pagbaybay sa mga ito; ito rin ang dahilan bakit maraming pwedeng maging tunog ang bawat patinig ng Ingles kumpara sa ibang mga wika.[36][37]
Nagsimula maging prestihiyoso ang paggamit sa wikang Ingles, kumpara sa Normandong Pranses, sa kasagsagan ng kapanahunan niEnrique V ng Inglatera. Sinimulang gamitin ngCourt of Chancery saWestminster ang Ingles sa mgaopisyal na dokumento nito noong bandang 1430, at nabuo dahil rito ang isang bagong pamantayang anyo ng Gitnang Ingles na tinatawag naPamantayang Chancery mula sa mga dayalekto ngLondon atSilangang Midlands. Noong 1476, ipinakilala niWilliam Caxton sa Inglatera angpalimbagan, na lalong nagpalawak pa sa impluwensiya ng naturang pamantayan ng Ingles.[38]
Kabilang sa mga panitikang nakasulat sa Maagang Modernong Ingles ang mga gawa niWilliam Shakespeare gayundin angBersiyon ni Haring Jaime (KJV) ng Bibliya noong 1611. Bagamat halos katulad na ng modernong bigkas at baybay ang mga salita sa puntong ito, may mga pagkakaiba pa rin sa bigkas mula sa modernong Ingles, kagaya ng pagbigkas pa rin sa mga kumpol-katinig na/knɡnsw/ saknight ('kabalyero'),gnat ('niknik'), atsword ('espada'), na sa ngayo'y pawang mga di na binibigkas ang isa sa mga katinig nito.[b] Ilan sa mga tampok ng Maagang Modernong Ingles na ginamit ni Shakespeare ay maituturing na'ng laos o makaluma sa modernong mambabasa nito.[39] Mababasa angMateo 8:20 sa KJV bilang: "The Foxes have holes and the birds of the ayre have nests." ('May mga lungga ang mga soro habang may mga pugad ang mga ibon ng himpapawid.') Dito, mapapansin ang pagkawala ng mgakaukulan at ang resulta nito tulad halimbawa ng paggamit sa ayos napaksa–pandiwa–layon (subject–verb–object) at sa salitangof bilang pamalit sa nawalangkaukulang paari. Makikita rin dito ang mga hiram na salitang nagmula sa Pranses kagaya ngayre (ngayo'yair, 'himpapawid') at sa ibang mga kaso, nagpalit mismo sa katutubong salita nito tulad ngbird ('ibon') na pumalit sa Lumang Ingles nafugol.[40]
Pagsapit ng huling bahagi ng ika-18 siglo, naipakalat ngImperyong Britaniko ang wikang Ingles sa mga teritoryo at nasasakupan nito. Dahil sa paggamit sa kalakalan, agham at teknolohiya, diplomasya, sining, at pormal na edukasyon, Ingles ang naging pinakaunang tunay na pandaigdigang wika, na ginagamit sa pandaigdigang komunikasyon.[41][42] Ginamit ito sa Hilagang Amerika, ilang bahagi ng Aprika, Oseaniya, at iba pang mga rehiyon. Nang lumaya ang mga bansang may maramingkatutubong wika, Ingles ang ginamit nilangopisyal na wika upang maiwasan ang mga politikal na balakid dahil sa paggamit sa isang katutubong wika kesa sa iba.[43][44][45] Bumilis pa lalo ang pagkalat ng wika dahil sa mabilis na paglaki ng impluwensiya sa kultura at politika ngEstados Unidos matapos ngIkalawang Digmaang Pandaigdig, gayundin sa pagbobrodkast sa buong mundo sa wikang Ingles ng mga brodkaster tulad ngBBC ngReyno Unido.[46][47] Ingles ang pinakaginagamit na wika sa ika-21 siglo.[48]
Habang nalilinang ang modernong Ingles, nabuo ang mga pamantayang gabay para sa wika, na ginamit kalaunan sa opisyal na paraan kagaya halimbawa sa pampublikong edukasyon at pahayagan. Noong 1755, nilathala niSamuel Johnson angDictionary of the English Language, na nagpakilala sa pamantayang pagbaybay at paggamit sa mga salita. Samantala, nilathala naman ng Amerikanong siNoah Webster noong 1828 ang isangdiksiyonaryo na may layuning makapagtatag ng isang pamantayang anyo sa pagsusulat at pagsasalita ngAmerikanong Ingles na hiwalay sa pamantayan ng Britanya. Sa Britanya, unti-unting bumaba ang tingin sa mga dayalekto at barayti ngBritanikong Ingles na wala sa pamantayan, na nagpabilis sa paggamit ng mga prestihiyosong dayalekto ng mga nasa gitnang uri.[49]
Sa modernong Ingles, wala na halos mga kaukulan; tanging makikita na lang ito sa mgapanghalip. Halos matatag na rin angpaksa–pandiwa–layon (SVO) naayos ng salita.[49] Naging talamak na rin ang paggamit sa ilang mga pagbabago sa wika kagaya ngpaggamit ng salitangdo para sa mga kaso kung saan kinakailangangbaliktarin ang mgasugnay tulad sa mga tanong.[c] Dumami rin ang mga kaso ng paggamit sa anyong progresibo (mga nagtatapos sa hulaping–ing ngpandiwa, at tuloy-tuloy ring nagiging regular ang mga pandiwang may di-regular na anyo (hal.dreamed ('napanaginipan') imbes nadreamt) gayundin sa paggamit pa lalo sa mga analitikal na alternatibo sa mga impleksiyon (hal.more polite ('mas magalang') imbes napoliter). Dahil sa tindi ng presensiya sa midya ng Amerikanong Ingles, naiimpluwensiyahan na rin pati ang Britanikong Ingles.[50][51][52]
Katutubong wika ng mayorya at isa sa mga opisyal na wika
Opisyal na wika pero katutubong wika ng minorya
Pangalawang wika: sinasalita ng lagpas 20% ng populasyon,de facto na wika ng trabaho, pamahalaan, edukasyon, atbp.[2]
Ayon sa isang ulat noong 2016, tinatayang nasa 400 milyong katao angkatutubong mananalita ng wikang Ingles, at nasa 1.1 bilyong katao naman ang nagsasalita nito bilangpangalawang wika.[53] Ingles ang wika na may pinakamaraming mananalita sa kabuuan, na sinasalita sa lahat ng kontinente.[54] Nakadepende ang dami ng mga mananalita bilang pangalawang wika o bilang banyagang wika sa antas ng kagalingan, mula 400 milyon hanggang lagpas 1 bilyon.[55] Tinataya naman noong 2003 na mas marami ang mananalita ng Ingles bilang pangalawang wika kumpara sa mga katutubong mananalita nito nang tatlo sa isa.[56]
Kagalingan sa wikang Ingles ng piling mga bansa saEuropa atMediteraneo ayon sa isang ulat noong 2019:[57]
Napakataas (63.07–70.27)
Mataas (58.26–61.86)
Katamtaman (52.50–57.38)
Mababa (48.69–52.39)
Napakababa (40.87–48.19)
Hindi kasama sa ulat
Grinupo nglingwistang siBraj Kachru ang mga bansa sa mundo sa tatlong bilog ayon sa antas ng paggamit sa wikang Ingles rito. Ipinapakita ng modelong ito ang pagkalat ng Ingles mula sa mga katutubong bansa nito patungo sa iba, gayundin sa dami ng gumagamit nito sa isang partikular na bansa. Tinatawag ang tatlong bilog bilang "loob", "labas", at "lumalawak". Maaaring gumalaw ang mga bansa papaloob o papalabas depende sa magiging kahihinatnan ng wika rito sa hinaharap.[58][59]
Labas na bilog (outer circle) ang mga bansa na may mas maliit na bilang ng mga katutubong mananalita ng Ingles ngunit ginagamit bilang pangalawang wika para sa mga pang-araw-araw na gawain at institusyon kagaya sa edukasyon, pamahalaan, at negosyo. Kabilang rito angPilipinas, gayundin angNigeria,India,Pakistan,Malasya,Singapura, atHamayka.[60]
Lumalawak na bilog (expanding circle) ang mga bansa kung saan hindi karaniwang sinasalita ang Ingles at tinuturo bilang isang banyagang wika. Sa mga bansang ito kumakalat ang wikang Ingles dahil sa katayuan nito bilang isang pandaigdigang wika.[61]
Isangplurisentrikong wika ang Ingles; ibig sabihin, wala itong iisang pambansang otoridad na namamahala sa pamantayan ng wika.[62][63][64] Madalas na sinusundan ng sinasalitang Ingles lalo na sa brodkasting ang mga pambansang pamantayan sa pagbigkas na kinagisnan imbes na isinakodigo. Karaniwang malalaman sa kanilangaksent kung saan nagmula ang mga brodkaster,[65] pero madalas na sinusulat ang iskrip sa mga balita sa isangpandaigdigang anyo ng pamantayang Ingles. Tipikal na dinidikta ng konsenso mula sa mga iskolar ng wika ang mga karaniwang gawi sa pagsusulat sa Ingles, hindi mula sa isang pamahalaan o pandaigdigang organisasyon.[66]
Maiintindihan ng mga Amerikanong tagapakinig ang maraming brodkast na nagmula sa Britanya at kabaligtaran. Maiintindihan ng mga mananalita ng Ingles ang karamihan sa kahit anong mga programa sa radyo at telebisyon gayundin sa mga pelikulang nagmula sa mgabansang nagsasalita ng Ingles.[67] Parehong may pormal at di-pormal na estilo ang pamantayan at panrehiyong barayti ng Ingles, at tanging nagkakaiba lamang sa mga salitang ginagamit (hal.lift sa Britanya habangelevator sa Amerika), sintaksis (hal.on the weekend sa Amerika habangat the weekend sa Britanya), at paggamit sa teknikal at di-teknikal na rehistro.[68]
Dahil sa kasaysayan ng paninirahan sa mga bansang nasa loobang bilog, nagawang maipantay ng Britanya ang pagkakaiba sa dayalekto at makagawa ng mga anyongkoine ng Ingles saTimog Aprika,Australia, atNueva Selanda.[69] Mabilis na natutong mag-Ingles ang marami sa mga migranteng nanirahan sa Estados Unidos. Sa kasalukuyan, malaking bahagdan ng populasyon ng Estados Unidos ngayon ay kaya lamang magsalita ng iisang wika.[70][71]
Ukol sa pambansang katayuan ng wikang Ingles sa mga piling bansa,
Sa Australia, walang itinalagang opisyal na wika sa parehong pambansa at pang-estadong lebel.[72]
SaKanada, parehong opisyal na wika sa pambansang lebel ang Ingles atPranses.[73] Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) rin sa anim na lalawigan at tatlong teritoryo ang Ingles, habang wala namang itinalagang opisyal na wika sa tatlong lalawigan. SaQuebec, Pranses lamang ang tanging opisyal na wika nito.[74]
SaIrlanda, Ingles ang itinalagang pangalawang wika ng bansa, habangIrlandes naman ang itinalagang unang wika.[75]
Bagamat mayorya ng populasyon ng Nueva Selanda ang nagsasalita ng Ingles, tangingMaori at angpambansang wikang nakasenyas nito ang itinalagang opisyal na wika ng bansa.[76][77]
SaEstados Unidos, Ingles ang itinalagang opisyal na wika ng bansa sa bisa ng isang kautusang tagapagpaganap noong 2025.[80] Opisyal na wika (o isa sa mga opisyal na wika) ang Ingles sa 32 estado at limang teritoryo. Walang itinalagang opisyal na wika sa natitirang 18 estado at saDistrito ng Columbia.[81]
Katayuan ng wikang Ingles sa pampublikong edukasyon sa bawat rehiyon:[82]
Kinakailangang asignatura
Mapipiling asignatura
Walang datos
Inilalarawan minsan ang wikang Ingles bilang ang pinakaunang pandaigdiganglingua franca,[46][83] o di kaya'y bilang ang pinakaunangpandaigdigang wika.[84][85] Pinakaginagamit na wika ang Ingles pagdating sa paglalathala, telekomunikasyon, kalakalan, libangan, at diplomasya.[85] Nakamit nito ang pagkapantay sawikang Pranses noong 1919 sa kasagsagan ng negosasyon saKasunduan sa Versailles.[86] Pagsapit ng pagtatag saMga Nagkakaisang Bansa noong 1945, naging pangunahing wika na ang Ingles;[87] isa ito sa anim na opisyal na wika ng naturang organisasyon at ang kasalukuyang pinakaginagamit na wika sa pandaigdigang diplomasya at pakikipag-ugnayan.[88][89] Nakatalaga ang Ingles bilang isang opisyal na wika o di kaya'y wika ng trabaho sa maraming mga pandaigdigang organisasyon kagaya ngPandaigdigang Lupong Olimpiko (IOC), Ginagamit rin ito bilang wika ng trabaho kahit maging sa mga panrehiyong organisasyon kagaya ngSamahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya (ASEAN) atEkonomikong Kooperasyon sa Asya-Pasipiko (APEC), kung saan hindi gaanong kalaganap ang paggamit sa naturang wika sa mga kasaping bansa nito. SaUnyong Europeo (EU), Ingles ang karaniwang ginagamit na wika ng trabaho ng mga kasaping bansa nito kahit na pinapayagan ng unyon na gumamit ang mga kasapi nito ng kahit anong wika.[90] Ingles ang ginagamit na basehan sa mgakontroladong likas na wika,[91] gayundin bilang ang wikang ginagamit sa larangan ngpaglalayag atpagpapalipad.[92][93]
Wikang Ingles ang pinaka-inaaral na banyagang wika sa mundo.[46][47] Nag-aaral ang karamihan sa mga tao ng Ingles dahil sa praktikal na kadahilanan at hindi sa ideolohiya.[95] Sa EU, Ingles ang pinakasinasalitang banyagang wika sa 19 sa 25 kasaping bansa nito kung saan hindi opisyal na wika ito. Ayon sa isang opisyal na poll noong 2012 (noong kasapi pa angReyno Unido) sa mga kasaping bansa na hindi opisyal na wika ang Ingles, 38% ng mga sumagot ay nagsabing kaya nilang makapagsalita ng Ingles sa antas ng pakikipag-usap sa iba.[96] Kinokonekta ang matinding impluwensiya ng Ingles sa pagbilis ngkamatayan ng ibang mga maliliit na wika;[97] dahil rito, inaakusahan din ang wika ngimperyalismo at marami rin ang aktibong tumututol sa paggamit nito.[98] Gayunpaman, patuloy pa ring dumadami ang mga mananalita ng Ingles dahil sa paniniwalang nagdadala ng kaginhawaan at mas mabuting buhay ang paggamit nito.[99]
Kinakailangang marunong sa wikang Ingles sa maraming mga larangan kagaya ng samedisina atkompyuting. Bagamat magkasingpantay noon ang Ingles sa Pranses atAleman pagdating sa pananaliksik, Ingles na ang natatanging nananaig na wika sa kasalukuyan.[100] Makikita ang dominasyon nito samaagham na paglalathala sa mgaindeks ng mgasiyentipikong dyornal kagaya ngChemical Abstracts: noong 1998, nasa lagpas 80% ng lahat na naka-indeks na siyentipikong artikulo ng dyornal ang nakasulat sa Ingles, 90% sa mgalikas na agham noong 1996, at 82% saaraling pantao noong 1995.[101]
Sa kasagsagan ngdekolonisasyon saImperyong Britaniko noong dekada 1950s at 1960s, patuloy na ginamit ng mga lumayang kolonya ang wikang Ingles imbes na alisin ito sa mga wika ng kanilang bansa.[44][45] Halimbawa, patuloy na ginagamit saIndia ang Ingles matapos nitong lumaya sa Reyno Unido. India ngayon ang ikatlong may pinakamaraming inilalathalang aklat sa naturang wika matapos ngEstados Unidos at Reyno Unido,[102] kahit na di lalagpas sa 5% ng populasyon nito ang marunong magsalita ng Ingles nang maayos. Noong 2004, ipinagpalagay ng iskolar na si David Crystal na India ang may pinakamalaking populasyon na kayang magsalita o makaunawa ng Ingles sa mundo,[103] bagamat marami ring iskolar na naniniwalang Estados Unidos pa rin ang may hawak sa naturang titulo.[104] Marami sa mga mananalita ng Ingles Aprika ang bahagi ng pamayanang "Apro-Sakson" ng kontinente.[105] Pinaniniwalaan na mananatili ang Ingles bilang isang wikangkoine sa hinaharap.[106]
Nasa 24 na ponemang katinig ang marami sa mga dayalekto ng wikang Ingles; 26 kung isasama pati ang/x/ at /ʔ/. Tumpak para sa Ingles ng California at sa RP ang sumusunod na imbentaryo.
↑Hindi na binibigkas angk atg sa/kn/ at/gn/, habang di naman binibigkas na angw sa/sw/.
↑Isang halimbawa nito ang paggawa ng mga tanong sa pamamagitan ng pagbaliktad sapandiwang pantulong (auxiliary verb, hal.is, are, am) at sa paksa: ang "He will laugh" ('Tatawa siya') ay nagiging "Will he laugh?" ('Tatawa ba siya?') sa anyong patanong nito. Gayunpaman, kung walang pandiwang pantulong, ginagamit ang salitangdo bilang pamalit sa nawawalang pandiwa: ang "He laughs." ('Tumawa siya') ay nagiging "Did he laugh" ('Tumawa ba siya?'). Pansinin na nasa anyong pangnakaraan ang pandiwangdo (did) rito.
12Eberhard, David M.; Simons, Gary F.; Fennig, Charles D., mga pat. (2023).Ethnologue: Languages of the World[Ethnologue: Mga Wika ng Mundo] (sa Ingles) (ika-26 (na) labas). Dallas, Estados Unidos: SIL International.
Bazelmans 2009, p.326, "According to most researchers, this means that there cannot have been an 'original' Anglo-Frisian entity ..."
Stiles 2018, p.31, "... It is not possible to construct the exclusive common relative chronology that is necessary in order to be able to establish a node on a family tree. The term and concept of 'Anglo-Frisian' should be banished to the historiography of the subject."
↑Short, Ian (2002). "Language and Literature"[Wika at Panitikan].A Companion to the Anglo-Norman World[Gabay sa Mundong Anglo-Normando] (sa Ingles). Boydell and Brewer. pp.191–214.doi:10.1017/9781846150463.011.ISBN978-1-84615-046-3.
↑Horobin, Simon."Chaucer's Middle English"[Gitnang Ingles ni Chaucer].The Open Access Companion to the Canterbury Tales (sa Ingles). Louisiana State University.Inarkibo mula sa orihinal noong 3 Disyembre 2019.The only appearances of their and them in Chaucer's works are in the Reeve's Tale, where they form part of the Northern dialect spoken by the two Cambridge students, Aleyn and John, demonstrating that at this time they were still perceived to be Northernisms
↑Wycliffe, John."Bible"[Bibliya](PDF) (sa Ingles). Wesley NNU.Inarkibo(PDF) mula sa orihinal noong 2 Pebrero 2017.
↑Huws, Catrin Fflur (Hunyo 2006). "The Welsh Language Act 1993: A Measure of Success?"[Ang Welsh Language Act 1993: Panukat sa Tagumpay?].Language Policy (sa Ingles).5 (2):141–160.doi:10.1007/s10993-006-9000-0.
Aarts, Bas; Haegeman, Liliane (2006). "English Word classes and Phrases"[Mga klase ng salita at parirala sa Ingles]. Mula sa Aarts, Bas; McMahon, April (mga pat.).The Handbook of English Linguistics[Handbook sa Lingguwistikang Ingles] (sa Ingles). Blackwell.ISBN978-1-4051-6425-2.
Abercrombie, D.; Daniels, P. T. (2006). "Spelling Reform Proposals: English"[Mga Mungkahing Reporma sa Pagbaybay: Ingles].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.72–75.doi:10.1016/B0-08-044854-2/04878-1.ISBN978-0-08-044854-1.
Aitken, A. J.; McArthur, Tom, mga pat. (1979).Languages of Scotland[Mga Wika ng Eskosya]. Occasional paper – Association for Scottish Literary Studies (sa Ingles). Bol.4. Edinburgh, Reyno Unido: Chambers.ISBN978-0-550-20261-1.
Alcaraz Ariza, M. Á.; Navarro, F. (2006). "Medicine: Use of English"[Medisina: Paggamit sa Ingles].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.752–759.doi:10.1016/B0-08-044854-2/02351-8.ISBN978-0-08-044854-1.
Ammon, Ulrich (2008). "Pluricentric and Divided Languages"[Mga Plurisentro at Nakahating Wika]. Mula sa Ammon, Ulrich N.; Dittmar, Norbert; Mattheier, Klaus J.; atbp. (mga pat.).Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society[Sosyolingguwistika: Pandaigdigang Handbook ng Agham ng Wika at Lipunan]. Handbooks of Linguistics and Communication Science (sa Ingles). Bol.2 (ika-2nd (na) labas). De Gruyter.ISBN978-3-11-019425-8.
Annamalai, E. (2006). "India: Language Situation"[India: Sitwasyon sa Wika].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.610–613.doi:10.1016/B0-08-044854-2/04611-3.ISBN978-0-08-044854-1.
Australian Bureau of Statistics (28 Marso 2013)."2011 Census QuickStats: Australia"[QuickStats sa Senso ng 2011: Australia] (sa Ingles). Inarkibo mula saorihinal noong 6 Nobyembre 2015.
Bailey, Guy (2001). "The relationship between African American and White Vernaculars"[Ang kaugnayan ng Aprikanong Amerikano at Puting Bernakular]. Mula sa Lanehart, Sonja L. (pat.).Sociocultural and historical contexts of African American English[Sosyokultural at historikal na konteksto ng Aprikanong Amerikanong Ingles]. Varieties of English around the World (sa Ingles). John Benjamins. pp.53–84.ISBN978-1-58811-046-6.
Bailey, G. (1997)."When did southern American English begin"[Kailan nagsimula ang katimugang Amerikanong Ingles]. Mula sa Edgar W. Schneider (pat.).Englishes around the world[Mga Ingles sa iba't-ibang panig ng mundo] (sa Ingles). John Benjamins. pp.255–275.ISBN9789027248763.
Bao, Z. (2006). "Variation in Nonnative Varieties of English"[Baryasyon sa mga hindi Katutubong Barayti ng Ingles].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.377–380.doi:10.1016/B0-08-044854-2/04257-7.ISBN978-0-08-044854-1.
Barry, Michael V. (1982). "English in Ireland"[Ingles sa Irlanda]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.).English as a World Language[Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa Ingles). University of Michigan Press. pp.84–134.ISBN978-3-12-533872-2.
Bazelmans, Jos (2009). "The Early-Medieval Use of Ethnic Names from Classical Antiquity: the Case of the Frisians"[Ang Maagang Medyebal na Paggamit sa mga Etnikong Pangalan mula sa Klasikong Antigong Panahon: ang Kaso ng mga Prisyano]. Mula sa Derks, Ton; Roymans, Nico (mga pat.).Ethnic Constructs in Antiquity: The Role of Power and Tradition[Mga Etnikong Gawa sa Antigong Panahon: Ang Gampanin ng Kapangyarihan at Tradisyon]. Amsterdam Archaeological Studies (sa Ingles). Bol.13. Amsterdam University Press. pp.321–338.ISBN978-90-485-0791-7.JSTORj.ctt46n1n2.1.
Bermúdez-Otero, Ricardo; McMahon, April (2006). "English phonology and morphology"[Ponolohiya at morpolohiya ng Ingles]. Mula sa Aarts, Bas; McMahon, April (mga pat.).The Handbook of English Linguistics. Blackwell Handbooks in Linguistics (sa Ingles). Oxford: Wiley–Blackwell. pp.382–410.doi:10.1002/9780470753002.ch17.ISBN978-1-4051-6425-2.
Blake, Norman, pat. (1992).Cambridge History of the English Language[Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge] (sa Ingles). Bol.2. Cambridge University Press.doi:10.1017/CHOL9780521264754.003.ISBN978-1-139-05553-6.
Lass, Roger. "Phonology and Morphology". SaBlake (1992), pp.23–154.
Boberg, Charles (2010).The English language in Canada: Status, history and comparative analysis[Ang Wikang Ingles sa Kanada: Katayuan, kasaysayan, at pagsusuring komparatibo]. Studies in English Language (sa Ingles). Cambridge University Press.ISBN978-1-139-49144-0.
Brutt-Griffler, J. (2006). "Languages of Wider Communication"[Mga Wika ng mas Malawak na Komunikasyon].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.690–697.doi:10.1016/B0-08-044854-2/00644-1.ISBN978-0-08-044854-1.
Burridge, Kate (2010). "English in Australia"[Ingles sa Australia]. Mula sa Kirkpatrick, Andy (pat.).Routledge Handbook of World Englishes[Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo] (sa Ingles). Routledge. pp.132–151.ISBN978-0-415-62264-6.
Carr, Philip; Honeybone, Patrick (2007). "English phonology and linguistic theory: an introduction to issues, and to 'Issues in English Phonology'"[Ponolohiya at lingguwistikong teorya ng Ingles: panimula sa mga isyu, at sa 'Mga Isyu sa Ponolohiya ng Ingles'].Language Sciences (sa Ingles).29 (2):117–153.doi:10.1016/j.langsci.2006.12.018.
Cassidy, Frederic G. (1982). "Geographical Variation of English in the United States"[Heograpikong Baryasyon ng Ingles sa Estados Unidos]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.).English as a World Language[Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa Ingles). University of Michigan Press. pp.177–210.ISBN978-3-12-533872-2.
Clark, Urszula; Asprey, Esther (2013).West Midlands English: Birmingham and the Black Country[Ingles ng Kanlurang Midlands: Birmingham at ang Black Country] (sa Ingles). Edinburgh University Press.ISBN978-0-7486-4169-7.
Collingwood, Robin George; Myres, J. N. L. (1936). "The Sources for the period: Angles, Saxons, and Jutes on the Continent"[Ang mga Pinagmulan para sa panahon: Mga Anglo, Saxon, at Jute sa Kontinente].Roman Britain and the English Settlements[Romanong Britanya at ang mga Tirahang Ingles] (sa Ingles). Bol.5. Oxford, Inglatera: Clarendon.JSTOR2143838.LCCN37002621.
Cohen, Antonie (2012) [1952].The Phonemes of English: A Phonemic Study of the Vowels and Consonants of Standard English[Ang mga Ponema ng Ingles: Isang Ponemikong Pag-aaral sa mga Patinig at Katinig ng Pamantayang Ingles] (sa Ingles). Springer.ISBN978-94-010-2969-8.
Collins, Beverley; Mees, Inger M. (2003) [1981].The Phonetics of English and Dutch[Ang Ponetika ng Ingles at Olandes] (sa Ingles) (ika-5 (na) labas). Leiden, Olanda: Brill.ISBN978-90-04-10340-5.
Cruttenden, Alan (2014).Gimson's Pronunciation of English[Pagbigkas sa Ingles ng Gimson] (sa Ingles) (ika-8 (na) labas). Routledge.ISBN978-1-4441-8309-2.
Crystal, David (2004)."Subcontinent Raises Its Voice"[Itinaas ng Subkontinente ang Kanyang Boses].The Guardian (sa Ingles).Inarkibo mula sa orihinal noong 17 Abril 2008.
Denning, Keith; Kessler, Brett; Leben, William Ronald (17 Pebrero 2007).English Vocabulary Elements[Mga Elemento sa Bokabularyo ng Ingles] (sa Ingles). Oxford University Press.ISBN978-0-19-516803-7.
Deumert, A. (2006). "Migration and Language"[Migrasyon at Wika].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.129–133.doi:10.1016/B0-08-044854-2/01294-3.ISBN978-0-08-044854-1.
Dixon, R. M. W. (1982). "The grammar of English phrasal verbs"[Ang balarila ng mga pariralang pandiwa ng Ingles].Australian Journal of Linguistics (sa Ingles).2 (1):1–42.doi:10.1080/07268608208599280.
Donoghue, D. (2008). Donoghue, Daniel (pat.).Old English Literature: A Short Introduction[Panitikan ng Lumang Ingles: Maikling Panimula] (sa Ingles). Wiley.doi:10.1002/9780470776025.ISBN978-0-631-23486-9.
Durrell, M. (2006). "Germanic Languages"[Mga Wikang Hermaniko].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.53–55.doi:10.1016/B0-08-044854-2/02189-1.ISBN978-0-08-044854-1.
Eagleson, Robert D. (1982). "English in Australia and New Zealand"[Ingles sa Australia at Nueva Selanda]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.).English as a World Language[Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa Ingles). University of Michigan Press. pp.415–438.ISBN978-3-12-533872-2.
"Summary by language size"[Buod batay sa laki ng wika].Ethnologue: Languages of the World (sa Ingles).Inarkibo mula sa orihinal noong 26 Disyembre 2018.
Special Eurobarometer 386: Europeans and Their Languages[Mga Natatanging Eurobarometer 386: Mga Europeo at ang Kanilang Wika](PDF) (Ulat). Eurobarometer Special Surveys (sa Ingles). European Commission. Hunyo 2012. Inarkibo mula saorihinal(PDF) noong 6 Enero 2016.
Fasold, Ralph W.; Connor-Linton, Jeffrey, mga pat. (2014).An Introduction to Language and Linguistics[Panimula sa Wika at Lingguwistika] (sa Ingles) (ika-2 (na) labas). Cambridge University Press.ISBN978-1-316-06185-5.
Giegerich, Heinz J. (1992).English Phonology: An Introduction[Ponolohiya ng Ingles: Panimula]. Cambridge Textbooks in Linguistics (sa Ingles). Cambridge University Press.ISBN978-0-521-33603-1.
Gneuss, Helmut (2013). "The Old English Language"[Ang Lumang Wikang Ingles]. Mula sa Godden, Malcolm; Lapidge, Michael (mga pat.).Cambridge Companion to Old English Literature[Pantulong ng Cambridge ukol sa Panitikan ng Lumang Ingles] (sa Ingles) (ika-2 (na) labas). Cambridge University Press. pp.19–49.ISBN978-0-521-15402-4.
Görlach, Manfred (1991).Introduction to Early Modern English[Panimula sa Maagang Modernong Ingles] (sa Ingles). Cambridge University Press.ISBN978-0-521-32529-5.
Gordin, Michael D. (4 Pebrero 2015)."Absolute English"[Ingles Lamang].Aeon (sa Ingles). Inarkibo mula saorihinal noong 7 Pebrero 2015.
Gordon, Elizabeth; Campbell, Lyle; Hay, Jennifer; Maclagan, Margaret; Sudbury, Angela;Trudgill, Peter (2004).New Zealand English: its origins and evolution[Ingles ng Nueva Selanda: mga pinagmulan at ebolusyon nito]. Studies in English Language (sa Ingles). Cambridge University Press.ISBN978-0-521-10895-9.
Gottlieb, H. (2006). "Linguistic Influence"[Impluwensiya ng Wika].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.196–206.doi:10.1016/B0-08-044854-2/04455-2.ISBN978-0-08-044854-1.
Greenbaum, S.; Nelson, G. (2002).An introduction to English grammar[Panimula sa balarila ng Ingles] (sa Ingles) (ika-2 (na) labas). Longman.ISBN978-0-582-43741-8.
Halliday, M. A. K.; Hasan, Ruqaiya (1976).Cohesion in English[Pagkakaisa sa Ingles] (sa Ingles). Pearson.ISBN978-0-582-55041-4.
Hogg, Richard M., pat. (1992). "The Place of English in Germanic and Indo-European".Cambridge History of the English Language[Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge] (sa Ingles). Bol.1. Cambridge University Press.ISBN978-0-521-26474-7.
Hughes, Arthur;Trudgill, Peter (1996).English Accents and Dialects[Mga Asento at Dayalekto ng Ingles] (sa Ingles) (ika-3 (na) labas). Arnold.ISBN978-0-340-61445-7.
"Personnel Licensing FAQ"[Mga Madalas Itanong sa Personal na Lisensiya] (sa Ingles). International Civil Aviation Organization – Air Navigation Bureau. 2011. In which languages does a licence holder need to demonstrate proficiency?.Inarkibo mula sa orihinal noong 20 Disyembre 2014.Controllers working on stations serving designated airports and routes used by international air services shall demonstrate language proficiency in English as well as in any other language(s) used by the station on the ground.
Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet[Handbook ng Pandaigdigang Ponetikong Asosasyon: Gabay sa paggamit sa Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto] (sa Ingles).International Phonetic Association, Cambridge University Press. 1999.ISBN978-0-521-65236-0.
Jambor, Paul Z. (2007)."English Language Imperialism: Points of View"[Imperyalismo ng Wikang Ingles: Mga Pananaw](PDF).Journal of English as an International Language (sa Ingles).2:103–123.Inarkibo(PDF) mula sa orihinal noong 11 Disyembre 2023.
Jespersen, Otto (2007) [1924]. "Case: The number of English cases"[Kaso: Ang bilang ng mga kaso sa Ingles].The Philosophy of Grammar[Ang Pilosopiya ng Balarila] (sa Ingles). Routledge.
König, Ekkehard (1994)."English". Mula sa König, Ekkehard; van der Auwera, Johan (mga pat.).The Germanic Languages[Mga Hermanikong Wika]. Routledge Language Family Descriptions (sa Ingles). Routledge. pp.532–562.ISBN978-0-415-28079-2.
Labov, W. (1972). "The Social Stratification of (r) in New York City Department Stores"[Ang Panlipunang Pagsasagrupo sa (r) sa mga Pamilihan ng Lungsod ng New York].Sociolinguistic patterns[Mga patern sa sosyolingguwistika] (sa Ingles). University of Pennsylvania Press. pp.168–178.doi:10.1007/978-1-349-25582-5_14.ISBN978-0-333-61180-7.S2CID107967883.
Labov, W. (2012). "About Language and Language Change"[Ukol sa Wika at Pagbabago ng Wika].Dialect Diversity in America: The Politics of Language Change[Dibersidad ng Dayalekto sa Amerika: Sng Politika ng Pagbabago ng Wika] (sa Ingles). University of Virginia Press.ISBN978-0-8139-3327-6.
Lanham, L. W. (1982). "English in South Africa"[Ingles sa Timog Aprika]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.).English as a World Language[Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa Ingles). University of Michigan Press. pp.324–352.ISBN978-3-12-533872-2.
Lass, Roger, pat. (2000).Cambridge History of the English Language[Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge] (sa Ingles). Bol.3. Cambridge University Press.
Lass, Roger. "Phonology and Morphology". SaLass (2000), pp.56–186.
Lass, Roger (2002), "South African English"[Ingles sa Timog Aprika], mula sa Mesthrie, Rajend (pat.),Language in South Africa[Wika sa Timog Aprika] (sa Ingles), Cambridge University Press,ISBN978-0-521-79105-2
Lawton, David L. (1982). "English in the Caribbean"[Ingles sa Karibe]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.).English as a World Language[Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa Ingles). University of Michigan Press. pp.251–280.ISBN978-3-12-533872-2.
Leech, G. N. (2006).A glossary of English grammar[Glosaryo ng balarila ng Ingles] (sa Ingles). Edinburgh University Press.ISBN0-7486-2406-6.
Levine, L.; Crockett, H. J. (1966). "Speech Variation in a Piedmont Community: Postvocalic r*"[Baryasyon sa Pagbigkas sa isang Pamayanang Piedmont: Posbokalikong r*].Sociological Inquiry (sa Ingles).36 (2):204–226.doi:10.1111/j.1475-682x.1966.tb00625.x.
Li, David C. S. (2003). "Between English and Esperanto: what does it take to be a world language?"[Sa Pagitan ng Ingles at Esperanto: paano maging isang pandaigdigang wika?].International Journal of the Sociology of Language (sa Ingles) (164):33–63.doi:10.1515/ijsl.2003.055.ISSN0165-2516.
Lim, L.; Ansaldo, U. (2006). "Singapore: Language Situation"[Singapura: Sitwasyon sa Wika].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.387–389.doi:10.1016/B0-08-044854-2/01701-6.ISBN978-0-08-044854-1.
Maclagan, Margaret (2010). "The English(es) of New Zealand"[Ang (mga) Ingles ng Nueva Selanda]. Mula sa Kirkpatrick, Andy (pat.).Routledge Handbook of World Englishes[Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo] (sa Ingles). Routledge. pp.151–164.ISBN978-0-203-84932-3.
MacMahon, M. K. (2006). "English Phonetics"[Ponetika ng Ingles]. Mula sa Bas Aarts; McMahon, April (mga pat.).The Handbook of English Linguistics[Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles] (sa Ingles). Oxford, Inglatera: Blackwell. pp.359–382.ISBN978-1-4051-6425-2.
"Macquarie Dictionary".Australia's National Dictionary & Thesaurus Online| Macquarie Dictionary (sa Ingles). Macmillan Publishers Group Australia. 2015.Inarkibo mula sa orihinal noong 21 Hulyo 2019.
Mair, C.; Leech, G. (2006). "Current Changes in English Syntax"[Mga Kasalukuyang Pagbabago sa Sintaksis ng Ingles].The Handbook of English Linguistics[Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles] (sa Ingles). Blackwell.ISBN978-1-4051-6425-2.
Mair, Christian (2006).Twentieth-century English: History, variation and standardization[Ingles ng Ikadalawampung Siglo: Kasaysayan, baryasyon, at pagsasapamantayan] (sa Ingles). Cambridge University Press.doi:10.1017/S1360674307002420.S2CID120824612.
McCrum, Robert; MacNeil, Robert; Cran, William (2003).The Story of English[Ang Kuwento ng Ingles] (sa Ingles) (ika-3 (na) labas). London: Penguin.ISBN978-0-14-200231-5.
Meierkord, C. (2006). "Lingua Francas as Second Languages"[Mga Lingua Franca bilang mga Pangalawang Wika].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.163–171.doi:10.1016/B0-08-044854-2/00641-6.ISBN978-0-08-044854-1.
Mesthrie, Rajend (Nobyembre 2010). "New Englishes and the native speaker debate"[Mga Bagong Ingles at ang debate sa katutubong mananalita].Language Sciences (sa Ingles).32 (6):594–601.doi:10.1016/j.langsci.2010.08.002.
Miller, Jim (2002).An Introduction to English Syntax[Panimula sa Sintaksis ng Ingles] (sa Ingles). Edinburgh University Press.ISBN0-7486-1254-8.
Montgomery, M. (1993). "The Southern Accent—Alive and Well"[Ang Asento ng Katimugan–Buhay at Maayos].Southern Cultures (sa Ingles).1 (1):47–64.doi:10.1353/scu.1993.0006.S2CID143984864.
Mountford, J. (2006). "English Spelling: Rationale"[Pagbabaybay sa Ingles: Paliwanag].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.156–159.doi:10.1016/B0-08-044854-2/05018-5.ISBN978-0-08-044854-1.
Mufwene, S. S. (2006). "Language Spread"[Pagkalat ng Wika].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.613–616.doi:10.1016/B0-08-044854-2/01291-8.ISBN978-0-08-044854-1.
Mugglestone, Lynda, pat. (2012) [2006].Oxford History of English[Kasaysayan ng Ingles ng Oxford]. Oxford University Press.ISBN978-0-19-966016-2.
"Census 2011: Release 2A". Scotland's Census 2011 (sa Ingles). National Records of Scotland. 26 Setyembre 2013.Inarkibo mula sa orihinal noong 2 Abril 2015.
Neijt, A. (2006). "Spelling Reform"[Reporma sa Pagbaybay].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.68–71.doi:10.1016/B0-08-044854-2/04574-0.ISBN978-0-08-044854-1.
"Census 2011: Key Statistics for Northern Ireland December 2012"[Senso 2011: Mga Pangunahing Estadistika para sa Hilagang Irlanda Disyembre 2012](PDF).Statistics Bulletin (sa Ingles). Northern Ireland Statistics and Research Agency. 2012. Table KS207NI: Main Language. Inarkibo mula saorihinal(PDF) noong 24 Disyembre 2012.
O'Dwyer, Bernard (2006).Modern English Structures: Form, Function, and Position[Estraktura ng Modernong Ingles: Anyo, Gamit, at Posisyon] (sa Ingles) (ika-2 (na) labas). Canada: Broadview.ISBN978-1-55111-763-8.
"Language in England and Wales, 2011"[Mga Wika sa Inglatera at Gales, 2011].2011 Census Analysis (sa Ingles). Office for National Statistics. 4 Marso 2013.Inarkibo mula sa orihinal noong 2 Abril 2015.
Patrick, P. L. (2006a). "Jamaica: Language Situation"[Hamayka: Sitwasyon ss Wika].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.88–90.doi:10.1016/B0-08-044854-2/01760-0.ISBN978-0-08-044854-1.
Patrick, P. L. (2006b). "English, African-American Vernacular"[Ingles, Aprikanong Amerikano Bernakular].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.159–163.doi:10.1016/B0-08-044854-2/05092-6.ISBN978-0-08-044854-1.
Richter, Ingo (2012)."Introduction"[Panimula]. Mula sa Richter, Dagmar; Richter, Ingo; Toivanen, Reeta; atbp. (mga pat.).Language Rights Revisited: The challenge of global migration and communication[Pagbisita muli sa mga Karapatan sa Wika: Ang hamon ng pandaigdigang migrasyon at komunikasyon] (sa Ingles). BWV Verlag.ISBN978-3-8305-2809-8.
Roach, Peter (2009).English Phonetics and Phonology[Ponetika at Ponolohiya ng Ingles] (sa Ingles) (ika-4 (na) labas). Cambridge.
Romaine, Suzanne (1982). "English in Scotland"[Ingles sa Eskosya]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.).English as a World Language[Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa Ingles). University of Michigan Press. pp.56–83.ISBN978-3-12-533872-2.
Romaine, Suzanne, pat. (1999).Cambridge History of the English Language[Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge] (sa Ingles). Bol.4. Cambridge University Press.doi:10.1017/CHOL9780521264778.002.ISBN978-0-521-26477-8.
Romaine, Suzanne (2006). "Language Policy in Multilingual Educational Contexts"[Patakaran sa Wika sa mga Konteksto ng Multilingwal na Edukasyon].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika]. pp.584–596.doi:10.1016/B0-08-044854-2/00646-5.ISBN978-0-08-044854-1.
"The Routes of English"[Ang Mga Ruta ng Ingles].BBC (sa Ingles). 1 Agosto 2015.Inarkibo mula sa orihinal noong 24 Oktubre 2015.
Rowicka, G. J. (2006). "Canada: Language Situation"[Kanada: Sitwasyon sa Wika].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.194–195.doi:10.1016/B0-08-044854-2/01848-4.ISBN978-0-08-044854-1.
Rubino, C. (2006). "Philippines: Language Situation"[Pilipinas: Sitwasyon sa Wika].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.323–326.doi:10.1016/B0-08-044854-2/01736-3.ISBN978-0-08-044854-1.
Ryan, Camille (Agosto 2013)."Language Use in the United States: 2011"[Paggamit ng Wika sa Estados Unidos: 2011](PDF).American Community Survey Reports (sa Ingles). p.1. Inarkibo mula saorihinal(PDF) noong 5 Pebrero 2016.
Schönweitz, Thomas (2001). "Gender and Postvocalic /r/ in the American South: A Detailed Socioregional Analysis"[Kasarian at ang Posbokalikong /r/ sa Katimugang Amerika: Detalyadong Sosyorehiyonal na Pagsusuri].American Speech (sa Ingles).76 (3):259–285.doi:10.1215/00031283-76-3-259.S2CID144403823.
Smith, Jeremy J. (2009).Old English: A Linguistic Introduction[Lumang Ingles: Panimula sa Lingguwistika] (sa Ingles). Cambridge University Press.ISBN978-0-521-86677-4.
Swan, M. (2006). "English in the Present Day (Since ca. 1900)"[Ingles sa Kasalukuyang Panahon (simula c. 1900)].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.149–156.doi:10.1016/B0-08-044854-2/05058-6.ISBN978-0-08-044854-1.
Sweet, Henry (2014) [1892].A new English grammar[Isang bagong balarilang Ingles] (sa Ingles). Cambridge University Press.
Thomas, Erik R. (2008). "Rural Southern white accents"[Mga asento ng mga puti sa rural na Katimugan]. Mula sa Edgar W. Schneider (pat.).Varieties of English[Mga Barayti ng Ingles] (sa Ingles). Bol.2. de Gruyter. pp.87–114.doi:10.1515/9783110208405.1.87.ISBN978-3-11-020840-5.
Toon, Thomas E. (1982). "Variation in Contemporary American English"[Baryasyon sa Kontemporaryong Amerikanong Ingles]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.).English as a World Language[Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa Ingles). University of Michigan Press. pp.210–250.ISBN978-3-12-533872-2.
Trudgill, Peter; Hannah, Jean (2002).International English: A Guide to the Varieties of Standard English[Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles] (sa Ingles) (ika-4 (na) labas). London: Hodder.ISBN978-0-340-80834-4.
Wardhaugh, Ronald (2010).An Introduction to Sociolinguistics[Panimula sa Sosyolingguwistika]. Blackwell textbooks in Linguistics (sa Ingles). Bol.4 (ika-6 (na) labas). Wiley-Blackwell.ISBN978-1-4051-8668-1.
Wojcik, R. H. (2006). "Controlled Languages"[Mga Kontroladong Wika].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.139–142.doi:10.1016/B0-08-044854-2/05081-1.ISBN978-0-08-044854-1.
Wolfram, W. (2006). "Variation and Language: Overview"[Baryasyon at Wika: Buod].Encyclopedia of Language & Linguistics[Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa Ingles). pp.333–341.doi:10.1016/B0-08-044854-2/04256-5.ISBN978-0-08-044854-1.
