Pjyrszo sztrasbana pojawůła śe weNowym Jorku we1832 roku. Bůła uůna wzorowano na powszychnych już we tych czasach kůnnych banach używanych weindustryje. Uod lot 60.XIX stolećo banki rozpowszychńjůły śe weOjropje, kej we uůnym czaśe weFrancyje pojowjůły śe pjyrsze sztrasbany na para.
Pjyrszo ekszperymyntalno sztrasbana nasztrům skůnstruowołWerner Siemens a ruszůł ja we Groß-Lichterfelde (terozki tajlaBerlina) we1881. Do wybuchuI wojny śwjatowyj bezma wszyjske nece sztrasbanůw wePrusach zelektryfikowano. Pjyrszo weŚlůnsku sztrasbana na sztrům pojawůła śe weWrocławju we1893 roku (wůunczas we Prusach) – bůła to tyż pjyrszo sztrasbana na sztrům na terynach uobecnyjPolski. We mjastachGůrnygo Ślůnska sztrasbany na sztrům powstoły 5 lot ńyskorzi.
Nojbarźi rozlygły nec sztrasbanůw mo we Polscekůnurbacyjo mjast ślůnsko-důmbrowskych. Pjerwotno nec lińijesztrasbanůw gůrnoślůnskych na para a ůńikalnyj szyrzki toru 785mm powstoła starańym spůłki Uoberschleisische Dampfstrassenbahnen we 1894 r. Kuplowała uůnaPjekary sBytůmjym a Bytům, bez Krůlewsko Huta (Chorzůw),Śwjyntochłwicy-Lipiny,Ruda aZobrze zeGliwicůma. We1896 do neca włůnczůno teryn teroźnich mjastKatowicy aŚymjanowicy. We 1898 r. lińije uostoły zelektryfikowane. W Bytůmju a Katowicach s anfangem XX stolećo zbudowano krům tygo normalnotorowe sztrasbanowe lińije. W mjyndzywojynnym uokreśe rozpoczynto uńifikacyjo a kuplowańe necůw (tory wůnske przekuwano na uobyczne). Uostatńům linijům sztrasbany 785mm bůła przebudowano we1952 r. trasa lińiji 12 Chorzůw-Śymjanowicy. Lińije bankůw przedużůno tyż za downo grańica mjymjecko-polsko, na terynDůmbrowskigo Zogłymbjo.
