Bōł zGruzyje[5]. Bōł jednym ze ôrganizatorōw zbrojnego przewrotu bolszewickigo, kery przeszoł do historyje jako „paździyrnikowŏ rewolucyjŏ”[6][7]. Do 1922 roku bōł czōnkymRady Kōmisŏrōw Ludowych, wykōnowoł w nij m.in. funkcyjõ kōmisŏra do spraw nŏrodnościowych (1917–1923)[8]. W latach 1919–1953 bōł czōnkymBiōra Politycznego KC RKP(b), niyskorzij WKP(b) iKPSS (do ônego śmierci)[9].
Formalnie wykōnowoł ôbiyralne, kadyncyjne funkcyje sekretŏrza gyneralnego KPSS i ônyj poprzedniczek a tyż prymiera SSSR, a faktycznie bōł dożywotnim dyktatorym posiadajōncym niyôgraniczōnõ władzã. Epoka ônego panowaniŏ we SSSR je ôkryślanŏ mianymstalinizm.
W czasie panowaniŏ Stalina we SSSR panowoł masowy, państwowy terror, kery pochłōnōł życie 20 milijōnōw ludzi, z czego 11 milijōnōw umarto skirz głodu, jak tyż ciynżkõ do ôbsztalowaniŏ wielość ôfiar sowieckich deportacyji i niywolniczyj roboty weôbozach kōncyntracyjnych. Prziczyniōł sie do abszusuII wojny światowyj kej broł udzioł we ataku naPolskã we 1939 roku[10].
Na kōniec II wojny światowyj Sojusz Socjalistycznych Sowieckich Republik iZjednoczōne Sztaty stały sie supermocarstwami. Niyskorniyjsze pogorszynie relacyji miyndzy spiyranym bez SSSR blokym weschodnim a spiyranym bez USA blokym zachodnim sprawiyło dugotrwały ôkres napiynć –zimnŏ wojna, kerŏ trwałŏ do 1989 roku[11].
.png)
_Bar.png)
_BAR.svg)
_BAR.svg)
