Mletačka Republika (tal.Repubblica di Venezia, kasnijeRepubblica Veneta,venec.Repùblica de Venèsia, kasnijeRepùblica Vèneta; tradicionalnoPrejasna Mletačka Republika, tal.Serenissima Repubblica di Venezia, venec.Serenìsima Repùblica Vèneta),država sa središtem u današnjemitalijanskom graduVeneciji (Mlecima), a koja je postojala od9. do18. vijeka (do1797. godine). Mletačka Republika je bila pomorska sila na obalama istočnogMediterana, odnosno na obalamaJadranskog mora. Nastala je prvobitno kao grad-država, nakon invazijeLangobarda na sjevernu Italiju568. Tokom srednjeg vijeka Mletačka Republika se razvijla u vodeću pomorsku silu u ovom dijelu svijeta, ovladavši najvećim dijelom jadranske obale, dijelom otoka u Egejskom moru, te osnovavši svoje trgovačke kolonije uKonstantinopolisu iJeruzalemu. Republika je prestala da postoji nakon Napoleonovog osvajanja1797.
Mletačka republika je priznavala vlastBizanta do10. vijeka, kad joj je formalno priznata nezavisnost, a kasnije se naglo razvila i ojačala zahvaljujući razvitku trgovine. U težnji za ekspanzijom prema istoku postala je veliki neprijatelj Bizanta i bila glavni učesnik u njegovom prvom rušenju1204. godine i osnivanjuLatinskog Carstva. Tokom 11. i12. vijeka Venecija je svoju vlast proširila na jedan deoLombardije,Dalmaciju,Albaniju,Peloponez,Kretu,Cipar iegejske otoke.
Opadanje mletačke moći, kao i moći svih trgovačkih gradova u Sredozemlju, počelo je u16. vijeku otkrićemAmerike i pomorskog puta zaIndiju, jer su se pomorski putevi i svjetska trgovina pomjerili sa Sredozemnog mora naAtlantski ocean. Od16. vijeka Venecija gubi istočne posjede, koje joj otimaju Turci (Cipar1571, Kretu1669. i dr.), a nezavisnost je konačno izgubilaKampoformijskim mirom1797., kojim ju jeNapoleon Bonaparte ustupioAustriji, a 1805-1815. pripojio je svojim posjedima u Italiji; 1815-1866. ponovo pripadala Austriji, a1866. ušla u sastav ujedinjene Italije.
Kako su Mleci bili izvrsni pomorci, veliki dijeloviDalmacije,Istre iKvarnera, pa čak iHercegovine, bili su u različitim periodima tokom historije pod kontrolom Mletačke Republike.
Na čelu Mletačke republike stajao jedužd, čiji je simbol moći bio zlatni krilati lav. Popis mletačkih vladara je podugačak, a gotovo svaki od njih ostavio je svoj trag u bogatoj i raznolikoj historiji venecijanske republike.
