Movatterモバイル変換

Prijeđi na sadržaj

1839.

Izvor: Wikipedija

(Preusmjereno sa stranice1839)

Ovo je članak o godini 1839.

Milenijum:	2. milenijum
Vjekovi:	18. vijek –19. vijek –20. vijek
Decenija:	1800-e 1810-e 1820-e –1830-e – 1840-e 1850-e 1860-e
Godine:	1836 1837 1838 –1839 –1840 1841 1842

1839.. po kalendarima
Gregorijanski	1839.. (MDCCCXXXIX)
Ab urbe condita	2592.
Islamski	1254–1255.
Iranski	1217–1218.
Hebrejski	5599–5600.
Bizantski	7347–7348.
Koptski	1555–1556.
Hindu kalendari
•Vikram Samvat	1894–1895.
•Shaka Samvat	1761–1762.
•Kali Yuga	4940–4941.
Kineski
•Kontinualno	4475–4476.
•60 godina	Yin Zemlja Svinja (od kineske Ng.)
Holocenski kalendar	11839.
p • r • u
Podrobnije:Kalendarska era

Godina1839. (MDCCCXXXIX) bila jeredovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom, odn.redovna godina koja počinje u nedjelju po 12 dana zaostajućemjulijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

Događaji

[uredi |uredi kod]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

[uredi |uredi kod]

6. 1. - "Noć velikog vetra":Irsku pogodio uragan, najgora oluja za 300 godina.
7. 1. -Louis Daguerre opisao svojpronalazak pred Francuskom akademijom nauka, nekoliko dana ranije je napravio prvu fotografiju Meseca.
19. 1. - Britanski marinci se iskrcavaju uAdenu, nastajeKolonija Aden umestoSultanata Lahidž (grad ostaje britanski do1967).
20. 1. -Rat protiv Peruansko-bolivijske konfederacije:Bitka kod Yungaya je odlučujuća pobeda Čileanaca i peruanskih restoracionista, znak krajaPeruansko-bolivijske konfederacije.
3. 2. - UHabsburškoj Monarhiji stupio na snagu Carski austrijski obiteljski statut.
3. 2. - Britanci zauzeliKarachi.
9. 2. - Kapetan engleskog kitolovcaJohn Balleny otkrioOtočje Balleny uJužnom oceanu.
24. 2. -William Otis dobio patent zaparni bager.

Zastava Srbije kao osmanskog vazala

25. 2. (13. 2. po j.k.) - Skupština u Beogradu - na Kalemegdanu pročitanUstav Srbije, zvani "Turski", traje do 1869.
26. 2. (14. 2. po j.k.) - Ukaz o osnivanju Državnog saveta (Knjažesko-srpski sovjet), predsedatelj jeJevrem Obrenović. Istog dana postavljena vladaAvrama Petronijevića.
7. 3. - Osnovana Matica ilirska, kasnijaMatica hrvatska.
9. 3. - Pruski Regulativ zabranjujerad dece mlađe od 9 godina.
18. 3. - CarDaoguang zabranjuje strancima uvozopijuma u Kinu.
23. 3. - Prva poznata štampana upotreba izrazaOK.
23. 3. - Razorni zemljotres pogodio centralnu Burmu, napuštena stara prestonica Ava/Inwa.

April/Travanj – Jun/Lipanj

[uredi |uredi kod]

7. 4. - Završenapruga Leipzig-Dresden, prva dugačka pruga u Nemačkoj.
9. 4. - Na delu britanskeGreat Western Railway proradila prva komercijalna linijaelektričnog telegrafa.
19. 4. -Londonski ugovor:
- evropske sile priznaju i garantuju nezavisnost i neutralnostBelgije; deoLimburga se vraća Holandiji.
- jednoj trećini istorijskogLuksemburga je potvrđena nezavisnost, u personalnoj uniji sa Holandijom.
25. 4. -Prvi anglo-afganski rat: Britanci ušli uKandahar bez otpora.
april/maj - Nezadovoljan odnosima sa Savetom,knez Miloš odlazio u austrijski Zemun ali vratio se na molbu konzula^[1].
9. 5. (27. 4. po j.k.) - Doneto Ustrojenije Sovjeta Knjažestva Srbskog - ograničava Kneževu vlast.
12. 5. -Društvo godišnjih doba (Armand Barbès) iSavez pravednih pokušali republikansku pobunu u Parizu.
23. 5. (11. 5. poj.k.) - Pobuna vojnika uKragujevcu za kneza Miloša - protiv njih poslat Toma Vučić Perišić, položili oružje 18/30. maja.

Lin Zexu uništava opijum

3. 6. - Carski komesarLin Zexu započinjeUništenje opijuma u Humenu - za 23 dana uništeno oko 1.000 tona ilegalno uvezenog britanskog narkotika.
10. 6. (29. 5. po j.k.) - Ustanovljeno Ustrojenije Centralnog Pravlenija (Vlade) Kneževine Srbije, Ustrojenije Knjažeske kancelarije i Ustrojenije garnizonog vojinstva zemaljskog.^[2] U ovo vreme je osnovana i pošta, nastale su i opštine kao samoupravna tela.^[3]
13. 6. (1. 6. po j.k.) - KnezMiloš Obrenović abdicirao u korist sinaMilana Obrenovića II; pošto je Milan teško bolestan, imenovano je namesništvo:Avram Petronijević,Jevrem Obrenović iToma Vučić Perišić. Knez Miloš za sobom ostavlja oko 1,3 miliona talira u državnoj kasi. Ovo se može smatrati početkom periodaUstavobranitelja (do1858).
15. 6. - Miloš i Mihailo Obrenović napustili Srbiju (Miloš će se vratiti tek1859).
18. 6. - Osnovana Prva beogradska gimnazija.
24. 6. -Tursko-egipatski rat (1839-41),Bitka kod Neziba (Nizipa):Ibrahim Paša Egipatski porazio osmanlijsku vojsku.
25. 6. (13. 6. po j.k.) - Skupština u Beogradu obaveštena o promeni na prestolu, osuđeno ponašanje bivšeg kneza Miloša.
27. 6. (15. 6. po j.k.) - Bećir-beg Bušatlija napao Bjelopavliće i poginuo^[4]^[5].
29. 6. (17. 6. po j.k.) - Prvi Zakon o ustrojstvu opština u Srbiji, koje će imati "primiritelan sud" za manje policijske i sudske poslove, kao i opštinski odbor (zakon potpisan 13/25. jula^[6]).

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

[uredi |uredi kod]

†Milan Obrenović II

1. 7. - Umro sultanMahmud II, slediAbdülmecid I (do1861). Istog dana osmanska flota se predala Egipćanima.
2. 7. - Pobuna robova na broduLa Amistad.
8. 7. (26. 6. po j.k.) - Umro knez Milan Obrenović, nasleđuje ga mlađi bratMihailo Obrenović III (namesnici ostaju do Mihailovog povratka u Beograd marta1840).
13. 7. - Održani prvi izbori zabeogradsku opštinu.
21. 7. (9. 7. po j.k.) - U Srbiji stupio na snagu zakon o obaveznoj vakcinaciji kravljim boginjama.
23. 7. - Britanci u Afganistanu zauzeliGazni.
25. 7. - Ukaz o ustrojstvu prvih gradskih opština u Srbiji.
30. 7. - Dr.Emerih Lindenmajer postavljen za prvog šefa srpskog saniteta (danas je ovaj datum Dan Sanitetske službe Vojske Srbije)

Louis Daguerre: njegovatehnika je predstavljena svetu

7. 8. -Shah Shujah Durrani uz britansku pomoć ustoličen u Kabulu posle 30 godina progonstva (do 1842).
19. 8. - Francuska vlada objavljuje da jedagerotipija poklon Francuske svetu i objavljuje kompletne instrukcije.
25. 8. - Osnovana gimnazija uUžicu.
31. 8. -Prvi karlistički rat u Španiji se završava "Zagrljajem iz Vergare".
6. 9. -Züriputsch: ruralni konzervativci srušili liberalnu vladukantona Zürich.
6. 9. - Američki oficirCharles Wilkes ponovo otkrio polinezijski atolAhe.
20. 9. - Prva železnička pruga u Holandiji, izmeđuAmsterdama iHaarlema - izgrađena sa širokim kolosekom od 1945mm, od 1866. normalni od 1435mm.
24. 9. (12.9. po j.k.) - U Srbiji Uredba o zajmovima iz državne kase - koristi imućnijima.

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

[uredi |uredi kod]

3. 10. - UKraljevini dviju Sicilija puštena u promet prva željeznička pruga na Talijanskom poluotoku,Ferrovia Napoli-Portici (7,25 km).
12. 10. - Osnovana burskaRepublika Natalija u južnoj Africi (traje do1843).
15. 10. -Abdelkader obnavlja borbu protiv Francuza u Alžiru.

Abdul Medžid I (Wilkie, 1840)

3. 11. - ProglašenĐulhanski hatišerif koji označava početak reformskog periodaTanzimat (do1876).
3. 11. - PočinjePrvi opijumski rat između V. Britanije i Kine.
4. 11. -Newportski ustanak u Engleskoj:čartisti krenuli da oslobode drugove, vojska ubila 22 demonstranta.
12. 11. - U Srbiji donesen prvi vojni zakon, koji je postavio osnove za obaveštajnu delatnost (Dan Vojno-bezbednosne agencije u današnjoj Srbiji).
novembar - Ruski generalVasilij Pjerovski krenuo u neuspešnu ekspediciju naHivski kanat.
17. 11. - U Milanu izvedena prvaVerdijeva opera,Oberto, Conte di San Bonifacio.
25. 11. - Katastrofalniciklon pogađa istočnu Indiju, naročito gradCoringa, Andhra Pradesh, navodno 300.000 mrtvih.
3. 12. -Kristijan VIII je novi kralj Danske (do1848).
decembar - Charles Wilkes videoAntarktik (→Wilkesova zemlja).
decembar, krajem - Dok je Mustafa-paša Babić bio u Travniku na savetovanju, u Sarajevu izbila pobuna zbog gladi (ubrzo umirena)^[7].

Kroz godinu

[uredi |uredi kod]

Vuk Karadžić napustiojotovanje glasova "d" (djevojka - đevojka) i "t" (tjerati - ćerati).
Uređivanjeparka Maksimir.
Bjelopavlići iPiperi potukli Turke spahije Lekića u Kosovom Lugu^[8].
Iz Srbije poslati prvi državni pitomci na školovanje u inostranstvo - desetorica u Austriju i Saksoniju.
Dozvoljeno otvaranje seoskih dućana u Srbiji, uz uslove.
Šumska uredba u Srbiji - praktično neograničeno pravo zahvatanjašume i njene seče.
Seraskerrumelijskog vilajeta Zekirije-paša pokušava da sprovodi reforme (npr. povratak baštine hrišćanskim seljacima) ali bez uspeha^[9].
Bartol Bozanić postajekrčki biskup.
Nauka i tehnika:
- Charles Goodyear vulkanizirao gumu.
- Christian Friedrich Schönbein otkrioozon.
- Carl Gustav Mosander otkriolantan.
- Edmond Becquerel otkriofotoelektrični efekt.
- Theodor Schwann iMatthias Jakob Schleiden izlažućelijsku teoriju.
- OtvorenaPulkovska opservatorija.
Književnost:
- Drama "Juran i Sofija ili Turci kod Siska"Ivana Kukuljevića Sakcinskog.
- Stendhalov "Parmski kartuzijanski manastir".
- Poov "Pad kuće Usher".
- Dickensov "Nicholas Nickleby".

Rođenja

[uredi |uredi kod]

Glavni članak::Kategorija:Rođeni 1839.

Paul Cézanne

John D. Rockefeller

George Armstrong Custer

13. 1. -Sava Petrović, srpski botaničar i akademik, sanitetski pukovnik i dvorski lekar (†1889)
19. 1. -Paul Cézanne, slikar (†1906)
21. 1. -Lazar Komarčić, novinar i književnik (†1909)
27. 1. -Sava Kosanović (mitropolit) dabrobosanski (†1903)
29. 1. -Blaž Lorković, ekonomist (†1892)
8. 2. -Ivan Jastrebov, ruski diplomata (†1894)
11. 2. -Josiah Willard Gibbs, fizičar, hemičar (†1903)
3. 3. -Jamsetji Tata, pionir indijske industrije (†1904)
16. 3. -Sully Prudhomme, književnik, prvi nobelovac (†1907)
21. 3. -Modest Musorgski, kompozitor (†1881)
12. 4. -Nikolaj Prževaljski, geograf, istraživač Azije (†1888)
20. 4. -Carol I, vladar Rumunije (†1914)
30. 4. -Floriano Peixoto, brazilski vojnik i predsednik (†1895)
18. 5. -Jevrem Marković, srpski oficir, Svetozarev brat (†1878)
27. 5. -Vilim Korajac, književnik (†1899)
1. 6. -Abdul Frašeri, albanski političar (†1892)
10. 6. ? -Ion Creangă, književnik (†1889)
8. 7. -John D. Rockefeller, naftni magnat, prvi milijarder, filantrop (†1937)
8. 7. -Jakov Bajloni, pivarski industrijalac (†1902)
17. 7. -Ephraim Shay, pronalazač vrste lokomotive (†1916)
23. 7. -Laza Telečki, glumac i reditelj (†1873)
4. 8. -Walter Pater, engleski kritičar i esejista
29. 9. -Mihailo Valtrović, srpski arheolog i istoričar umetnosti, akademik (†1915)
5. 11. -Adam Mandrović, glumac i redatelj (†1912)
19. 11. -Emil Škoda, industrijalac (†1900)
5. 12. -George Armstrong Custer, američki oficir (†1876)
19. 12. -Mehmed-beg Kapetanović, književni radnik, gradonačelnik Sarajeva (†1902)
22. 12. -Benjamin Kallay, historičar i političar (†1903)
? -Mićo Ljubibratić, vojvoda u Hercegovini (†1889)

Smrti

[uredi |uredi kod]

Glavni članak::Kategorija:Umrli 1839.

23. 2. -Mihail Speranski, ruski matematičar, političar (*1772)
4. 4. -Kīnaʻu, kraljica Havaja (* ca. 1805)
18. 5. -Caroline Bonaparte, Napoleonova sestra, bivša napuljska kraljica (*1782)
1. 7. -Mahmud II, osmanski sultan (*1789)
8. 7. -Knez Milan Obrenović (*1819)
29. 9. -Friedrich Mohs, mineralog (*1773)
3. 12. -Frederik VI, kralj Danske (*1768)
? -Jovan Dimitrijević Dobrača, trgovac, vojvoda (* ca. 1765)

Reference

[uredi |uredi kod]

↑Ćorović, Vladimir.Krize u Srbiji, rastko.rs
↑"Politika", 11. jun 1939
↑"Politika", 19. mart 1939
↑Njegoš.Ogledalo srpsko I, rastko.rs
↑Stanišić, Milan (07-03-2014).Najviše stradali Bjelopavlići i Pješivci.Dan
↑"Politika", 25. jul 1939
↑Matija Mažuranić,Pogled u Bosnu, 28
↑Stamatović, mr AleksandarMitropolija crnogorska za vrijeme mitropolita Petrovića, rastko.rs
↑Istorija s. n. V-1, 237

Literatura

Istorija srpskog naroda, Od Prvog ustanka do Berlinskog kongresa 1804-1878, Beograd 1981
- Peta knjiga prvi tom (V-1)

1839. naWikimedijinoj ostavi

Izvor:https://sh.wikipedia.org/w/index.php?title=1839.&oldid=42465608

1839.

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp