25. mart/ožujak (25. 3.) je 84. dan godine pogregorijanskom kalendaru (85. uprijestupnoj godini).Do kraja godine ima još 281 dana.
Događaji
- 1196. — Veliki župan RaškeStefan Nemanja predao vlast drugorođenom sinu Stefanu, koji je1217. krunisan kao prvi srpski kralj, Prvovenčani. Najstariji sin Vukan kao veliki knez zadržao Zetu, Trebinje, Toplicu i Hvosno, a najmlađi sinRastko se zamonašio pod imenom Sava, kasnijesveti Sava.
- 1655. —Christiaan Huygens otkrioTitan, najveći prirodni satelit Saturna.
- 1807. — UVelikoj Britaniji i Irskoj zabranjena trgovina robljem.
- 1821. — Grci naPeloponezu počeli ustanak protiv Turaka, koji je posle 12 godina završen priznavanjem nezavisnosti Grčke.
- 1844. — ProglašenPrvi srpski građanski zakonik, koji je odigrao značajnu ulogu u pravnom i društvenom životuSrbije.
- 1923. — Sletanjem aviona na linijiPariz-Carigrad na aerodrom uPančevuJugoslavija postala deo tada malobrojne porodice država povezanih vazdušnim saobraćajem.
- 1924. — uGrčkoj sa prestola zbačen kraljĐorđe II, Grčka proglašena republikom.
- 1937. —Italija iKraljevina Jugoslavija sklopile sporazum o međusobnoj miroljubivoj politici, "Uskršnji pakt".
- 1941. —Kraljevina Jugoslavija pristupilaTrojnom paktuNemačke,Italije iJapana. Protokol uBeču potpisali predsednik VladeDragiša Cvetković i ministar inostranih poslovaAleksandar Cincar Marković.
- 1957. —Zapadna Njemačka,Holandija,Luksemburg,Italija,Francuska iBelgija potpisali suRimski ugovor kojim je osnovanaEvropska ekonomska zajednica.
- 1975. — U Rijadu ubijenkralj Fejsal. Ubica, kraljev bratanac, princFejsal Musaid, javno pogubljen u Rijadu ujunu, a novi kraljSaudijske Arabije postao Fejsalov bratHalid Ibn Abdul Aziz.
- 1991. —Raspad SFRJ: Prema nikad potvrđenim informacijama, predsedniciSrbije iHrvatskeSlobodan Milošević iFranjo Tuđman se na tajnom sastanku uKarađorđevu dogovorili o podeliBosne i Hercegovine i rušenju reformske Vlade Jugoslavije, na čelu s predsdnikomAntom Markovićem.
- 1993. — Višemesečni pregovori o Bosni i Hercegovini uNjujorku završeni neuspehom. Mirovni plan kopredsednika Međunarodne konferencije o JugoslavijiSajrusa Vensa i lordaDejvida Ovena potpisali bosanski Hrvati i Muslimani, a lider bosanskih SrbaRadovan Karadžić to odbio, smatrajući predložene mape neprihvatljivim za Srbe.
- 1994. —Neonacisti bacili bombu na sinagogu uLibeku, što se smatra prvim takvim incidentom od krajaDrugog svetskog rata u Nemačkoj.
- 1999. —
- Vlada SR Jugoslavije prekinula je diplomatske odnose saSAD, Velikom Britanijom, Francuskom i Nemačkom zbogNATO-ovog bobardovanja. Posle prvih vazdušnih udara, u centruBeograda demolirani su kulturni centri SAD, Nemačke, Francuske i Velike Britanije.
- U požaru koji je zahvatio oko 30 vozila u tunelu ispodMon Blana poginulo je najmanje 40 ljudi.
- 2002. — U snažnom zemljotresu uAfganistanu i severozapadnomPakistanu poginulo je približno 1.800 ljudi.
- 2003. — Vlada Srbije odlučila da raspusti Jedinicu za specijalne operacije, čiji su pripadnici bili i osumnjičeni za ubistvo premijera SrbijeZorana Đinđića i druga ubistva.
.
Rođenja
- 1347. —Sveta Katarina Sijenska, talijanska svetica (†1380.).
- 1611. —Evlija Čelebija, turski putopisac (†1682.).
- 1786. — –Giovanni Battista Amici, talijanski astronom.
- 1838. —Đuro Deželić, hrvatski književnik (†1907.).
- 1842. —Antonio Fogazzaro, talijanski književnik (†1911.).
- 1857. —Jovan Ilkić, srpski arhitekta koji je znatno uticao na razvoj arhitekture u Srbiji u poslednjoj četvrtini XIX i početkom XX veka (†1917.).
- 1867. —Arturo Toscanini, talijanski dirigent (†1957.).
- 1874. —Ivša Lebović, hrvatski političar i odvjetnik (†1936.).
- 1874. —Armin Schreiner, austro-ugarski i jugoslavenski industrijalac-bankar i židovski aktivist (†1941.).
- 1875. —Branislav Petronijević, jedan od najistaknutijih srpskih i jugoslovenskih filozofa.
- 1881. — –Béla Bartók, mađarski skladatelj.
- 1895. —Đuro Tiljak, hrvatski slikar (†1965.).
- 1907. —Spasenija Cana Babović,revolucionarka, partizanska fajterica i narodna heroina Jugoslavije.
- 1911. —Jack Ruby, američki vlasnik, upravitelj noćnog kluba i ubojicaLee Harvey Oswalda (†1967.).
- 1914. —Norman Borlaug, američki agronom, otac "Zelene revolucije" i dobitnik Nobelove nagrade za mir (u.2009.).
- 1921. — –Simone Signoret, francuska glumica.
- 1925. — –Pierre Boulez, francuski skladatelj i dirigent.
- 1929. — -Joja Ricov, hrvatski književnik i profesor, antitotalitarist (†2017.).
- 1940. —Mina, talijanska pjevačka diva.
- 1942. —Aretha Franklin, američka jazz-pjevačica (†2018.).
- 1942. — –Richard O'Brien, britanski glumac i skladatelj.
- 1947. —Elton John, engleski pjevač i kantautor.
- 1953. —Vesna Pusić, hrvatska političarka.
- 1954. —Nenad Manojlović, jugoslovenski i srpski vaterpolista i trener (†2014.).
- 1958. —Rudolf Perešin, vojni pilot, stožerni brigadir Hrvatske vojske i pukovnik Jugoslavenske narodne armije (†1995.).
- 1962. —Marcia Cross, američka glumica.
- 1965. —Sarah Jessica Parker, američka glumica ("Sex & the City").
- 1973. —Admir Adžem, bosanskohercegovački nogometaš.
- 1976. —Vladimir Kličko, ukrajinski bokser.
- 1978. —Nikša Skelin, hrvatski veslač.
- 1981. —Felipe Massa, brazilski vozač f1.
- 1982. —Danica Patrick, američka vozačica automobila.
- 1986. —Edvin Čerimagić, bosanski producent hip-hop muzike
Smrti
- 1625. —Giambattista Marino, italijanski književnik.
- 1751. —Frederik Prvi,švedski kralj (*1676.).
- 1801. —Novalis, njemački književnik (*1772.).
- 1902. —Jovan Stefanović Vilovski, srpski hidrolog i vojni povjesničar, član više naučnih društava (*1821.).
- 1914. —Frédéric Mistral, francuski pjesnik i dobitnik Nobelove nagrade za književnost (*1830.).
- 1918. —Claude Debussy, francuski skladatelji (*1862.).
- 1952. —Josip Binički, hrvatski pedagog i pisac (*1861.).
- 1961. —Dr Vojislav Kecmanović — Đedo, lekar, učesnik Balkanskih ratova i Narodnooslobodilačke borbe i prvi predsednik NR Bosne i Hercegovine (*1881.).
- 1975. —kralj Fejsal, kralj Saudijske Arabije.
- 1991. —Milutin Mića Tatić, srpski pozorišni, filmski i TV glumac. .
- 1995. —Krešimir Ćosić, hrvatski košarkaš, (*1948.).
- 2006. —Danilo Lazović, srpski glumac (*1951.)
.
Blagdani/Praznici
Vidi takođe:Godišnji kalendar -Dnevni kalendar
