Wi-Lyen.Ha-wi “William Harvey” 1578 a mihca 4 a bulad 1 a demiad-1657 a mihca 6 a bulad 3 a demiad” lecuh i Ing-kow ken-te-cyun-bu-ke-s-tung a niyazu’an u sakakaay a wawa ciniza, Ing-kow 17 lasubu a mihcaan u singangany tu sen-li-sye-cya atu misaydan. maazih niza ku taliyuk nu izang, patusek tu ayzaay a ziday sen-li-ke-sye nu saayaway a palahad. ci Ha-wi sa u labang nu malawamaay ci Tan-mu-s i-s, Ing-kow nu micukaymasay tu sinilaculay mabuwak patizeng tu baluhay a saykay a lice, i cen-cean mtizeng aca tapiingan nu hungti ciniza, nika i pisakaku ni Ke-lun-wi-al, malemed caay ka satebuc ku uzip. maazih tu niza ku taliyuk nu izang atu pihatebud nu balucu’ paini tu ayzaay a ziday, u kawaw niza tu sawantaneann a baluhay nu uzip ke-sye a malingatu, tungusay malingatu i16 se-ci ke-sye misabaluhayay tu cacay zumaay kahenulan a sakakapt.
Wi-Lyen.Ha-wi “William Harvey” i 1578 a mihca 4 a bulad 1 a demiad lecuhan i Ing-kow-Ken-te-cyun-bu-ke-s-tung a niyazu’, wama niza ci Tow-ma-s.Ha-wi u kakitaan nu itiza, namala cin-cang nu Bu-ke-s-tung. wina ci Cyung-ni u ni Ken-te-cyu-ha-s-tin-lay a wawa tu tatgaynaan ni tow-ma-s.Ha-ke, ci Ha-wi sa u sakakaay a wawa nuynian a luma’, zuma iza ku cacay kakana atu lalima ku sabama. Ha-wi i Kan-te-pow-ley nu singanganay tekeday a cacudadan kibisien ku ni pasubana’ saayaway, tebanay a nipasubana’ 15 ku mihcaan micumud tu cyen-cyaw talakaway a cacudadan minanam tu tusa a mihcaan tu mingikiway tu ising zumaay sakay sye-keay.
1602 a mihcaan, i I-tali-Po-tow-wa nu talakaway a cacudadan aca itawya Ow-cow u singanganay nu talakaway nu ke-sye a picudadan, i singanganay u micici’ay nu sye-cya-ba u pipasubana’ ni Pu-li-ke a minanam. ci Ha-wi tini pinanaman, caay ku ngelu’ amigingkiw, saicelang sa mikawaw, pangangan han nu kaput tu adidi’ay mitesekay ni micici’ay, sakasa i Ba-pu-li-ke-s mikawaw micici’ay tu izang nu ulat atu “satabu tu ulat tu pigingkiwan, mala u matinengay nu edapay a saydan.
uyni a zidayan minanam atu mikawaw, ci Ha-al zikuz patizeng tu husu izang miyatayat a musakamu patusek a tanektek. “u kasakamuan ci Ha-wi micudad i Pa-tu-wa talakaway a cacudadan hawsa, ci Cya-li-lye itiza mala cyaw-su”, caay ka tenes, aca ciniza i Ingn-kow Cyen-cyaw talakaway a cacudadan pakala tu yi-sye pow-s-sye-wi, u mihcaan niza 24 hena. makay 1603 a mihcaan malingatu, ci Ha-wi malingatu i Lon-tun mala tacuwacuwaay minngaay tu imelangay, caay ka tenes ciniza atu ci I-li-sa-pay hungti a misaydan ci Lang-s-low.Pu-lang a tataynaan a wawa malaacawa. nayi’ ku tataynaay awaw nayi’ ku tatamaan a wawa ni Ha-wi. uyni a kalaacawa sakay ci Ha-wiyan a kawawan tabaki ku sipiedap.
607 a mihcaan Ha-wi mizawis tu nu hungtiay luma’ nu i-sye-yen a sakaput. 609 a mihcaan, makay hungti ci Tan-mu-s i-s atu hungtiay a luma’ i-sye-yen-yen-cang ci Hen-li.A-te-cin-s pow-se a nisiwkayan, ci Ha-wi pakala tu Sen-pa-tow-low-mu-i-yen nu sapicunus tu mikawaway tu misaydan, tawya a mihcaan tu lalud, padekuan a Wi-al-cin-sen pow-se mapatay, ci Ha-li mipakutuy tu niliwanan niza tu nayay a tademaw, malingatu teked tu paisingan. Ha-wi pay lipa kinacaca a demiad mueneng i paisiidaingan tepal nu takal mihahalan tu paisingay, sidait ciniza tu labades nu imelangay, ciniza ku miazih tu cayay kakapah ku cilil nu imelangay, nacaay piasip ahacica ku kalisiw, hina caay piala tu kalisiw nu paisinga nu pakuyucay
u nizateng niza, misaydan “paayaw tu pakuyucay”. au ciniza ku situngus , mangelu’ amikawaw, dadawa mala singanganay a misaydan nu Lunt-un. namalaheci niza ku kawaw tu micici’ tu cucu’, masuped ku kayadah nu natinengan tu sapingaay tu nu tataynaay a pilecuh, au haca u misiket tu nu ulat husu nu izang, tu pucu’, namingay nu kasiiyuan a lalekalan, namingaay tu pucu’a gang. Namahiza, ci Ha-wi caay ku matinengzay a misaydan dada’, asaca u midiputa tu tademaw sinizatenganay a Ke-sye-cya.
1615 a mihcaan mala situngusay tu misakamuay ni Lu-mu-lye-en, 1615 a mihca 8 a bulad, ci Ha-wi mapili’ mala nu hungtiay a luma’nu i-sye-yen Lu-mu-lye nu musakamuay a tadema. 1616 a mihca 4 a bulad, Ha-wi i pasubayuan a zazan Sen-paw-low a kiwkay capiay nu cacudadan pasumana’ tu cudad, saayaway patahkal tu pakayniay culil nu izang. u sapasubana’ tu cudad nu lima ku nisulit La-tin a sulit a malepun, imahini masinga tu i ta-Ing-kow a piazihan. i pisakamuan tu cudad hawsa, ci Ha-wi u palalecad ku pasubana’, maawas ku picici’ tu aadupan a musakamu tu micici’ tu uzip nu tademaw sye.
