| ||||
|---|---|---|---|---|
| Astro ·Gregorijanski ·Hebrejski ·Iranski ·Islamski ·ISO ·Kineski | ||||
| Tipovi kalendara | ||||
| Lunisolarni ·Solarni ·Lunarni | ||||
| Asirski ·Bahaistički ·Bengalski ·Berberski ·Bikram Sambat ·Budistički ·Etiopski ·Germanski ·Hindu ·Indijski ·Irski ·Japanski ·Javanski .Jermenski ·Juche ·Julijanski (reformisani) ·Julijanski (stari) ·Koptski ·Korejski ·Litvanski ·Malayalamski ·Majanski ·Minguo ·Nanakshahi ·Nepal Sambat ·Pawukon ·Runski ·Tamilski ·Tajlandski lunarni ·Tajlandski solarni ·Tibetanski ·Vijetnamski·Xhosa ·Zoroastrijanski (Arhaični kalendari:)Makedonski (antički) ·Burmanski ·Astečki ·Atički ·Babilonski ·Coligny ·Egipatski ·Enohov ·Firentinski ·Francuski ·Helenski ·Mezoamerički ·Otomanski ·Pedesetnički ·Rapa Nui ·Rimski ·Runski ·Slovenski ·Sovjetski ·Vizantijski (Predloženi kalendari:)Abizmalni ·CCC&T ·Holocenski ·Diskordijanski ·Međunarodni fiksni ·Novi zemaljski ·Pax ·Pozitivistički ·Sol ·Svjetski ·Svetski sezonski ·Symmetry454 ·Darijski (zaMars) | ||||
Koptski kalendar, poznat i kaoAleksandrijski kalendar, je kalendar koji koristiKoptska pravoslavna crkva. Širom Egipta ga koriste farmeri, kako bi pratili različite poljoprivredne sezone.
Ovajkalendar počiva na staromegipatskom kalendaru. Kako bi se izbeglo odstupanje tog kalendara (koji svake četiri godine žuri jedan dan u odnosu na solarnu godinu),238. pne., u vremePtolemeja III, je donetKanopski dekret kojim je predviđena interkalacija šestogepagomenalnog dana svake četvrte godine. Ali, ovoj reformi su se suprotstavili egipatski sveštenici, tako da je ideja usvojena tek25. pne., kada jerimski carAugust formalno reformisao kalendar uEgiptu, čime je ostao zauvek sinhronizovan sa nedavno uvedenimjulijanskim kalendarom. Ovaj reformisani kalendar je poznat kao koptski kalendar, kako bi smo ga razlikovali od antičkog egipatskog kalendara, kojeg su neki astronomi koristili do srednjovekovnih vremena. Godine i mesecietiopskog kalendara koincidiraju sa koptskim, ali imaju drugačije brojeve i imena.
Od 30. avgustajul./12. septembragreg. 2015. teče1732. A. M., koja je redovna.
Koptska godina je produžetak stare egipatske građanske godine. Zadržana je njena podela na tri sezone, ili godišnja doba, od po četiri meseca. Te tri sezone se obeležavaju posebnim molitvama u koptskoj liturgiji. Kalendar ima 12 meseci od po 30 dana i jedan interkalarni, kratki, mesec od 5 ili 6 dana, zavisno da li je godina prestupna, na kraju godine.
Godina počinje 29. avgusta po julijanskom kalendaru (tj.11. septembar/rujna po gregorijanskom u 20. i 21. veku), odn. 30. avgusta (12. septembra/rujna) u godini pred julijansku prestupnu godinu. Prvi dan koptske godine je označen praznikomNeyrouz. Koptska prestupna godina sledi ista pravila kao i julijanski kalendar, tako da ekstra mesec uvek ima šest dana u godini pred julijansku prestupnu godinu.Uskrs se računa po starokalendarskom načinu, isto kao i ostale pravoslavne crkve (osim finske). NaNikejskom saboru je upravoaleksandrijskom patrijarhu pripala dužnost da određuje datum Uskrsa i objavljuje ga ostalim crkvama, zato što jeAleksandrija uantičko doba bila središte nauke.
Koptske godine se broje od284. n.e., godine kada jeDioklecijan postao rimski car. Njegova vladavina je obeležena mučenjima i masovnim pogubljenjima hrišćana, naročito u Egiptu. Zato je koptska godina označena skraćenicom A. M. (Anno Martyrum - "u godini Mučenika"). Obratite pažnju da se i jevrejske godine označavaju istim slovima, što tamo značiAnno Mundi - "godina sveta". Da bi se dobio broj koptske godine, oduzmite od julijanske godine 283 između koptske i julijanske nove godine, odn. 284, posle julijanske nove godine.
U tabeli su dati meseci po tri egipatska godišnja doba. Gregorijanski datumi važe u 20. i 21. veku (razlika +13 dana u odnosu na julijanski). Dato je po kom egipatskom božanstvu ili događanju su dobili ime, ili bili posvećeni (vidi iEgipatska mitologija).
| Mesec | Gregorijanski | Božanstvo/Događaj |
|---|---|---|
| 'Akhet' (Poplava) | ||
| Thout | 11.9.-10.10.* | Thoth (Mudrost) |
| Paopi | 11.10.-10.11.* | Hapy (Nil) |
| Hathor | 11.11.-9.12.* | Hathor (Lepota i Ljubav) |
| Koiak | 10.12.-8.1.* | Ka Ha Ka ("Dobro od Dobrog" - bikApis) |
| 'Proyet' (Rast) | ||
| Tobi | 9.1.-7.2.* | Amso Khem (oblikAmun Ra) |
| Meshir | 8.2.*-9.3. | Mechir (Vetar) |
| Paremhat | 10.3.-8.4. | Mont (Rat) |
| Paremoude | 9.4.-8.5. | Renno (Jak vetar i Smrt) |
| 'Shemu' (Žetva) | ||
| Pashons | 9.5.-7.6. | Khonso (Mesec) |
| Paoni | 8.6.-7.7. | p3-n-In.t ("Lepi Festival doline") |
| Epip | 8.7.-6.8. | Apida (Zmija koju je ubioHorus) |
| Mesori | 7.8.-5.9. | Mes-o-ri ("Rođenje Sunca") |
| Pi Kogi Enavot | 6.9.-10.9.* | ("Mali mesec") |
* U koptskoj prestupnoj godini (pred julijansku prestupnu) "mali mesec" ima 6 dana, tako da navedenim datumima treba dodati jedan dan, zaključno sa početkom meseca Mešira.
(na engleskom)
