Dán artihkkalis dáidet leatčállinmeattáhusat. Jus háliidat, de divo daid ja váldde eret dan málle. Giitu!
Kalaallit Nunaata gárta.Kalaallit Nunaat[1] (muhtumin maidRuonáeana[1],dánskkagillii:Grønland) lea máilmmi stuorimussuolu. Kalaallit Nunaat gulláDánmárkui, muhto das lea maid siskkáldas iešstivrejupmi, iige dat omd. gulaEU:ii, dego Dánmárku. Politihkalaččat Kalaallit Nunaat gulláEurohpái, muhto geográfalaččatDavvi-Amerihkái.
Ruonáeatnama kalaallisutgiel namma leaKalaallit Nunaat, mii máksá 'olbmuid eana'. Ovdal go ođđa čállinvuohki váldojuvvui atnui 1970-logus namma čálloKalâtdlit Nunât. Dakkár riikka namma lei maid poastamearkkain jagi 1978 rádjái.
Riikka dánskkagiel namma,Grønland lea vikiŋggaid árbi ja máksá ’ruonas eana’, mas boahtá maiddái riikka nubbi davvisámegiel namma, Ruonáeatnan.
Inatsisartut lea Kalaallit Nunaata ovtta gámmára parlameanta. Das leat 31 lahtu, geat válljejuvvojit njealji jagi gaskkaid relatiiva válgavugiin. Kalaallit Nunaatas galget maiddái guokte parlameantalahtu Dánmárkku stuorradiggái.
Váldobellodagat leat sosiálademokráhtalaš Siumut ja liberálalaš Atassut. Jagi 2009 stuorámus bellodahkan šattai gurutbellodat Inuit Ataqatigiit.
Jagi 1975 rájes Kalaallit Nunaat lea gullanEECii, muhto guđii dan jagi1985. Dan dihte iešstivrenguovlun Kalaallit Nunaat ii gulageEurohpá uniovdnii, vaikko dat gulláDavviriikkaid ráđđái lahttun.
Kalaallit Nunaataoaiveministtar leaJens-Frederik Nielsen.
Hálddahusguovllut ođđajagimánu 1. 2009 rádjáiOđđajagimánu 1. 2009 rájes Kalaallit Nunaat lea juhkkojuvvon njealji hálddašanguvlui:Kujalleq,Qaasuitsup,Qeqqata jaSermersooq. StuorraDavvenuorta-Kalaallit Nunaata Álbmotmeahcci ii gula mihkkege hálddašanguvlui. Dasa lassin amerihkálaš girdinšilljuThule Air Base (Pituffik), mii lea enklávanQaasuitsup-hálddašanguovllu siste, ii gula mihkkege hálddašanguvlui.
| Gielda | Olmmošlohku (Ođđajagimánnu 2010)[2]. | Gávpogat | Gilit |
|---|
| Kujalleq | 7 589 | Nanortalik,Qaqortoq,
Narsaq | Alluitsup-Paa,Tasiusaq,Narsaq-Kujalleq,Ammassivik,Aappilattoq,Qassimiut,Eqalugaarsuit,Saarloq,Igaliku,Narsarsuaq,Qassiarsuk |
| Sermersooq | 21 232 | Ivittuut,Paamiut,Nuuk,Ammassalik,Ittoqqortoormiit | Arsuk,Qeqertarsuatsiaat,Kapisillit,Kulusuk,Tiniteqilaaq,Sermiligaaq,Kuummiut,Isortoq |
| Qeqqata | 9 677 | Maniitsoq,Sisimiut | Atammik,Napasoq,Kangaamiut,Itilleq,Kangerlussuaq,Sarfannguaq |
| Qaasuitsoq | 17 749 | Kangaatsiaq,Aasiaat,Qeqertarsuaq,Qasigiannguit,Ilulissat,Uummannaq,Upernavik,Qaanaaq | Attu,Iginniarfik,Ikerasaarsuk,Niaqornaarsuk,Akunnaaq,Kitsissuarsuit,Ikamiut,Ilimanaq,Oqaatsut,Qeqertaq,Saqqaq,Kangerluk,Ikerasak,Illorsuit,Niaqornat,Nuugaatsiaq,Qaarsut,Saattut,Ukkusissat,Aappilattoq,Kangersuatsiaq,Kullorsuaq,Innaarsuit,Naajaat,Nuussuaq,Tasiusaq,Nutaarmiut,Upernavik Kujalleq,Moriusaq,Qeqertat,Savissivik,Siorapaluk |
Ođđajagimánu 1. beaivvi 2009 rájes Kalaallit Nunaatas ledje golbma leana:Kitaa/Oarje-Ruonáeatnan,Tunu/Nuorta-Ruonáeatnan jaAvannaa/Davvi-Ruonáeatnan. Kitaas ledje 15 gieldda, Tunus guokte ja Avannaas okta. StuorraDavvenuorta-Kalaallit Nunaata Álbmotmeahcci lei buot golmma leana guovllus iige dat gula mihkkege gildii.
Kalaallit Nunaata golbma boares leanaLulligielddat:
Guovdogielddat:
Davvegielddat:
.svg)
