nikalakalak nu bunacadanAmilika nu yincumin,mutudu tu nuayawan ke-lun-pu a ziday itawya itida tu mueneng maudip I amis nu pala’ ,tabanay atu timilan a pala’ nu binacadan atu laylay.美洲原住民，是指在前哥倫布時期就已經生活在北美洲、中美洲和南美洲的民族及其後代。Amilika nu yincumin u lalangawan tulin sa katukuh i amilika, matenes sa bulabulaw sa a malimad tanuayawan, sadikuday sa malakalak mimin I pala nu amilika. Amilika nu yincumin caay kaw cacayay a banacadan , micumud kuheni cayay kalecad ku demiad, u kakawsan caay kalecad, maala nu hekal a pasudemiad tu cacanan a macalilaway, hidasa alaw han masaduma naming ku kamu,masaduma ku nikaudip, masaduma ku lalangawan atu niyadu’.美洲原住民的祖先是分批陸續到達美洲的，然後又經過長期的不斷遷移與推進，最終散佈到美洲全境。美洲原住民並非單一民族，他們進入美洲的時間不同，背景各異，受地理環境、自然條件等各方面的影響，逐漸形成了許多不同語言、不同習俗、不同文化的部落。Tuwa a tademaw.u upu a tademaw han, kiluku u mungku ku kamu idaw ku nisulitan u upu atademaw.
圖瓦人稱為都播人，記錄古代蒙古語的惠斯陶勒蓋碑文記載了都播人的大汗。
yu mahida henay atu tawyaay a ziday, idaw ku papinanay a tademaw tayni itini , kyu tuwa a tademaw nu niyadu’.
唐朝統治漠北時期和回鶻汗國時代，有部分回紇人被派到這裡，因此圖瓦人也有回紇人的部落。
Capi nu kahulaman , itiniay alalangawan, dikuc nikaudip ananam malamungku tu, u mungku kumikuwanay tu henian nayi 19 a siki nudikudan tu napaculi tu tumungku maydih malasakakaay kimisaebet maydih palekal tu nu heni a binacadan.
Duma a tademaw sakamusa tuwa atademaw tada malakuwit ku ni katayda I mungku sa milihida tu itiniay a binacadan . itawyi u tuwaatademaw tulu ku daduducen nuheni idaw ku cacay tahinaay ku tademaw u tuwalal a tademaw, makaala tu lasubu ku tademaw milakalak i ielkuceke a subal, u kamu nu hen isa nu kutupu a kamu misiteked.
kanca mahida namin ku kakelidan nu Amilika nipiadup nu sikawaay “micidek ku i yamasinay a binacada, ayda midida henay ku nikaudip nu itiniay,nika katuuday a binacadan pahay tu buting malukay tu umah’ “imahida u siyakay pihaceng ku malukay, kiyu malukay, miadupay, malalamlam ku nikaudip mapapulung kunikaudip” nikaidaw ku duma abinacadan nu tincumin misanga tu sapikining a luma’ idaw ku tabakiay a masakaputay a niyadu’ malusacacay a kanatal ku sausi, yu 16 a siki u maluayaway misakapah tu siyakay atu musilemud tu niyadu’. Uheni pakayni i sapisanga tu cacanan luma’ misausi u hekalay mikiluku, sapaising u paluma’ atu pananum mikingkiw tu lala’ mikutkut tu ba’tu masanga yadah ahebal ku sasakawawen nu heni.
