Decije Trajan je bio prva ličnost sa teritorije današnjeSrbije, koja se uzdigla na rimski presto. Rođen je u okoliniSirmijuma, u selu Budalija (današnjiMartinci), u provincijiDonjoj Panoniji, na tlu današnjeSrbije. Otac mu je bio oficir, a majka Herenija Etruscila je starog italskog porekla. Iako je bio starosedelačkog porekla, opredelio se za vojnu karijeru i zbog svoje hrabrosti i odlučnosti napredovao je od nižeg oficira, do zapovednika rimske vojske. Između 234 - 238. bio je guverner provincijeDonje Mezije. Oko 245. godine, carFilip Arabljanin dodelio mu je važnu komandu naDunavu. Krajem 248. godine bio je poslat da zaustavi pobunu uGornjoj Meziji iPanoniji. Omiljen među vojnicima ušao je u 249. godine u građanski rat sa funkcijom perfekta grada Rima. Pobeđuje Filipa Arbljanina u bici kod Verone i od voske biva izbran za cara. U jesen iste godine Decije Trajan je stigao u Rim, gde je formalno postao rimski car. Počeo je reforme i unapređivan od države, ali je morao da interveniše na dunavksoj granici.
Tokom svoje kratke vladavine, Decije Trajan je ratovao protivGota koji su prelazili Dunav da bi pljačkali poMeziji iTrakiji. Rat je trajao tokom250. i251. godine. Goti su opseliNikopolj, ali ih je rimska vojska tada iznenadila, pa su pobegli. Ubrzo su porazili Rimljane, koje je predvodio Decije Trajan. Prvi put u istoriji rimski car je pobegao pred varvarima. Ostrogoti su onda opseli i osvojiliFilipopolj. Tada se Tit Julije Prisk proglasio za cara pod zaštitom Gota. Oni su se ipak dosta iscrpili prilikom opsade Filipopolja i tako je Decije Trajan mogao da pređe u ofanzivu. Varvari su se povlačili i do bitke je došlo u močvarnoj oblasti današnje Dobrudže, u bliziniAbrita 1. jula 251. Tada je, na početku bitkeHerenije Etruskus, sin Decija Trajana bio ubijen, a ubrzo je ta sudbina zadesila i cara. Rimljani su bili teško poraženi. Decije Trajan je postao tako prvi rimski car koji je bio ubijen u bici. Ubrzo je deifikovan, zajedno sa sinom.
Težeći da obnovi Rim, tradiciju i običaje,250. godine je pokrenuo prvi oštar pogromhrišćana, obznanjujući edikt o svojim namerama. Car je zahtevao da episkopi Crkve prinose žrtve njemu lično, što je za hrišćane bilo nemoguće.
U mitologiji starihSlovena je postojao bogTrojan (Trajan), za čije ime se veruje da je postalo od imena rimskog cara. Istorijski izvor poznat kaoOtkriće Svete Marije božje u paklu iz 12. veka nam govori da su slovenski bogoviTrajan,Horz,Veles iPerun bili ljudi, aApokalipsis apostola, apokrif iz 16. veka, govori isto tako da su Trajan, Perun, i Horz bili ljudi, a pri tom dodaje da je Perun živeo kodGrka, Horz naKipru, a Trajan u Rimu kao car rimski.
UVukovomRečniku je zapisana jednasrpska legenda o bogu (ili demonu) Trojanu, koja je zanimljiva zbog povezivanja Trojana sa Sremom, budući da se zna da je rimski car Decije Trajan rođen u Sremu. Deo legende, koji je nama zanimljiv, kaže:"Na planini Ceru u okolini Šapca, u bliziniTrojanovog grada, živeo je Trojan. Svake noći, išao je on u Srem kod kakve žene ili devojke". Sličnu legendu možemo naći i u MilićevićevojKneževini Srbiji:"U jednom zamku na planini Ceru živeo je car Trojan". Takođe, u srpskom narodu postoji verovanje da najbolji junaci potiču od demona Trojana, zmajeva i vila.
.jpg)
