Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Jump to content
WikipediaS'entziclopedia lìbera in sardu
Chirca

Isvètzia

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.
Custu artìculu est iscritu cun sa grafiaLimba Sarda Comuna. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:

campidanesu·logudoresu·nugoresu

Coordinadas:61°N15°E /61°N 15°E61; 15

Isvètzia
Isvètzia – BanderaIsvètzia - Istemma
(detàllios)(detàllios)
(SV) För Sverige - i tiden
(SC) Pro s'Isvètzia, in su tempus
Isvètzia - Localizzazione
Isvètzia - Localizzazione
Datos amministrativos
Nùmene intreuIsvètzia
Nùmene ufitzialeRegnu de Isvètzia
Limbas ufitzialesisvedesu
Àteraslimbasmeänkieli;romanì;sami;yiddish
CapitaleIstocolma (952.058 ab. / 2018)
Polìtica
Forma de guvernumonarchia parlamentare
Indipendèntzia6 de làmpadas de su 1523 dae saDanimarca
Intrada in s'ONU19 de onniasantu de su1946
Mannària
Totale450.295km² (54º)
% de sas abbas8,67%
Populatzione
Totale5.536.146 ab. (2019)
Densidade23,1 ab./km²
Nùmene de sos abitantesTemplate:AggNaz
Geografia
ContinenteEuropa
LàcanasFinlàndia,Norvègia,Danimarca (peri suponte de Øresund)
Fusu oràriuUTC+1 (Ora legale:UTC+2)
Economia
ValutaCorona isvedesa
PIB (numenale)551.135 milliones de $
PIB pro capite (nominale)53.873 $
PIB (PPC)542.037 milliones de $
Vàrias
CòdighesISO 3166SE, SWE, 752
TLD.se
Prefissu tel.+46
Sigla autom.S
Innu natzionaleDu gamla, du fria
Festa natzionale6 de làmpadas
Evolutzione istòrica
Istadu antepostuIsvètzia-Norvègia
 

S'Isvètzia (inisvedesu:Sverige [ˈsværjɛ]), ufitzialmenteRegnu de Isvètzia (inisvedesu:Konungariket Sverige), est unu paisuiscandìnavu deEuropa de su Norte chi faghet parte de s'Unione Europea (UE). Sa tzitade prus pobulada e fintzas capitale estIstocolma.

Cun un'istèrrida de 450 295 km²,[1]​ est su de chimbe paisos prus mannos deEuropa. In su2016, contaiat una populatzione totale de pagu prus de 10 milliones de persones e una densidade de petzi 22 h/km², simigiante a àteros paisos de matessi àrea geogràfica.Allàcanat in su norte cun saNorvègia e saFinlàndia, in s'estu cun saFinlàndia e sugolfu de Bòtnia, in su sud cun sumare Bàlticu e in s'ovest cun sumare de su Norte e saNorvègia. Est fintzas giunta a saDanimarca pro mèdiu de suponte de Øresund.

Tzirca su 98% tenet atzessu a Internèt, cosa chi nde faghet su paisu cun sa penetratzione prus istèrrida de su servìtziu in su mundu. Su 84% de sa populatzione bivet in zonas urbanas.[2] Sa cunservatzione de sa natura, sa protetzione de s'ambiente e s'eficatzidade energètica sunt, in generale, una prioridade in sa formulatzione de polìticas e contant subra un'apoderdura isparghinada a banda de sa populatzione.​[3][4]

Mantenet sumodellu nòrdicu de benistare chi oferitassistèntzia sanitària universale eistrutzione superiore gratùita a is tzitadinos, tenet sa de ùndighi intradas pro càpita prus artas de su mundu e ocupat posiduras artas in inditos medas deisvilupu umanu, inclùdida sacalidade de sa vida, seguresa,salude, educatzione, egualidade, e prosperidade.[5]

Su megioru de is trasportos e is comunicatziones at permìtidu s'isfrutu in iscala manna de benes naturales, susetotus salinna e su minerale de suferru. In is annos 1980, s'iscolarizatzione universale e s'industrializatzione ant permìtidu a su paisu isvilupare un'indùstria manufatura de sutzessu. Tenet un'oferta rica deenergia idroelètrica, antimes depetròliu e setziduras decarbone iscassos. In susèculu XX s'est agatadu in manera costante intre is paisos cun mègiusInditu de Isvilupu Umanu.

Is orìgines de s'Isvètzia torrant a susèculu X, mancari no esistet unu cunsensu istòricu a berus subra sa data de s'unificatzione sua.[6]​ S'Isvètzia moderna est nàschida dae sa separatzione dae s'Unione de Kalmar in su1523, durante su guvernu de su reGustav Vasa. Durante saGherra de is Trinta Annos, s'Isvètzia aiat cumintzadu un'ispainadura territoriale chi diat giughere a sa formatzione de s'Impèriu Isvedesu in susèculu XVI. Sende gasi, sa majoria de is territòrios conchistados foras de sapenìsula iscandìnava fiant pèrdidas durante is sèculos a sighire. Sa metade orientale de Isvètzia, s'atualeRepùblica de Finlàndia, costituida dae sa metade orientale deNorrland eÖsterland fiat istada pèrdida a avantàgiu de s'Impèriu Russu in su1809. Dae su1814 a in antis, no at pigadu parte a cunflitu perunu, mantenende una polìtica èstera de paghe e neutralidade in tempus de gherra.[7]

Riferimentos

[modìfica |modìfica su còdighe de orìgine]
  1. (ES)Libro Mundial de Hechos, inoratlas.com.
  2. (SV)Sidan kunde inte hittas (PDF), inscb.se.
  3. (SV)Vi hittar inte sidan..., innaturvardsverket.se.URL consultadu su 20 ghennàrgiu 2022(archiviadu dae s'url originale su 16 ghennàrgiu 2013).
  4. (EN) Kriström, Bengt and Wibe, Soren,Environmental Policy in Sweden, inWorking paper 246, 27 austu 1997.
  5. (EN)Human Development Report 2016 (PDF), inhdr.undp.org.
  6. (SV) Hadenius, Stig; Nilsson, Torbjörn; Åselius, Gunnar,Sveriges historia: vad varje svensk bör veta, 1996.
  7. (EN)U.S. Relations With Sweden, instate.gov.

Ligàmenes a foras

[modìfica |modìfica su còdighe de orìgine]

Àteros progetos

[modìfica |modìfica su còdighe de orìgine]
Sister project Wikimedia Commons tenet files chi ligant a:Isvètzia
v  d  e
Istados de su mundu ·Europa
Istadosde facto indipendentes
Istados in parte europeos
  1. 1234Istadu o dipendèntzia fisicamente asiàtica ma generalmente cunsideradu europeu suta perfilu antròpicu
  2. 1234Istadu cun territòriu totu o in parte inÀsia segundu sas cunventziones geogràficas diferentes
  3. 123Istadu cun sa majoria de su territòriu inÀsia
Bogadu dae "https://sc.wikipedia.org/w/index.php?title=Isvètzia&oldid=178438"
Categorias:
Categorias cuadas:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp