Većina zapadnih definicija „Bliskog Istoka”, u utvrđenim referentnim knjigama i u uobičajenoj uporabi, definira regiju kao „države uJugozapadnoj Aziji odIrana (Perzije) doEgipta”. Egipat se zajedno saSinajskim poluotokom uAziji obično smatra dijelom „Bliskog Istoka”, iako većina zemlje leži geografski usjevernoj Africi. Budući da nisu povezane s Azijom, međunarodni mediji sve više nazivajuLibiju,Tunis iMarokosjevernoafričkim državama — nasuprot istočnim zemljama (od Irana do azijskog dijela Egipta).
Bliski Istok je rodno mjesto i duhovno središtezoroastrizma,judaizma,kršćanstva iislama. Regija je proživjela i razdoblja relativne tolerancije i razdoblja relativnog nasilja. U20. vijeku Bliski Istok je bio poprištem svjetskih pitanja, pa je predstavljao strateški, ekonomski, politički, kulturno i religijski osjetljivo područje. On posjeduje značajne zalihesirove nafte.
Iako se često smještaju izvan okvira Bliskog Itoka,Sjeverna Afrika iliMagreb nemaju jake kulturne i jezične veze s regijom, a historijski su dijelili mnoge događaje koji su oblikovalimediteransku i bliskoistočnuregiju. Te događaje potaknuli sufenička kolonijaKartaga,grčko-rimska civilizacija, temuslimansko arapsko-berbersko iOtomansko Carstvo. Magreb se ponekad uključuje, a ponekad isključuje iz Bliskog Istoka od medija i u neformalnoj uporabi. Većina akademika ipak nastavlja identificirati sjevernu Afriku kaogeografski dio Afrike, ali uz blisku povezanost sjugozapadnom Azijom u terminimapolitike,kulture, religije, jezika, historije i genetike. To se može usporediti s ostalim sličnim primjerima poputTasmanije iNewfoundlanda koji geografski ne pripadaju Evropi, ali dijele mnogo osobina sa sjeverozapadnom iSjevernom Evropom.Madagaskar je jednako tako u određenom smislu bližiJugoistočnoj Aziji negoIstočnoj Africi.
Iako se često grupiraju uJugozapadnu Aziju na osnovi geografske blizine i kontinuiteta,Kavkaz,Cipar iTurska se općenito smatraju dijelomEvrope u kulturnom i političkom smislu zbog svojih historijskih i nedavnih političkih veza s tom regijom.Armenija iCipar, primjerice, iako se nalaze geografski vrlo blizu Bliskog Istoka, posjeduju dva važna kriterija koji ih povezuju više s Evropom nego s Bliskim Istokom: njihov nacionalni identitet koji kombiniraindoevropsku lingvističku pozadinu i većinu stanovništva koja pristaje uzkršćanstvo. Ti faktori ne odgovoraju karakteristikama bliskoistočnih zemalja koji imaju samo jednu osobinu (indoevropski jezici, primjerice, dominiraju Iranom i Afganistanom) ili drugu (Libanon je jedina zemlja koja ima kršćansku većinu, iako i to ostaje jednako spekulativno). Turska ne posjeduje nijednu od tih evropskih osobina, ali ima duboku historijsku (i prema genetskom istraživanju DNA) povezanost s Evropom pošto je bila sjedišteBizantinskog iOtomanskog Carstva koja su se prostirala u Evropi. Kao buduća članicaEU i dugogodišnja članicaNATO-a, Turska je prihvatila sekularne osobine koje dominiraju Evropom, a odbacila je mnoge veze sa Bliskim Istokom uz iznimku islamske religije.Gruzija iAzerbajdžan su proživjeli korjenitu promjenu tokom vlastiRuskog Carstva iSovjetskog Saveza, a više se smatraju „evropskim” nego „bliskoistočnim” zemljama. Ove se dvije zemlje općenito vide kao regionalni blok kavkaske regije.
Centralnoazijske zemlje iz bivšegsovjetskog bloka također pokazuju u različitim stupnjevima sklonost i historijske veze s Bliskim Istokom, ali ni na jedan uniformirani način. Dok južne državeTurkmenistan,Uzbekistan iTadžikistan prikazuju mnoge kulturne, historijske i sociopolitičke sličnosti s Bliskim Istokom,Kazahstan iKirgistan su primjeri zabačenijih i mješovitih kultura. Zbog toga su ove države viđene kaoevroazijske (na načine slične s Kavkazom), a njihova ih je ruska/sovjetska prošlost odijelila na različite načine od Bliskog Istoka. Kasnije je uslijedio pokret za ponovnu uspostavu veza s regijom (npr. uTadžikistanu je utemeljen naetničko-jezičnim poveznicama sIranom iAfganistanom). Poput Kavkaza i Turske, Centralna Azija ima jake sekularne i „zapadnjačke” sklonosti koje su ostavština Sovjetskog Saveza. To bi se moglo preokrenuti s nedavnim promjenama prema historijsko-kulturnoj renesansi i ponovnom izbijanju islamskog identiteta koji su dekadama potiskivale sovjetske vlasti.
Država Izrael također predstavlja jedinstvenu fuzijuevropskih i bliskoistočnih značajki, a zbog geografskog kontinuiteta sLevantom i većinskim stanovništvom koje je pretežno bliskoistočno (uključujućisefardske Židove,Sabre,izraelske Arape, itd.) možda dijeli više sličnosti sa svojim susjedima nego što je to odmah vidljivo izmedijske pokrivenosti.
NestankomOtomanskog Carstva1918. godine „Bliski Istok” je uvelike izašao iz uobičajene uporabe u engleskom jeziku, dok se „Srednji Istok” počeo primjenjivati na novonastale državeislamskog svijeta. Upotreba naziva „Bliski Istok” ipak se održala u raznim akademskim disciplinama, uključujućiarheologiju istarovjekovnu historiju u kojima opisuje područje identično s terminomSrednji Istok koji se ne koristi u tim disciplinama. Ukratko, termin Srednji Istok je stekao popularnost kada je britanski/francuski dio svijeta koristio taj termin. U njemačkom jeziku terminNaher Osten (Bliski Istok) je još uvijek u uobičajenoj uporabi, a u ruskom jeziku pojamБлижний Восток (Bliski Istok) predstavlja jedini odgovarajući termin za regiju.
Kritike evrocentrizma povezane su naravno s činjenicom da su 'istok' i 'zapad' definirani premageografskoj dužini odnosno prema nultom iligriničkom meridijanu, pa su stoga inherentno evrocentrične. Rezultat toga je britanski kartografski standard kojeg je široko prihvatilaMeđunarodna meridijanska konferencija1883. godine.
U ostalim evropskim jezicima postoje termini slični „Bliskom” i „Srednjem Istoku”, no budući da su to relativni pojmovi, značenja ovise o zemlji, pa se općenito razlikuju od engleskih naziva (primjeri:Proche-Orient,Moyen-Orient,Naher Osten,Ближний Восток).
Nedostatak preciznosti u određivanjugranica Bliskog istoka je na određen način prednost, jer se može koristiti za opisivanje raznihkulturnih ipolitičkih kriterija. Ta neodređenost u definiciji dovela je do nastanka alternativnihneutralnih termina poputJugozapadne iZapadne Azije. Te termine najviše koristemeđunarodne organizacije i pokreti, a u Indiji ih najčešće koriste vlada i mediji. PojamArapski svijet nije istoznačan termin za Bliski Istok, iako pokriva većinu istog područja.Azijski se dioarapskog svijeta (uključujući samuArabiju) nazivaMašrek. „Bliski Istok-Sjeverna Afrika” (engl. kraticaMENA) ponekad se koristi za obuhvaćanje zone odMaroka doIrana, a također se povremeno naziva „Veliki Bliski Istok”. Taj se termin ponekad koristi za označavanje čitavog područja od Sahare doMediterana u Africi, a u Aziji zapadno odKine iIndije, te južno odRusije. Termin koriste neki historičari koji se bave raznim državama i civilizacijama (uključujući mediteransku grčko-rimsku i iransku civilizaciju kao i ogromne arapskekalifate, te regije gdje su muslimanskiTurci rano uspostavili svoju vlast). On obuhvaća na zapadu sjevernuAfriku iTursku sve doPakistana iAfganistana na Istoku. Naziv „Veliki Bliski Istok” ostaje u uporabi grupacijeG8, američkog State Departmenta[2], te raznih akademskih institucija poput Bliskoistočnog instituta[3].
.svg)
