J'antibiòtich a son dle sostanse chìmiche o dij fàrmach dovrà për combate le infession causà dabateri. A travajo an blocand la proliferassion dij micro-organism o an massandje, sensa danegé generalment le sélule uman-e. A son pa vàld contra ij virus (esempi:influensa, Covid-19), dagià che costi a l'han un mecanism d'infession diferent.
Ël prim antibiòtich, la penicilin-a, a l'é stàit dëscoatà dël 1928 dal siensià britànichAlexander Fleming. Costa dëscoerta a l'ha revolussionà lamedzin-a, rendend possìbil la cura ëd maladìe fin-a alora mortaj, com la polmonite o la sifìlide. Dòp ëd la Seconda Guèra Mondial, a son ësvilupasse d'àutri antibiòtich, com la tetraciclin-a e l'eritromicìn-a.
L'abus o l'usagi pa aproprià dj'antibiòtich a peulo porté a l'antibio-resistensa, un fenòmen andova ij bateri a dvento resistent a j'efet dël fàrmach. Sòn a l'é un problema global ëd salute pùblica, identificà da l'OMS com na minassa prioritaria. Për evité sòn, a l'é ciav:
Pijé j'antibiòtich mach s'a son prescrit da un médich.
J'antibiòtich a son n'arma vital contra le infession batériche, ma a deuvo esse dovrà con responsabilità. La sfida dël sécol ch'a-i é adess a l'é cola ëd manten-e soa validità an contrastand la resistensa, ëdcò grassie a n'educassion ciàira ant ël teritòri piemontèis e an Euròpa.
