Miejsce zamachu | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Miejsce | |||
| Data | 10 września 2025 | ||
| Godzina | |||
| Liczba zabitych | 1 (Charlie Kirk) | ||
| Liczba rannych | 0 | ||
| Typ ataku | strzał z broni palnej | ||
Położenie na mapie Utah | |||
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych | |||
| |||
Zamach na Charliego Kirka – śmiertelnyzamach z użyciem broni palnej naCharliego Kirka, amerykańskiegoprawicowegoaktywistę i influencera, do którego doszło 10 września 2025 roku na kampusie uniwersytetuUtah Valley University w miejscowościOrem wUtah, w Stanach Zjednoczonych.
Kirk przemawiał w plenerze na terenie kampusu. Było to pierwsze spotkanie ze zwolennikami podczas „American Comeback Tour”, serii spotkań z fanami zorganizowanych przezTurning Point USA, jego organizację. Około godziny 12:20 (UTC-6), podczas odpowiadania na pytanie jednego z uczestników, Kirk został postrzelony w szyję[1][2]. Około dwie godziny po strzale zmarł w szpitalu, co potwierdził m.in. prezydentDonald Trump[3]. Domniemanym sprawcą jest Tyler Robinson, który został zatrzymany 12 września, a 16 września oficjalnie postawiono mu zarzuty[4].

Spotkanie ze studentami w Utah było pierwszym z co najmniej 15 planowanych spotkań w serii. Odbywało się w plenerze, przy udziale około 3000 osób. Urzędnicy stwierdzili, że podejrzany strzelec przybył na kampus szarymDodge Challengerem o 8:29 czasu (MDT)[5]. Nagrania z kamer bezpieczeństwa zbadane przez śledczych wykazały, że strzelec przybył na kampus o godzinie 11:52 i udał się klatką schodową wLosee Center na dach. Spotkanie rozpoczęło się po godzinie 12:00; Kirk siedział na scenie, przy stole. Kilka minut później zaczął odpowiadać na pytania publiczności. Siedząc pod namiotem wyświetlającym tytuł trasy, Kirk wdał się w wymianę zdań z 29-letnim studentem UVU Hunterem Kozakiem na temat masowych strzelanin w Stanach Zjednoczonych. Około godziny 12:20 słychać było jeden strzał, który trafił w szyję Kirka, po czym Kirk spadł z krzesła. Uczestnicy wydarzenia wpadli w panikę i zaczęli uciekać. Kirk został natychmiast przewieziony do szpitala przez swoich ochroniarzy[2]. Strzał oddano prawdopodobnie z dachu pobliskiego budynku (Losee Center), oddalonego o ok. 130 metrów[2].
Spotkanie było zabezpieczane przez ochroniarzy Kirka, a także przez uczelnianie służby ochrony i lokalną policję[2].
Pojawiło się również nagranie wideo przedstawiające strzelca biegnącego z południowego rogu dachu Losee Center do północnego rogu, gdzie około godziny 12:24 zsunął się na trawnik[6]. Później znaleziono odciski dłoni na krawędzi dachu, a także smugi, z których pobrano próbki w celu zbadania DNA, a na ziemi znaleziono ślad, który wskazywał, że miał na sobie tenisówki Converse[7]. Następnie przeniósł się do zalesionego obszaru na północ od kampusu, gdzie później znaleziono broń[6]. Według policyjnego nagrania audio, pierwsze zgłoszenie strzelaniny miało miejsce o 12:26. O 12:31 funkcjonariusz zgłosił „strzały słyszane w pobliżu biblioteki”. O 12:35 funkcjonariusz dodał „być może budynek CS”, po czym opisał strzelca jako „ubranego w dżinsy, czarną koszulę, czarną maskę, długi karabin”. Minutę później funkcjonariusz doprecyzował „na szczycie budynku po północnej stronie, na wschód od biblioteki”[8].
Kirk został przetransportowany do lokalnego szpitala,Timpanogos Regional Hospital(inne języki) w Orem[9].Associated Press poinformowało około godziny 13:45, że Kirk był w „stanie krytycznym”[10].Reuters poinformował, że przeszedł operację, powołując się na rzecznika uniwersytetu[11]. Donald Trump ogłosił śmierć Kirka na swoim koncieTruth Social o godzinie 14:40, co następnie potwierdził rzecznik Kirka[12][13].
Po zamachu rozpoczęły się poszukiwania sprawcy[14]. Dwie osoby zostały aresztowane w następstwie strzelaniny, ale obie zostały zwolnione, a władze stwierdziły później, że żadna z nich nie była strzelcem[15]. Policja aresztowała na terenie kampusu George’a Zinna, libertariańskiego konserwatystę, po tym, jak Zinn twierdził, że zastrzelił Kirka[16]. Władze wyjaśniły później, że aresztowanie dotyczyło potencjalnego utrudniania pracy wymiaru sprawiedliwości i że Zinn został już zwolniony; poinformowano również, że Zinn miał w przeszłości problemy ze zdrowiem psychicznym i zakłócał wydarzenia publiczne[16].
W ciągu kilku godzin od strzelaniny dyrektor FBIKash Patel(inne języki) ogłosił w mediach społecznościowych, że sprawca zabójstwa Kirka został zatrzymany, natomiast gubernator UtahSpencer Cox(inne języki) stwierdził, że zatrzymano „osobę będącą przedmiotem zainteresowania”. Po dwóch godzinach od pierwszego ogłoszenia Patela podał, że osoba ta została „zwolniona po przesłuchaniu przez organy ścigania”[15]. 71-letni George Zinn został ponownie aresztowany 15 września pod zarzutem utrudniania śledztwa – miał on przyznać się, że zwrócił na siebie uwagę po to, by prawdziwy zabójca miał więcej czasu na ucieczkę. Postawiono mu również zarzut wykorzystywania seksualnego nieletnich (ze względu na nielegalne treści znalezione na jego telefonie)[17].
Władze stwierdziły, że strzelec uciekł z miejsca zdarzenia z dachu Losee Center[18]. Na konferencji prasowej 11 września urzędnicy powiedzieli, że mają „dobry materiał wideo” i próbują zidentyfikować zabójcę za pomocą rozpoznawania twarzy[18]. Później tego samego dnia FBI opublikowało zdjęcia osoby będącej przedmiotem zainteresowania, wskazując, że wysiłki zmierzające do zidentyfikowania go poprzez rozpoznawanie twarzy zakończyły się niepowodzeniem[19], i zaoferowało nagrodę w wysokości do 100 tys. dolarów za informacje[20]. Organy ścigania odnalazły broń prawdopodobnie wykorzystaną w zamachu –sztucer myśliwskiMauser(inne języki) kalibru.30-06[21][22]. Na wystrzelonej łusce znajdowała się inskrypcjanotices bulges OwO what’s this?, co jest nawiązaniem do internetowejcopypasty,memu internetowego, zaś na jednym niewystrzelonym naboju znajdował się napisHey fascist! Catch! („Hej, faszysto! Łap!”)[23] oraz symbol składający się ze strzałki w górę, strzałki w prawo i trzech strzałek w dół, nawiązujący do gry komputerowejHelldivers 2[24][25]. Na drugim niewystrzelonym naboju znajdował się tekstBella ciao, pieśni włoskiego antyfaszystowskiego ruchu oporu z czasów II WŚ. Na kolejnym niewystrzelonym naboju znajdował się napisIf you read this, you are gay lmao („Jeśli to czytasz, jesteś gejemLMAO”), co również jest nawiązaniem do internetowej kulturytrollowania[23]. Zebrano również „odcisk obuwia, odcisk dłoni i odciski przedramienia do analizy”, z których pobrano próbki w celu zbadania DNA przez FBI[26].
15 września FBI ogłosiło, że DNA Robinsona pasuje do tego znalezionego na ręczniku owijającym podejrzany karabin i na śrubokręcie znalezionym na dachu, z którego oddano strzał[27].
12 września jako podejrzany zatrzymany został 22-letni Tyler Robinson[28][29], którego aresztowano whrabstwie Washington[30]. Udało się go zatrzymać dzięki reakcjipastora, przyjaciela rodziny, któremu zwierzył się ze swojego czynu[31]. Według stacjiCNN Robinsona wydał jego ojciec, przy którym przyznał się on do zbrodni[32]. WedługCBS News domniemany sprawca powiedział swojemu ojcu, że woli popełnić samobójstwo, niż samemu oddać się w ręce policji[33]. Zapiski na łuskach mają wskazywać na powiązanie sprawcy zkulturą internetową[23] oraz na fakt, że zabójca uznawał Charliego Kirka zafaszystę[23]. Robinson został wychowany w konserwatywnej rodziniemormonów, nie zarejestrował się w żadnej dużej partii politycznej i według doniesień był współlokatoremtranspłciowej dziewczyny i był z nią w romantycznym związku, która została przesłuchana i została opisana jako „zdumiona” i „zszokowana” strzelaniną i zaprzeczyła, jakoby miała jakąkolwiek wiedzę na temat przestępstwa[34], zatem według śledczych zemsta za poglądy Charliego Kirka, uznawane zatransfobiczne, mogła być motywem zamachu[35], podobnie jak lewicowe poglądy Tylera Robinsona, gdzie taki motyw zasugerował gubernator stanu UtahSpencer Cox, choć nie podał szczegółów[36]. Podczas gdy Trump i wybrani Republikanie twierdzili, że Robinson był rzeczywiście powiązany z grupami lewicowymi i grozili rozprawieniem się z nimi, śledczy nie znaleźli dowodów na to, że Robinson był powiązany z grupami lewicowymi[37]. Tyler Robinson jest sądzony za: rozszerzone morderstwo, przestępstwo wystrzelenia z broni palnej powodujące poważne obrażenia ciała, przeszkadzanie wymiarowi sprawiedliwości (2 zarzuty), manipulowanie świadkiem (2 zarzuty), popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy w obecności dziecka oraz wzmocnienie ataków na ofiary (3 zarzuty). Prokurator Jeff Gray oficjalnie oskarżył Robinsona 16 września (6 dni po zabójstwie)[4].
Dla uczczenia pamięci Kirka prezydent Donald Trump wydał proklamację nakazującą opuszczenie flag Stanów Zjednoczonych do połowy masztu przez 4 dni (10–14 września 2025). Rozporządzenie obejmowałoBiały Dom, wszystkie budynki publiczne i tereny federalne, posterunki wojskowe, stacje marynarki wojennej oraz placówki za granicą[38].
17 września 2025 sieć telewizyjna ABC poinformowała o zawieszeniu programu telewizyjnegoJimmy Kimmel Live! po komentarzu prowadzącego na temat zabójstwa Kirka. Doprowadziło to do protestów i demonstracji w USA[39]. 22 września 2025 roku Disney/ABC ogłosił, żeJimmy Kimmel Live! wznowi produkcję 23 września. W odpowiedzi Nexstar i Sinclair oświadczyły, że ich stacje nie będą emitować programu po jego powrocie, co wywołało dalszą krytykę wobec obu firm[40].