Kornelije Nepot (lat.Cornelius Nepos, oko 100–24. st. e.) bio jerimskiknjiževnik koji je pre svega pisaoistoriografska dela ibiografije. Pretpostavlja se da je rođen u Hostiliji, selu uCisalpijskoj Galiji nedaleko odVerone. O njegovomgalskom poreklu svedoćiAuzonije, aPlinije Stariji ga naziva "stanovnikom oblasti reke Pad" (Padi accola,Nat. hist., III, 22). Bio je prijatelj pesnikaKatula, koji mu je posvetio svoju zbirku pesama (I, 3), a takođe i prijateljTita Pomponija Atika iCicerona. Plinije Stariji (Nat. hist., IX, 39; X, 23) kaže da je Nepot umro u doba vladavineOktavijana Avgusta, dokEusebije njegovu smrt precizno smešta u četvrtu godinu Avgustove vladavine.
Jednostavan stil kojim je pisao načinio je Nepota standardnim delom početne latinske lektire odsrednjeg veka pa sve do naših dana. Najveća zasluga Nepotova je u tome što je u rimsku književnost uveo formu povijesne biografije.
Od dela koja nam se nisu sačuvala izdvaja seHronika(Chronica), verovatno u tri knjige, koja je predstavljala prikaz svetske istorije, napisana možda po ugledu na grčkog piscaApolodora, koji je u 2. veku n. e. sastavio stihovanu hronikugrčke istorije od osvajanjaTroje do 144. godine st. e. O postojanjuHronike svedoče Katul (koji na nju aludira u 1. pesmi svoje zbirke), Auzonije (koji je citira u 16. pismu Probu), teAul Gelije (Noctes Atticae, XVII, 21).
Izgubljeni su iPrimeri(Exemplorum libri), koje citiraju Aul Gelije i latinski gramatičarFlavije Sosipater Karizije (Flavius Sosipater Charisius, 4. vek. n. e.). Izgubljena je i biografija Cicerona, koju pominje Aul Gelije uN. Att. XV, 28.
Sačuvana je kratka biografijaKatona Starijeg iz NepotoveKnjige o latinskim istoričarima(Liber de historicis Latinis), u kojoj sam Nepot pominje da je napisao i jedan duži Katonov životopis, i to na zahtevTita Pomponija Atika, ali nam se taj duži životopis nije sačuvao.
Plinije Mlađi pominje da je Nepot pisao pesme, ali od njih nemamo sačuvanih ni citata. Antički izvori pominju i jednogeografsko delo, ali o njemu nemamo nikakvih podataka.
Laktancije (Divinarum institutionum libri septem, III, 15) citira odlomak iz jednog od NepotovihPisama Ciceronu(Epistulae ad Ciceronem), ali se ne zna da li su ta pisma bila namenjena objavljivanju niti da li su ikada bila zvanično objavljena.
DeloO znamenitim ljudima(De viris illustribus), predstavljalo je zbirku biografija poznatih ljudi podeljenih u kategorije. U njemu je Nepot, prema grčkim uzorima, sastavio relativno nepouzdanu biografiju pjesnika, filozofa, vosjkovođa i vladara, postavljajući jedan uz drugi životopise rimskih i stranih znamenitih ljudi. Pretpostavlja se da je delo bilo podeljeno na ukupno 16 knjiga: 1) kraljevi stranih naroda, 2) rimski kraljevi, 3) znamenite vojskovođe stranih naroda, 4) znamenite vojskovođe rimskog naroda, 5) grčki zakonodavci ipravnici, 6) rimski pravnici, 7) grčkigovornici, 8) latinski govornici, 9) grčkipesnici, 10) latinski pesnici, 11) grčkifilozofi, 12) latinski filozofi, 13) grčki istoričari, 14) latinski istoričari, 15) grčkigramatičari, 16) latinski gramatičari.
Od celokupne te zbirke nama se sačuvao deoO znamenitim vojskovođama stranih naroda(De excellentibus ducibus exterarum gentium), te jedna biografija Katona Starijeg i jedna biografija Tita Pomponija Atika. Upravo je Atiku najverovatnije bilo posvećeno i celo delo.
SpisO znamenitim vojskovođama stranih naroda sadržavao je, nakon uvoda u kome se autor obraća Atiku, životopise 19 grčkih vojskovođa, jednogkarijskog, dvakartaginska te jedno poglavlje o kraljevima koji su ispoljavali naročiti talenat za ratničku veštinu.
Celom deluO znamenitim ljudima nedostaje istorijske dubine i kritike: Nepota interesuju samo pojedine epizode gotovoanegdotskog karaktera, iz kojih se može izvući neka moralna pouka. To je uostalom već bilo postalo tipičnom odlikomhelenističkih biografija, koje su bile glavni Nepotov uzor. Autor ne daje niti bilo kakva poređenja između rimskih i stranih vojskovođa, niti se trudi da na bilo koji način utiče na čitaočev sud o bilo kojoj ličnosti: donošenje suda u potpunosti je ostavljeno čitaocu.
Nepotov stil nije posebno razrađen niti živ, nego je pre svega ravan, linearan i veoma jednostavan, premda se povremeno uočavaju Nepotovi pokušaji da reprodukuje složeniji prozni stil svoga prijatelja Cicerona.
