wymowa:

IPA: [ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ],AS: [prõmʹi ̯ė̃ń], zjawiska fonetyczne:zmięk.•podw. art.•nazal.•i → j ^ⓘ

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1)wiązkaświatławychodzącazeźródłaświatła;zob.teżpromień świetlny w Wikipedii

(1.2)geom.odcinekłączącyśrodekkoła,okręgu,sferylubkulizdowolnympunktempołożonymnajejbrzegu,długośćtegoodcinka;zob.teżpromień (geometria) w Wikipedii

(1.3)fiz.strumieńcząstekemitowanychprzezciała

odmiana:

(1.1-3)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	promień	promienie
dopełniacz	promienia	promieni
celownik	promieniowi	promieniom
biernik	promień	promienie
narzędnik	promieniem	promieniami
miejscownik	promieniu	promieniach
wołacz	promieniu	promienie

przykłady:

(1.1)Piaszczystądróżkąwpromieniachsłonkaposzłynaspacermałestworzonka–tłustypędraczek,czarnyrobaczek,czerwonamrówka,żółtycytrynek,białybielinekiboża krówka,zielonażabkaiżabkibabka,włochataliszka,małabiedronka,pasiastastonkaipolnamyszka.^[1]

składnia:

kolokacje:

(1.1) promieńsłońca • promieniesłoneczne /nadfioletowe /niewidzialne /podczerwone /ultrafioletowe •promienie rentgenowskie •promienie X •promienie alfa •promienie beta •promienie gamma •promienie katodowe

(1.2) promieńkoła /okręgu /sfery /kuli /skrętu •promień wodzący

synonimy:

(1.1)snop,wiązka

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz.promieniowanien,promiennikm,promienicaż,wypromieniowanien,wypromieniowywanien

zdrobn.promyczekm,promykm

czas.promienieć,promieniowaćndk.,wypromieniowaćdk.,wypromieniowywaćndk.

przym.promieniowy,promienisty,promienny,popromienny

przysł.promieniowo,promieniście,promiennie

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

Forma „(tych) promieniów” w dopełniaczu liczby mnogiej jest błędna; jedyną poprawną formą jest forma „promieni”^[2].

zob.teżpromień w Wikipedii

tłumaczenia:

• amharski: (1.1)ጨረር
• angielski: (1.1)beam,ray; (1.2)radius; (1.3)beam,ray
• arabski: (1.1)شعاع (šoʕāʕ)m
• baskijski: (1.1)izpi; (1.2)erradio; (1.3)izpi
• białoruski: (1.1)праменьm; (1.2)радыусm; (1.3)праменьm
• bułgarski: (1.1)лъчm; (1.2)радиусm; (1.3)лъчm
• chorwacki: (1.1)zrakaż
• czeski: (1.1)paprsekm; (1.2)poloměrm; (1.3)paprsekm
• duński: (1.1)strålew; (1.2)radiusw
• esperanto: (1.2)radiuso
• francuski: (1.1)rayonm; (1.2)rayonm; (1.3)rayonm
• haitański: (1.1)reyon; (1.2)reyon; (1.3)reyon
• hiszpański: (1.1)rayom; (1.2)radiom; (1.3)rayom
• islandzki: (1.1)geislim; (1.2)radíusm,geislim
• japoński: (1.2)半径 (hankei)
• jidysz: (1.1)שטראַלm (sztral); (1.2)ראַדיוסm (radius)
• jugorusiński: (1.1)заряż
• kaszubski: (1.1)parmińm
• niemiecki: (1.1)Strahlm; (1.2)Radiusm
• norweski (bokmål): (1.1)strålem; (1.2)radiusn
• nowogrecki: (1.1)ακτίναż; (1.2)ακτίναż; (1.3)ακτίναż
• rosyjski: (1.1)лучm; (1.2)радиусm
• słowacki: (1.2)polomerm,rádiusm
• szwedzki: (1.1)strålew; (1.2)radiew; (1.3)strålew
• ukraiński: (1.1)проміньm; (1.2)ра́діусm
• węgierski: (1.1)sugár
• włoski: (1.1)raggiom

źródła: