Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Pumunta sa nilalaman
WikipediaAng Malayang Ensiklopedya
Hanapin

Isda

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Isda o Fish
Temporal range:535–0 Ma GitnangKambriyano - Kasalukuyan
Giant grouper swimming among schools of other fish
Giant grouper swimming amongschools of other fish
Head-on view of a red lionfish
Head-on view of ared lionfish
Scientific classificationEdit this classification
Dominyo:Eukaryota
Kaharian:Animalia
Pilo:Chordata
Klado:Olfactores
Subpilo:Vertebrata
Groups included
Jawless fish
†Armoured fish
†Spiny sharks
Cartilaginous fish
Bony fish
Ray-finned fish
Lobe-finned fish
Cladistically included but traditionally excluded taxa
Tetrapods
†Conodonts

AngIsda (Ingles:Fish) ay mgahayop na naninirahan satubig,craniata, mayhasang na walang mgabiyasna may mga digit o daliri. Kabilang sa mga isda ang nabubuhay nahagfish,lamprey, atcartilaginoso atmabutong isda gayundin ang mgaekstinkt na kaungyan na pangkat. Ang tinatayang 95% ng mga isda ayActinopterygii na ang 99% ay mgateleost.

Ang pinakamaagang organismo na inuri bilang isda ay may mga katawang malambot nachordate na unang lumitaw sa panahongKambriyano. Bagaman wala silangtunay na espina, sila ay nag-aangkin ng mganotochord na pumapayag sa kanilang mas makagalaw ng mabilis at madali kesa sa mgaimbertebrado. Ang mga isda ay patuloy na nag-ebolb sa panahongPaleosoiko at sumangay sa iba't ibang mga anayo. Ang maraming isda sa Paleosoiko ay nag-ebolb ngplacodermi na pumpoprotekta sa kanila laban sa mgapredator. Ang unang isda na may panga ay unang lumitaw noong panahongSiluriyano kung saan ang marami gaya ng mgapating ay mga malalakas napredator sa halip na mgaprey lamang ng mgaarthropod. Ang karamihan sa isda ayektotermo (malamig ang dugo) na pumapayag sa kanilang katawan na umangkop sa nagbabagong temperatura bagaman ang mga isdang gaya ngputing pating attuna ay maaaring magkaroon ng mataas na temperatura.[1][2] Fish can acoustically communicate with each other, most often in the context of feeding, aggression or courtship.[3]

Ang mga isda ay nakatira sa tubig ngunit hindi may mga isda na nabubuhay sa parehong tubig at lupa gaya ngmudskipper.Ang ilang isda ay nakatira sa matataas na mga tubigan sa kabundukan gaya ngchar at anggudgeon) ay sa kalaliman at kahit sa mga lalim nahadal ng pinakakalaliman ng mga karagatan. (e.g.,cusk-eels and [.[4] Ang isda ay naglalaman ng 34,300 inilarawangespesye at may pinakamalaking pagkakaiba kesa sa anumang pangkat ngmgabertebrado.[5]

Ang mga isda ay mahalagang pagkain ng mgatao sa buong mundo. Ang ilang isda ay ginagawang alagang hayop. Ang mgaTetrapod (amphibian,reptile, mgaibon at mgamamalya ay lumitaw mula sa lob ng mga isdangSarcopterygii gaya sa usapingkladistiko, ang mga ito ay mga isda rin. Gayunpaman, sa tradisyon, ang isda (pisces oichthyes) ay ginawangparaphyletiko sa pamamagitan ng hindi pagsasama ng mga tetrapod at kaya ay hindi itinturing na isang pormal nataksonomikong pagpapangkat sa kahulugangsistematikangbiyolohiya maliban na lamang kung ito ay ginagamit sa kahulugangkladistiko kabilang ang mga tetrapods[6][7] bagaman ang karaniwangbertebrado ay mas pinipili at sa halip ay ginagamit para sa layuning ito (isda kasama ng tetrapod). Ang mgacetacean gaya ng mgabalyena atdolphin bagaman mgamamalya ay itinuturing ng ilang kultura sa mga sinaunang panahong bilang isang isda.

Ebolusyon ng isda

[baguhin |baguhin ang wikitext]
Vertebrate classes
Isang diagrama ngebolusyon ng isda at ibang mga klase ngbertebrado batay kayMichael Benton, 2005.[8]

Ang kombensiyal na klasipikal lay binubuo ng mga nabubuhay nabertebrado bilang subphylum na pinangkat sa walong klase batay sa interpretasyon ng mga katangiang pang anatomiya at pisiolohiya. Ang mga ito ay pinangkat sa mga bertebrado na may apat na biyas o hita(mgatetrapod) at mga wala nito o mga isda. Ang mga umiiral na klasengbertebrado ang :[9]

Isda:
Tetrapod:

Piloheniya

[baguhin |baguhin ang wikitext]


Vertebrata/

†Euconodonta

†Pteraspidomorphi

†Thelodonti

†Anaspida

†Galeaspida

†Pituriaspida

†Osteostraci

Gnathostomata
(jawed vertebrates)
Padron:Clade labels
Craniata

Taksonomiya

[baguhin |baguhin ang wikitext]

Galeriya

[baguhin |baguhin ang wikitext]

Reproduksiyon

[baguhin |baguhin ang wikitext]

Ang ilang isda ayhermaphrodite, nagpapaarami ngaseksuwal o nagbabago ngkasarian.

Babaenggrouper nagbabago ng kasarian mula babae tungo sa lalake kung walang lalakeng mahahanap.
Isang Isdanganemone. Kapag ang babae ay namatay, ang lalake ay nagbabago ng kasarian mula lalake tungo sa kasariang babae.
AngPartenohenesis o pagpaparami ngaseksuwal ay unang inilarawan sa mga isdangAmazon molly

Mga sanggunian

[baguhin |baguhin ang wikitext]
  1. ↑Goldman, K.J. (1997)."Regulation of body temperature in the white shark,Carcharodon carcharias".Journal of Comparative Physiology. B Biochemical Systemic and Environmental Physiology.167 (6):423–429.doi:10.1007/s003600050092.S2CID 28082417. Inarkibo mula saorihinal noong 6 April 2012. Nakuha noong12 October 2011.
  2. ↑Carey, F.G.; Lawson, K.D. (February 1973). "Temperature regulation in free-swimming bluefin tuna".Comparative Biochemistry and Physiology A.44 (2):375–392.doi:10.1016/0300-9629(73)90490-8.PMID 4145757.
  3. ↑Weinmann, S.R.; Black, A.N.; Richter, M. L.; Itzkowitz, M; Burger, R.M (February 2017). "Territorial vocalization in sympatric damselfish: acoustic characteristics and intruder discrimination".Bioacoustics.27 (1):87–102.doi:10.1080/09524622.2017.1286263.S2CID 89625932.
  4. ↑Yancey, PH; Gerringer, ME; Drazen, JC; Rowden, AA; Jamieson, A (2014)."Marine fish may be biochemically constrained from inhabiting the deepest ocean depths".Proc Natl Acad Sci U S A.111 (12):4461–4465.Bibcode:2014PNAS..111.4461Y.doi:10.1073/pnas.1322003111.PMC 3970477.PMID 24591588.
  5. ↑"FishBase Search".FishBase. March 2020.Inarkibo mula sa orihinal noong 3 March 2020. Nakuha noong19 March 2020.
  6. ↑"Zoology"(PDF). Inarkibo mula saorihinal(PDF) noong 2021-06-28. Nakuha noong2022-08-07.
  7. ↑Greene, Harry W. (1998-01-01). "We are primates and we are fish: Teaching monophyletic organismal biology".Integrative Biology: Issues, News, and Reviews (sa Ingles).1 (3):108–111.doi:10.1002/(sici)1520-6602(1998)1:3<108::aid-inbi5>3.0.co;2-t.ISSN 1520-6602.
  8. ↑Benton, M. J. (2005)Vertebrate PalaeontologyNaka-arkibo 2020-06-09 saWayback Machine. John Wiley, 3rd edition, page 14.ISBN9781405144490.
  9. ↑Romer 1970. harv error: no target: CITEREFRomer1970 (help)
  10. ↑Closed access iconGiles, Sam; Friedman, Matt; Brazeau, Martin D. (2015-01-12)."Osteichthyan-like cranial conditions in an Early Devonian stem gnathostome".Nature.520 (7545):82–85.Bibcode:2015Natur.520...82G.doi:10.1038/nature14065.ISSN 1476-4687.PMC 5536226.PMID 25581798.
  11. ↑Davis, S; Finarelli, J; Coates, M (2012)."Acanthodes and shark-like conditions in the last common ancestor of modern gnathostomes".Nature.486 (7402):247–250.Bibcode:2012Natur.486..247D.doi:10.1038/nature11080.PMID 22699617.S2CID 4304310.
Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Isda&oldid=2182091"
Kategorya:
Nakatagong kategorya:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp