Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Pumunta sa nilalaman
WikipediaAng Malayang Ensiklopedya
Hanapin

Palestina (rehiyon)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Palestina
Παλαιστίνη
Palaestina
فِلَسْطِينَ
פלשתינה
                     Hangganan ng Syria Palaestina                     Hangganan sa pagitan ng Palaestina Prima (na naging Jund Filastin) at Palaestina Secunda (na naging Jund al-Urdunn)                     Mga hangganan ng Mandato ng Palestina sa pagitan ng 1920 at 1948                     Mga hangganan sa pagitan ng Estado ng Palestina at ng Israel (i.e. Kanlurang Pampang at Piraso ng Gaza)
                     Hangganan ngSyria Palaestina                     Hangganan sa pagitan ngPalaestina Prima (na nagingJund Filastin) atPalaestina Secunda (na nagingJund al-Urdunn)                     Mga hangganan ngMandato ng Palestina sa pagitan ng 1920 at 1948                     Mga hangganan sa pagitan ng Estado ng Palestina at ng Israel (i.e.Kanlurang Pampang atPiraso ng Gaza)
Mga wikaArabe,Ebreo
Pangkat-etniko
Arabe,Hudyo
Mga bansa Israel
 Palestina
 Jordan (makasaysayan)

AngPalestina[i] ay isang heograpikong rehiyon saKanlurang Asya. Matatagpuan saKatimugang Lebante, karaniwan itong itinuturing na kasama angEstado ng Palestina at angIsrael, bagaman sa ilang mga kahulugan ay kinabibilangan din ng mga bahagi ng hilagang-kanluran ngJordan. Kabilang sa iba pang makasaysayang pangalan para sa rehiyon angCanaan, angLupang Pangako, angLupain ng Israel, o angBanal na Lupain.

Ang unang nakasulat na mga rekord na tumutukoy sa Palestina ay lumitaw noong ika-12 siglo BCEIkadalawampu't Dinastiya ng Ehipto, na ginamit ang terminongPeleset para sa isang kalapit na tao o lupain. Noong ika-8 siglo BCE, tinukoy ng mgaAsiryo ang isang rehiyon bilangPalashtu oPilistu. SaPanahong Elenistiko, ang mga pangalang ito ay dinala sa Griyego, na lumilitaw sa MgaKasaysayan niHerodotus bilangPalaistine. Sinakop ngImperyong Romano ang rehiyon at noong 6 CE ay itinatag ang lalawigan na kilala bilangJudea, pagkatapos noong 132 CE sa panahon ngpag-aalsa ni Bar Kokhba ay pinalawak ang lalawigan at pinalitan ng pangalan naSyria Palaestina .[1] Noong 390, sa panahongBisantino, ang rehiyon ay nahati sa mga lalawigan ngPalaestina Prima,Palaestina Secunda, atPalaestina Tertia. Kasunod ngpananakop ng mga Muslim sa Lebante noong dekada 630, itinatag ang distrito ng militar ngJund Filastin. Habang ang mga hangganan ng Palestina ay nagbago sa buong kasaysayan, ito ay karaniwang binubuo ng katimugang bahagi ng mga rehiyon tulad ngSyria o Lebante. Ito rin ay may konsepto na magkakapatong sa ilang termino ng tradisyongHudeo-Kristiyano, kabilang ang Canaan, ang Lupang Pangako, ang Lupain ng Israel, at ang Banal na Lupain.

Bilang lugar ng kapanganakan ngHudaismo atKristiyanismo, ang rehiyon ay may magulong kasaysayan bilang isang sangan-daan para sa relihiyon, kultura, komersiyo, at politika. SaPanahong Bronse, ito ay tinitirhan ng mga Canaanita; angPanahong Bakal ay nakita ang paglitaw ngIsrael at Juda, dalawang magkaugnay na kaharian na pinaninirahan ng mgaIsraelita. Mula noon ito ay nasa ilalim ng kapangyarihan ng iba't ibang imperyo, kabilang angImperyong Neo-Asirya, angImperyong Neo-Babilonya, at angImperyong Akemenida. Ang mga pag-aalsa ng mgaHudyo sa rehiyon laban sa pamumunogElenistiko ay nagdulot ng maikling panahon ng pagsasarili ng rehiyon sa ilalim ngdinastiyang Hasmoneo, na nagtapos sa unti-unting pagsasama nito sa Imperyo ng Roma (na kalaunan ay ang Imperyong Bisantino).

Noong ika-7 siglo, ang Palestina ay nasakop ngCalipato ng Rashidun, na nagtapos sa pamamahala ng mga Bisantino sa rehiyon; Ang pamumuno ng Rashidun ay hinalinhan ngKalipatong Omeya,Kalipatong Abasida, atKalipatong Fatimi. Kasunod ng pagbagsak ngKaharian ng Herusalen, na itinatag sa pamamagitan ngmga Krusada, ang populasyon ng Palestina ay naging pangunahingMuslim. Noong ika-13 siglo, naging bahagi ito ngSultanatong Mamluk, at pagkatapos ng 1516, bahagi ngImperyong Otomano. NoongUnang Digmaang Pandaigdig, ito ay nakuha ngUnited Kingdom bilang bahagi ngkampanya sa Sinai at Palestina. Sa pagitan ng 1919 at 1922, nilikha ngLiga ng mga Bansa angMandato para sa Palestina, na nag-utos sa rehiyon na maging sa ilalim ng administrasyong British bilangMandato sa Palestina. Ang mga tensiyon sa pagitan ng mga Hudyo atArabe ay tumaas hanggang sadigmaang Palestina noong 1947–1949, na nagwakas sa natitirang teritoryo ng dating Britanikong Mandato matapos ang paglikha ngTransjordan noong 1946 na hinati sa pagitan ng Israel vis-à-vis Jordan (saKanlurang Pampang) atEhipto (saPiraso ng Gaza); kalaunan ang mga pag-unlad satunggaliang Arabe-Israeli ay nagtapos sapananakop ng Israel sa parehong mga teritoryo, na naging isa sa mga pangunahing isyu ng patuloy nasigalot na Israeli-Palestino.[2]

Talababa

[baguhin |baguhin ang wikitext]
  1. Griyego:Παλαιστίνη,Palaistínē;Latin:Palaestina;Arabe:فِلَسْطِينَ,Filasṭīn,Falasṭīn,Filisṭīn;Ebreo:פלשתינה,Palestīna

Mga sanggunian

[baguhin |baguhin ang wikitext]
  1. Lehmann 1998. harv error: no target: CITEREFLehmann1998 (help)
  2. Reuters: recognition 2012. harv error: no target: CITEREFReuters:_recognition2012 (help)
Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Palestina_(rehiyon)&oldid=2158832"
Kategorya:
Mga nakatagong kategorya:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp