Ijmetaj a son dijsòlid ëd granda amportansa pràtica eteòrica.A son d'element ch'a l'han d'energìe ëdjonisassion relativaman cite e dont j'àtom a l'han mach chèicheletron gropà ëd fasson débol an soa greuja incompleta pi esterna. Costi eletron pòch lijà as lìbero con l'energìa arlassà cand ëlcristal a l'é formà.Donca un metal a l'ha na reitin-a regolar ëd jon positiv consimetrìa sférica ch'a resta cand j'eletron pi estern a son liberà.A travers costa strutura a-i é na sòrt ëd gas eletrònich formà da j'eletron responsàbij dle liure.Costi eletron a bogio, ëd fasson pi o men lìbera, a travers la reitin-a cristalin-a e donca a son nen localisà. Le propietàIj sòlid metàlich a smon-o na condutività tèrmica eelétrica ecelenta, dont j'eletron lìber a son ij prinsipaj responsàbij, dagià che a peulo facilman surbì qualsëssìa energìa, bele che cita, da laradiassion eletromagnética o da levibrassion dla reitin-a e donca aumenté soaenergìa cinética e soa mobilità.Për sòn, ij metaj a son ëdcò opach, përchè j'eletron lìber a peulo surbì ijfoton ant la region dël visìbil. J'eletron lìber a son ëdcò prinsipalman a l'adoss ëd n'àutra caraterìstica dij metaj: sò àut coefissient d'arflession për j'onde eletromagnétiche, dzortut ant le region dle frequense radio e dl'anfraross. | |
