J'arlògi a son strument për mesuré ël temp, dovrà da l'umanità për organisé j'atività quotidian-e, marché ij ritm naturaj, e sincronisé la vita sossial. A peulo esse mecànich, eletrònich, solar, o atòmich, e a l'han evolvù soe forme e fonsion ant le époche. AnPiemont, j'arlògi a l'han na stòria arfàita, colegà a l'artisanà, a l'architetura, e a le tradission locaj, con esempi stòrich e modèrn ch'a testimonio soa amportansa ant la società.
J'arlògi a l'han soe orìgin ant l'antichità, con le prime meridian-e (arlògi solar) dovrà da j'egissi e ij roman. Ël prim arlògi mecànich a l'é comparì an Euròpa dël sécol XIII, instalà ant le tor dle cese për soné le ore. An Piemont, j'arlògi a tor a son dventà sìmboj d'orgheuj comunaj dël Medi Ev, coma col ëd la Tor Civica ëd Turin (XIV sécol). Dël sécol XVIII, ij mèistr orlòge piemontèis, coma coj ëd la Val d'Osta, a l'han dësvlupà arlògi da tàula con decorassion artìstiche.
An Piemont, j'arlògi a l'han marcà l'identità dij pais e dle sità. La Tor dël Relògi ëd Mondvì, costruì dël 1671, a l'é n'esempi d'architetura baròca ch'a uniss fonsion pràtica e blesse. Ant le valade, j'arlògi a son ëstàit strument ëd comunità, tacà për ciamé a la preghiera o a le riunion. An literatura, l'arlògi a l'é stàit arpresentà coma sìmbol ëd la brevità dla vita, com ant le poesìe d'Ënri ëd Càstel.
