IsEtruscos (inetruscu:Ràsenna, 𐌀𐌍𐌍𐌄𐌔𐌀𐌓, oRasna, 𐌀𐌍𐌔𐌀𐌓) sunt istados unupòpulu de s'Itàlia antiga bìvidu intre su de 9 sèculos a.C. e su 1° sèculu a.C. in un' àrea denùmenadaEtrùria, chi currispondet a prossimai a saToscana, a s'Ùmbria otzidentale e a suLàtziu setentrionale e tzentrale, cun probàinas fintzas a norte in sazona padana, in is atualesEmìlia-Romagna,Lombardia sud-orientale eVènetu meridionale, a s'ìsula de saCòrsica, e a sud, in carchi àrea de saCampània.
Sa fase prus antiga de sa tziviltade etrusca est sacultura villanoviana, atestada partende dae su de 9 sèculos a.C.,[1][2][3][4][5] chi derivat, issu matessi, dae sacultura proto-villanoviana (su de 12 - su de 10 sèculos a.C.). Sa tziviltade etrusca at tentu una influèntzia profunda subra satziviltade romana, fundende·si a pustis cun issa a sa fine de su 1° sèculu a.C. Custu protzessu longu de assimilatzione culturale at tentu cumintzu cun sa data traditzionale de sa conchista de sa tzitade etrusca deVeio a banda de is Romanos in su 396 a.C.[6] e est acabadu in su 27 a.C., primu annu de su printzipadu deOtavianu, cun su cunferimentu de su tìtulu deAugustu.
↑(IT) Diana Neri,1.1 Il periodo villanoviano nell’Emilia occidentale, inGli etruschi tra VIII e VII secolo a.C. nel territorio di Castelfranco Emilia (MO), Firenze, All'Insegna del Giglio, 2012, p.9,ISBN978-88-7814-533-7.Paràmetru disconnotuTzitatzione ignoradu (fortzi cherias iscrìeretzitatzione) (agiudu)
↑(IT)Gilda Bartoloni,La cultura villanoviana. All'inizio della storia etrusca, Roma, Carocci editore, 2012.
↑(IT)Giovanni Colonna,I caratteri originali della civiltà Etrusca, in Mario Torelli (a incuru de),Gli Etruschi, Milano, Bompiani, 2000, p.25-41.
↑(IT)Dominique Briquel,Gli Etruschi, a incuru de Mario Torelli, Bompiani, p.43-51.Paràmetru disconnotucapitolo ignoradu (agiudu);Paràmetru disconnotuanno ignoradu (agiudu);Paràmetru disconnotucittà ignoradu (agiudu)
↑(IT)Gilda Bartoloni,Le origini e la diffusione della cultura villanoviana, inGli Etruschi, Milano, Bompiani, 2000, p.53-71.Paràmetru disconnotucuratore ignoradu (agiudu)
↑Roberto Bosi,Il libro degli Etruschi, Bompiani, Milanu 1983, p. 55.