Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Nenda kwa yaliyomo
WikipediaKamusi elezo ya maandishi huru
Tafuta

Ubelgiji

Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Ufalme wa Ubelgiji
Koninkrijk België
Royaume de Belgique
Königreich Belgien
Kaulimbiu: Eendracht maakt macht
L'union fait la force
Einigkeit macht stark
("Umoja huleta nguvu")
Wimbo wa taifa: "La Brabançonne"
Mahali pa Ubelgiji barani UlayaMahali pa Ubelgiji barani Ulaya
Mji mkuu
na mkubwa
Brussels
Lugha rasmiKiholanzi,Kifaransa,Kijerumani
Kabila
  • 64.8% Wabelgiji
  • 35.2% Wengine
Dini
UraiaMbelgiji
SerikaliMuungano wa Kifalme wa Kikatiba wa Kibunge
  Mfalme
Mfalme Philippe
  Waziri Mkuu
Bart De Wever
  Mapinduzi ya Brabant
1789–1790
  Mapinduzi ya Ubelgiji
25 Agosti 1830
  Ilitangazwa
4 Oktoba 1830
  Ilitambuliwa
19 Aprili 1839
Eneo
  Jumlakm2 30,689
Idadi ya watu
  Kadirio la 2025 11,812,354
  Msongamano384/km2
PLT (PPP)Kadirio la
  Jumla $889.833 bilioni
  Kwa kila mtu $75,187
PLT (Kawaida)Kadirio la
  Jumla $689.364 bilioni
  Kwa kila mtu $58,248
HDI (2022) 0.942
Gini (2022)24.9
SarafuEuro (€)
Majira ya saaUTC+1 (CET)
Upande wa magariKushoto
Msimbo wa simu+32
Jina la kikoa.be

Ubelgiji(kwaKiholanzi België, kwaKifaransa Belgique na kwaKijerumani Belgien ), rasmi kamaUfalme wa Ubelgiji, ni nchi katikaUlaya ya Magharibi, inayopakana naUholanzi kaskazini,Ujerumani mashariki,Luxembourg kusini-mashariki,Ufaransa kusini, na Bahari ya Kaskazini magharibi. Ina idadi ya watu takriban milioni 11.7, ikiwa ya 81 duniani. Jiji lake kubwa zaidi niBrussels, ambalo pia ni mji mkuu. Ubelgiji imegawanyika katika majimbo 3—Flanders,Wallonia, naBrussels eneo Ubelgiji ina makao makuu yaUmoja wa Ulaya na NATO.

Historia

[hariri |hariri chanzo]

"Belgii" lilikuwajina la wakazi wa kale wakaskazini mwaGallia, naGallia Belgica ilikuwajimbo laDola la Roma.

Wakati waZama za Kati maeneo yake yalikuwa chini yaDola Takatifu la Kiroma na tangumwaka1477 yalitawaliwa nanasaba yaHabsburg.Watawala hao walikuwa Wakatoliki, hivyo walizuia uenezaji waMatengenezo ya Kiprotestanti.

Hata hivyomikoa ya kaskazini ilifaulu kwa njia yavita kujipatiauhuru na kuanzishaJamhuri ya Nchi za Chini (Uholanzi) tangu mwaka1648. Mikoa iliyoendelea kuwa Ubelgiji ya baadaye ilibaki chini ya Habsburg hadiMapinduzi ya Kifaransa na utawala waNapoleon aliyeiingiza katikaUfaransa.

Baada yaMkutano wa Vienna wa mwaka1815 Ubelgiji iliunganishwa pamoja naUholanzi kuwa sehemu ya Ufalme wa Muungano wa Nchi za Chini na hapo ilikuwa sehemu yakusini yaufalme huo. Tofauti na sehemu za kaskazini, zilizokuwa naWaprotestanti wengi, mikoa ya Ubelgiji ilikaliwa na Wakatoliki. Tena, wenyeji wa mikoa ya kusini kabisa waliongea Kifaransa, na pia katika sehemu nyingine, ambako watu waliongea Kiholanzi,lugha ya Kifaransa ilikuwa lugha iliyopendwa na matabaka ya juu na wasomi.

Tofauti hizo za kiutamaduni zilichangia kati ya watu wa kusinihisia ya kubaguliwa na katikamapinduzi ya 1830 mikoa yao ilijitenga na Ufalme wa Muungano wa Nchi za Chini na kuanzisha ufalme mpya wa Ubelgiji.

Jiografia

[hariri |hariri chanzo]

Ubelgiji nishirikisho la majimbo matatu:

Katika Wallonia kuna piawilaya ambayo wakazi wanatumia hasaKijerumani ambacho nilugha ya tatu ya kitaifa.[2][3]

Ushindani kama sichuki kati yamakundi hayo ndilo tatizo kuu la nchi.[4][5]

Watu

[hariri |hariri chanzo]

Wenyeji (67.3%) wanatofautiana hasa kutokana nalugha: 59% wanaongea hasa Kiholanzi, 40% Kifaransa na 1% Kijerumani.

Wahamiaji wanaongealugha mama zao:Kiarabu (3%),Kiitalia (2%),Kituruki (1%) n.k.

Kiingereza kinajulikana na 38% za wakazi.

Wakazi wengi niWakristo (63.7%), hasa waKanisa Katoliki (60.6%), lakini 5% tu wanashirikiibada za kila wiki; Wakristo wengine niWaprotestanti (2.1%) naWaorthodoksi (1.6%).Waislamu ni 7.4%. Asilimia 28 hawanadini yoyote.

Tazama pia

[hariri |hariri chanzo]

Tanbihi

[hariri |hariri chanzo]
  1. Leclerc, Jacques, membre associé du TLFQ (18 Januari 2007)."Belgique • België • Belgien—Région de Bruxelles-Capitale • Brussels Hoofdstedelijk Gewest".L'aménagement linguistique dans le monde (kwa French). Host: Trésor de la langue française au Québec (TLFQ),Université Laval, Quebec. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutokachanzo mnamo 9 Juni 2007. Iliwekwa mnamo18 Juni 2007.C'est une région officiellement bilingue formant au centre du pays une enclave dans la province du Brabant flamand (Vlaams Brabant){{cite web}}:Unknown parameter|deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)CS1 maint: date auto-translated (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: unrecognized language (link)
    *"About Belgium". Belgian Federal Public Service (ministry) / Embassy of Belgium in the Republic of Korea. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutokachanzo mnamo 2008-10-02. Iliwekwa mnamo21 Juni 2007.the Brussels-Capital Region is an enclave of 162 km2 within the Flemish region.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
    *"Flanders (administrative region)".Microsoft Encarta Online Encyclopedia. Microsoft. 2007. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutokachanzo mnamo 2009-10-31. Iliwekwa mnamo21 Juni 2007.The capital of Belgium, Brussels, is an enclave within Flanders.{{cite web}}:Unknown parameter|deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help);Unknown parameter|https://www.webcitation.org/5kwPxLurr?url= ignored (help)CS1 maint: date auto-translated (link)
    *Van de Walle, Steven, lecturer at University of Birmingham Institute of Local Government Studies, School of Public Policy."Language Facilities in the Brussels Periphery".KULeuven—Leuvens Universitair Dienstencentrum voor Informatica en Telematica. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutokachanzo(PDF) mnamo 2009-10-31. Iliwekwa mnamo21 Juni 2007.Brussels is a kind of enclave within Flanders—it has no direct link with Wallonia.{{cite web}}:|author= has generic name (help);External link in|author= (help);Unknown parameter|deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)CS1 maint: date auto-translated (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  2. The German-speaking Community at Belgium.be
  3. "The German-speaking Community". The German-speaking Community. Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutokachanzo mnamo 30 Mei 2007. Iliwekwa mnamo5 Mei 2007.{{cite web}}:Unknown parameter|deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)CS1 maint: date auto-translated (link) The (original)version in German language (already) mentions 73,000 instead of 71,500 inhabitants.
  4. Morris, Chris (13 Mei 2005)."Language dispute divides Belgium". BBC News. Iliwekwa mnamo8 Mei 2007.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  5. Petermann, Simon, Professor at the University of Liège, Wallonia, Belgium—at colloquiumIXe Sommet de la francophonie—Initiatives 2001—Ethique et nouvelles technologies, session 6 Cultures et langues, la place des minorités,Bayreuth (25 Septemba 2001)."Langues majoritaires, langues minoritaires, dialectes et NTIC" (kwa French). Ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutokachanzo mnamo 2013-11-02. Iliwekwa mnamo4 Mei 2007.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: numeric names: authors list (link) CS1 maint: unrecognized language (link)

Marejeo

[hariri |hariri chanzo]
    Katikawavuti
    Vitabu
    • Arblaster, Paul (23 Desemba 2005).A History of the Low Countries. Palgrave Essential Histories (tol. la Hardcover 312pp). Palgrave Macmillan, New York.ISBN 1-4039-4827-5.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
    • Blom, J. C. H., Dutch State Institute for War Documentation, ed.; Lamberts, Emiel, Professor in Modern HistoryKULeuven, ed.; Kennedy, James C., translator (Mei 1999).History of the Low Countries (tol. la Hardcover 503pp). Berghahn Books, Oxford/New York.ISBN 1-57181-084-6.{{cite book}}:|author= has generic name (help)CS1 maint: date auto-translated (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link)
    • Cammaerts, Émile L. (1921) [1913].A History of Belgium from the Roman Invasion to the Present Day (tol. la 357pp). D. Appleton and Co, New York.ASIN B00085PM0A.OCLC 1525559.{{cite book}}:External link in|author= (help)
      [Also editions [1913], London, OCLC29072911; (1921) D. Unwin and Co., New York OCLC9625246 also published (1921) asBelgium from the Roman invasion to the present day, The Story of the nations, 67, T. Fisher Unwin, London, OCLC2986704]
    • de Kavanagh Boulger, Demetrius C. (28 Juni 2001) [1902].The History of Belgium: Part 1. Cæsar to Waterloo. Elibron Classics (tol. la Paperback 493pp). Adamant Media (Delaware corporation), Boston, Massachusetts, United States.ISBN 1-4021-6714-8.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link) Facsimile reprint of a 1902 edition by the author, London
      Ib. (Juni 2001) [1909].Ib. Part 2. 1815–1865. Waterloo to the Death of Leopold I. Ib. (tol. la Paperback 462pp). Ib.ISBN 1-4021-6713-X.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link) Facsimile reprint of a 1909 edition by the author, London
    • Fitzmaurice, John (1996).The Politics of Belgium: A Unique Federalism. Nations of the modern world (tol. la Paperback 284pp). Westview Press, Boulder, Colorado, USA.ISBN 0-8133-2386-X.OCLC 30112536.
    • Kossmann-Putto, Johanna A.;Kossmann Ernst H.; Deleu Jozef H. M., ed.; Fenoulhet Jane, translator (from: (1987)).De Lage Landen: geschiedenis van de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden. Vlaams-Nederlandse StichtingOns Erfdeel,Rekkem (Januari 1993) [1987].The Low Countries: History of the Northern and Southern Netherlands (tol. la 3rd Rev. edition Paperback 64pp). Flemish-Netherlands Foundation "Stichting Ons Erfdeel", Rekkem, Belgium.ISBN 90-70831-20-1.{{cite book}}:|author= has generic name (help)CS1 maint: date auto-translated (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: numeric names: authors list (link) (Several editions in English, incl. (1997) 7th ed.)

    Viungo vya nje

    [hariri |hariri chanzo]
    WikiMedia Commons
    WikiMedia Commons
    Wikimedia Commons ina media kuhusu:
    Serikali
    Taarifa za jumla


    Nchi zaUmoja wa UlayaBendera ya Umoja wa Ulaya
    Austria |Bulgaria |Eire |Estonia |Hispania |Hungaria |Italia |Kroatia |Kupro |Latvia |Lituanya |Luxemburg |Malta |Polandi |Slovakia |Slovenia |Romania |Ubelgiji |Ucheki |Udeni |Ufaransa |Ufini |Ugiriki |Uholanzi |Ujerumani |Ureno |Uswidi
    Nchi huru
    Nchi zisizokubaliwa
    na umma wa kimataifa
    Maeneo yanayojitawala
    chini ya nchi nyingine
    1 nchi yaAsia ya Magharibi kijiografia ambayo huhesabiwa kuwa sehemu yaUlaya kiutamaduni2nchi ya kimabara
    Makala hii kuhusu maeneo yaUlaya bado nimbegu.
    Je unajua kitu kuhusuUbelgiji kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni?
    Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa?
    Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwakuihariri na kuongeza habari.
    Rudishwa kutoka "https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Ubelgiji&oldid=1423832"
    Jamii:
    Jamii zilizofichwa:

    [8]ページ先頭

    ©2009-2026 Movatter.jp