Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Przejdź do zawartości
WikisłownikWolny słownik
Szukaj

Polska

Przejrzana
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

Status wersji strony

To jest wersja przejrzana tej strony

To jest najnowszawersja przejrzana, która zostałaoznaczona4 cze 2025.Od tego czasu wykonano5 zmian, które oczekują na przejrzenie.

Precyzjaprzejrzana

Podobna pisownia Podobna pisownia:polska•Pólska•pólska

Polska (język polski)

[edytuj]
Polska (1.1)
wymowa:
IPA: [ˈpɔlska],AS: [polska],ⓘ
podział przy przenoszeniu wyrazu: Pol•ska[1][2]
homofon:polska
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1)geogr.polit.państwowEuropie ŚrodkowejzestolicąwWarszawie;zob.teżPolska w Wikipedii
(1.2)kib.reprezentacjapolska
odmiana:
(1.1-2)[3]
 
przypadekliczba pojedynczaliczba mnoga
mianownikPolskaPolski
dopełniaczPolskiPolsk
celownikPolscePolskom
biernikPolskęPolski
narzędnikPolskąPolskami
miejscownikPolscePolskach
wołaczPolskoPolski
przykłady:
(1.1)Urodziłem sięwPolsce.
(1.1)Zakładamy,żebudowapłotuprzeddzikamiwzdłużwschodniejgranicyPolskipowinnaruszyćwewrześniu[4].
(1.1)OtowPolscemamydwakraje,de factodwiePolski –wiejskąimiejską.TedwiePolskioddzielaodsiebieznaczny,wręczdramatyczny,dystans[5].
(1.1)MamydwiePolskiidwapolskienarody[6].
(1.2)ObytylkoPolsceudało sięwyjśćzgrupy!
składnia:
kolokacje:
(1.1)mieszkaćw Polsce •jechaćdo Polski •obywatel /prezydent /premier / … Polski •marszałek Polski •Polska Ludowa •rozbiór Polski
synonimy:
(1.1)ofic.Rzeczpospolita Polska;skr.RP;hist.PRL,Polska Rzeczpospolita Ludowa,Królestwo Polskie,Korona;peryfr.kraj nad Wisłą,pogard.Wolska
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
(1.1)Europa
meronimy:
(1.1)Wielkopolska,Małopolska,Śląsk,Mazowsze,Podlasie,Warmia,Mazury,Pomorze,Kujawy,Prusy,Polesie,Ruś Czerwona,Suwalszczyzna,Orawa,Spisz,Łużyce
wyrazy pokrewne:
rzecz.antypolskośćż,odpolszczenien,Polakmos,polakmrz/mzw,Polaczekmos,polaczekmos,Polkaż,Polaninm,polskimrz,polskośćż,polszczenien,polszczyznaż,spolszczanien,spolszczenien,wypolszczanien
czas.odpolszczyćdk.,polszczyćndk.,spolszczaćndk.,spolszczyćdk.,wypolszczaćndk.
przym.antypolski,polski,spolszczony,polskawy
związki frazeologiczne:
a to Polska właśnie![7] •iść w Polskę •Młoda Polska •Polska A /Polska B[2] (rzad.t.Polska C) •w lipcowym skwarze w Polsce jak na Saharze •zimowa stolica Polski
etymologia:
  • Pochodzenie nazwyPolska nie jest jednoznaczne. Historycznie nazwaPolska jest regularnym przymiotnikiem rodzaju żeńskiego utworzonym od rzeczownikapole[8] – otwartej przestrzeni na danym terytorium. Składa się z dwóch części: nazwy„Pol” –„pole” oznaczającej otwartą przestrzeń lub uprawne pole oraz przyrostkowego formantu przymiotnikowego„-ska”. Nazwa„Polska” to gramatycznie przymiotnik utworzony od rzeczownika„pole” za pomocą przyrostka„-sk”, który jest formantem przymiotnikowym, kontynuantem z językaprasł.-ьskь-jь określającym przynależność do czegoś[9]. Dodawany jako końcówka przymiotnikowa, w nazewnictwiepol. orazogsłow. jest to również formant produktywny dla nazw topograficznych i dzierżawczych; oboczności tego formantu np.„-sk”,„-sko”,„-ck”,„-cko” oraz„-zk”,„-zko” charakterystyczne są dla bardzo dawnych nazw miejscowych nadawanych miejscowościom na terenie Polski (por.Gdańsk •Bużesk •Łańsk •Płońsk •Płock •Wąchock •Rajsko •Bielsko •Kłodzko •Radomsko •Sławsko •Słupsk itp.). Do wieku XIX funkcjonowała także archaiczna odmiana„w Polszcze” zamiast„w Polsce”[10], będąca wynikiem lingwistycznego procesu językowego, który nastąpił w wyniku wymiany prasłowiańskiej grupy„-sk” na„-sc”[11].
  • NazwęPolska odnotowano w wielu źródłach średniowiecznych spisanych po łacinie, w annałach, dziełach geograficznych, żywotach świętych oraz wielu kronikach z gatunku gesta opisujących historie poszczególnych europejskich państw, narodów i władców. W średniowiecznych źródłach spisanych po łacinie zachowało się wiele wzmianek zawierających nazwę kraju Polska w zlatynizowanych formach:Polania,Palania,Polenia,Bulania i innych.
  • Istnieją dwie hipotezy na temat źródłosłowia nazwy„Polska”. Według jednej z nich nazwa wywodzi się od„pola” - nazwy mającej w języku polskim zarówno znaczenie przestrzenne jak też rolnicze. Druga z nich za źródło upatruje nazwę słowiańskiego plemienia„Polan”, którego nazwa również wywodzi się od wcześniej przytoczonej nazwy„pole”. Według jednej z teorii nazwa ta wywodzi się od plemieniaPolan, zamieszkującego tereny obecnejWielkopolski. SłowoPolanie zaś przeważnie wywodzone jest od słowapole, w związku albo z rolnictwem jako głównym zajęciem plemienia, albo zamieszkiwaniem przez nich równinnych terenów (w odróżnieniu od innych plemion, np.Wiślan czyMazowszan)[8].
  • Niektórzy historycy (np.Przemysław Urbańczyk iZofia Hilczer-Kurnatowska) kwestionują samo istnienie Polan, którzy w źródłach piśmienniczych pojawiają się dopiero w XII wieku w spisanej przezNestora w roku 1113 kronicePowieść minionych lat (Повѣсть времяньныхъ лѣтъ)[12]. Niezależnie od istnienia Polan nazwę Polski wywodzi się odogsłow. wyrazupole – oznaczającego pierwotnie równinę zdatną pod uprawę[13] (por.prasł.polje •czes.pole •słc.pole •ukr.по́ле •białor.поле •ros.поле •chorw.polje •serb.поље •mac.поле •bułg.поле •dłuż.pólo), wywodzącego się odpraindoeur. członu*pelè- →pole,płaskiteren;zob.teżetymologia nazwy Polska w Wikipedii.
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. ↑Hasło „Polska” w:Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny, red. Jerzy Podracki, Horyzont,Warszawa2001,ISBN 83-7311-161-1,s. 928.
  2. 12publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Polska” w:Wielki słownik ortograficzny, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3. ↑publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Polska” w:Marcin Woliński, Zygmunt Saloni, Robert Wołosz, Włodzimierz Gruszczyński, Danuta Skowrońska, Zbigniew Bronk,Słownik gramatyczny języka polskiego, wyd. IV,Warszawa2020.
  4. ↑Polska Agencja Prasowa:Budowa płotu na wschodniej granicy Polski ruszy za kilka miesięcy. Koszt to ok. 300 mln zł(pl).wiadomosci.dziennik.pl,2017-03-26.[dostęp 2018-05-26].
  5. ↑Aleksander Kwaśniewski:Prezydent RP wziął udział w prezentacji raportu UNDP o rozwoju połecznym Polska 2000 – rozwój obszarów wiejskich(pl).2001-04-23.[dostęp 2018-05-26].
  6. ↑AndrzejKrajewski:Mamy dwie Polski i dwa polskie narody. Zróbmy więc sobie apartheid(pl).wiadomosci.dziennik.pl,2017-01-28.[dostęp 2018-05-26].
  7. ↑Wojciech Chlebda:Stereotyp jako jedność języka, myślenia i działania w:Język a kultura, t. 12,Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne pod red. J. Anusiewicza, J. Bartmińskiego, Wrocław 1998, s. 38.
  8. 12KrystynaK. Długosz-Kurczabowa KrystynaK.,Jaka jest etymologia słowa Polska (nazwa kraju)?, Poradnia językowa PWN [dostęp 2008-12-06] .
  9. ↑Stanisław Rospond:Gramatyka historyczna języka polskiego z ćwiczeniami, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, s. 114,ISBN 978-83-01-13992-6.
  10. ↑KatarzynaK. Staniewska KatarzynaK.,Jak powstała Polska, „Wiedza i Życie nr 4”, Warszawa .Nieprawidłowe pola: "wydanie". Nieznane pola: "strony" oraz "rok".
  11. ↑Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe,ISBN 83-01-00995-0 .Nieznane pola: "imię", "strony", "nazwisko" oraz "rok".
  12. ↑Franciszek Sielicki:Kroniki staroruskie, PWN, Warszawa 1987,ISBN 83-06-01423-5​
  13. ↑Tadeusz Lehr-Spławiński:Język polski. Warszawa 1978, s. 64.
Źródło: „https://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=Polska&oldid=8584396”
Kategorie:
Ukryte kategorie:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp