Ke-la-la-pang喀拉拉邦-la-la-pang “Ma-la-ya-la-mu a kamu, കേരളം,In-tian a kamu, केरल, La-tin a cudad paliyu a nisulitan ku Kerala”, In-tu satip timulan a pang, micapi tu bayu nu A-la-pow, hamin nu hekal 38,863 pin-hang-kung-li, hekal nu In-tu saka 21 ta-pang, saamisan atu timulsaamisan a Ka-na-ta-ka-pang matatules ku lala’, nutimulay atu nuwalian a Tan-mi-al-na-tu pang matatules ku lala’, satipan atu La-ke-sa a kasasubal matatules ku lala’, duduc I 2011 a mihcaan tu pikingsa tu tademaw, Ke-la-la-pang nu muenengay nu tademaw izaw ku 3300 a emang, nu In-tu saka 13 katuuday nu ta-panng a tademaw. saayaway a tukay nu Te-li-han-te-lang, cen-hu a kamu nu Ma-la-ya-la-mu a kamu.
Ke-la-la-pang "sumanahay" tiza i In-tu 喀拉拉邦(紅色)在印度的位置
Ke-la-la-pang nu imahiniay In-tu uyza nu kung-can-tang atu kowng-ta-tang makakutay mikuwanay a pang. 2016 a mihcaan malingatu, In-tu kung-can-tang “M-ke-s a nizateng” i Ke-la-la-pang malingatu 5 amihcaan ku pikuwan.
Ke-la-la-pang In-tu nu saka walu nu tabakiay a keyzay, kaizaw nu Png-kow pulung nu aca “GSDP” 8.55 emang o’k Lupi a kalisiw 1,200 o’k Amelika a kalisiw”, palalecad tu tademaw pang-kow kaizaw pulung nu aca 222,000 Lupi “2,800 Amelilika a kulisiw”, Ke-la-la-pang In-tu nu singanganay piliwkuan kakatayzaay a kitizaan, pasu likelikenan, pananukasay a nanum, buyu’ay apikacawan, A-i-bey-to a piliwkuan atu nu caledesay nu mulangaway u angangan a piazihan.
Ke-la-la-pang masabalabalat ku sauwac, mamin timul amis, cyang a takuan, misiwbayay a balunga, mibutingay a balunga atu miliwkuay a balunga sacaliwayliway sa, caluway ku nu nanumay a saculilan nu tizaay a tademaw amin. tanayu’ay a dadipasan pawapen pacaluway tu Ke-la-la-pang atu malinlaku tu tawan a kanatal. mahiza tu kapah kuyni a pang.
macakat ku lalangawan nu Ke-la-la-pang, u singangnanay a lalangawan nu In-tu, uyza cacay ku masakapahay nisupedan tu nu ban-wen, kasumamadan In-tu mingaayay tu imelang tu katanayu’ nu nikauzip a tineng, laylay sumamaday a lalebu Ka-la-li-pow-ya-tu, migingkiway tu demiad, i-cya-cin u micidekay a kakitizaan nu kasumamadan.
A-i-bey-to lalekalay ayaw nu kung-yen 3000 a mihcaan tu teban nu bey-to a ziday, tu nu In-tuay Nan-ya a kanatal laylay nu migingkiway tu nu ising angangan u nisakaput. tini i mingaayay tu imelangay, u cayay kapiliyas tu uzip nu tademaw, yu utiih ku uzip, maliyuh tu mihicahica ku uzip, imelang tu. u pingaay nu A-bey-tu, angangan tulu a lamangan ku sapingaay, lutuk a sapingaan, mimi’mi’ atu i-cya a sapingaay.
migingkiway nu In-tu mahiniay u A-bey-tu a nipalahad tu likisi u bey-tu a ziday, uyni nisulitan a ziday, nisulitan a cudad a ziday, capiay nu ayzaay a ziday sepat a ngatu ku masazumaay a likisi, u A-bey-tu nu sumamaday a cudad izaw ku 702 a lamangan, u zuma kasatimad a cudad 60 a lamangan, mahiniay u “ce-low-cudad”, “myaw-wn a cudad”
A-i-bey-tu nu migingkiway tu sapingaay caay ku sapingaay dada’, saaca tungusay u tanektekay ku nikauzip. A-i-bey-tu “Ayurveda” tusa anisakaput a cudad, Āyur uzip sanay,Veda u tineng, ke-sye a imi. sakasa A-i-bey-tu cudad nu imim u uzipay a ke-sye.
uyni pang nu In-tu a kahenukanay sakaluk a pipalumaan pang, yadah ku nipaluma tu sanasay, tebus, kuhi, ucya, kalitang, paza’, kumuh a nipalumaan. makaw atu tahakay a ngumu nisanga’an tu sakay uyni pangay a tademaw pulung nu aca tabaki ku nipaini. nipalumaan a kakaen angangan u tipus. macalkat ku mibutingay a kawaw, kasapang u saayaway nu yadahay a nibutingn.
kakatuud nu tademaw 859 ku tademaw/ km2, hamin nu kanatal In-tu tulu kalabas ku nikayadah, zuma, tukusay a kakitizaanan a tademaw u kakatuud katukuh 2022 ku tademaw/km2 , zuma, dadipasan a tademaw katukuh 2022 /km2 ku katuud nu tademaw . u saadidi’ay nu hamin nu In-tu, I 2011 1 mihcan cacay a bataan ku kayadah nu tademaw 4.9% dada’, tulu a cacay a hun nu nayay a icelang nu In-tu. hamin u M-la-si-ya-mu a tademaw, katukuh 3180 emang.
palalecad tu tatama tatayna 108.4% pesen, uyni dada’ u tatayna nu In-tu kikayadahan ku tatama nu pangay. 2014 a mihcaan, uyni pang a tademaw u kalahad a silit “HDL” nu 0.790, u sayadahaay nu hamin nu In-tu. 2011 a mihcaan nisulitan tu nikinsaan tu tademaw, uyni a pang matinengay tu cudad 93.91% pesen, kakaydihan tu kabalaki nu tademaw 74 a mihcaan, palalecad nu hamin nu In-tu u sayadahan. 60 a mihcaan ku tademaws kayadah nu tademaw 11.2% pesen, u nilecuh malebud tu hunt u 18 ku tademaw. mapatayay nu lutungay pakala tu 1.2~1.4% pesen, u nipatayan tu tademaw cacay a bataan emang tu 1.1, u saadidi’an nu hamin nu In-tu.
Ke-la-la-pang tini i dadipasan nu timul satipan nu In-tu. u kapahay a kitizaan nu tademaw, hatu u landaway u micidekay ku salungan nu pala, masatezepay ku pananukasay a nanum, u kacekukan ku salungan nu buyu’an aazihen, sumilaw sa ku likelikenan nu bayu, kapah ku nipatineng tu luma’, u tadektekay a A-i-bey-tu yadah ku mahicahicaay laylay a lalangawan, masulup ku makay cuwacuwaay nu miliwkuay a labang. Ke-la-la-pang yadah ku bangsisay a sapacalul atu asu’ay a lami’ a singangan.
uyni a kitizaan u tanayu’ taneng atu uyni a cowan a dadipasan malecad katanayu’, duduc tu A-la-pow a bayu u ta ayu izaw ku lasubu kung-li, tatengan pabaliy caay kazateng tayni tu i kakalayan ku uzip. tayniay miliwku i In-tu amana kapawan tu salunganay a kitizaan. kamu nacudad u salunganay a piliwkuan nu Ke-la-la-pang.
In-tu ke-la-la-pang, pangangan han tu “kakalayan cow” u kaliyuhan salunganay u budawan a lala’. uyni saladaw sanay a lala’ u kahemekan miazih ku nu tahakay a hekal, u matenes tu a likisi atu lalangawan, atu micidek ku laylay a nalimaan. maladay kita muhaymaw miliwku tuyni kasumamadanay a biw, ladaway a nipalumaan a ucya, amitapal tu tiniay a damsay tunamuh a lalangawan, A-i-bey-tu a sapingaay, a maneknek i masatezepay a nanum atu kimay a likelikenan. uyni a kungku ladayen kisu tayni i ke-la-la-pang, mibuhat tu kaliyuhan nuayawan a calay.
ke-la-la-pang a likisi panukay tu ayaw nu kunng-yen 3 se-ci Kung-cye hung-tiay a ziday ci Mu-cye-tu-kow a kungti ci A-i hungti ku mikuwanay a ziday, i nutimulan nu In-tu sepat ku misatekedaay hungti a kanatal, uyni kitizaan a nganga saayaway nu ba’tuay a nizungan maazih ngangan Keras “Kela-la-pu-te-la”. uyni a lalaan tahkal ku nikapulung nu In-tu atu kilisetu. uyzasa misuayaw nu bayu tini satu i minatu, Ke-la-la-pang mala u yen-tung atu ti-cung-hay a laeday a kitizaan nu sapisiwbay nu kanatal.