SSH (Qhichwa simipi: Waqaychakuq qata) nisqaqa hukukhulli qillqasqallika ñawpaqllut'anam, mana waqaychasqa llikapillika qaranakunata allinta llamk'achinapaq.[1] Aswan riqsisqa llamk'ayninkunaqa karumantayaykuy chaymantakamachi siq'i ruwaymi.
SSH ruwachina wakichikuna hukrantikuq–qaraq wasimusika kaqpi sayasqa kanku, hukSSH rantikuq kutita hukSSH qaraqwan t'inkispa.[2] SSH huk qata ñawpaqllut'ana q'ipihina llamkan kimsa hatun qatiy kamayniyuq nipayanakunayuq:apaykachana qata qaraq chiqaqchayta, pakasqa kayta chaymanta hunt'asqa kayta qun;ruwaq chiqaqchay ñawpaqllut'anaruwaqta qaraqman chiqaqchan; chaymantat'inkinakuy ñawpaqllut'anaqa ukhullisqa suqhuta achka sullwachasqa willay ñankunaman multiplexa.[1]
SSHUnixhinallamk'achiy llikachakunapi ruwasqa karqa,Telnet kaqpaq chaymantamana waqaychasqa karuUnix shell ñawpaqllut'anakunapaq rantinpihina, ahinataq BerkeleyKaru Shell (rsh) chaymanta tinkuqrlogin chaymantarexec ñawpaqllut'anakuna, llapanku mana waqaychasqa,llañu qillqa kachay chiqaqchay tuwkinkuna llamk'achinku.
SSHqa 1995 watapi Phinsuyumanta Tatu Ylönen sutiyuq antañiqiq hamut'aqpa ruwasqanmi karqan. Qhipa wiñarichiy ñawpaqllut'ana q'ipi kaqmanta achka ruwaq huñukunapi puririrqa, achka niraqkuna ruwaymanta ruwaspa. Kay ñawpaqllut'ana k'apakchay iskay hatun layakunata t'aqakun, SSH-1 chaymanta SSH-2 sutichasqa. Aswan riqsisqa llamk'achisqa llamk'ana pilaqaOpenSSH, 1999 watapiOpenBSD paqarichiqkunap kichasqa qullqisapa llamk'ayninhina lluqsichisqa. Ruwaykunaqa tukuy laya llamk'achiy llikachakuna sapsi llamk'achinapaq rakisqa kanku, chaymanta churasqa llikachakunawan ima.
