Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Yves Montand

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Yves Montand
Ilustracja
Yves Montand (1952)
Imię i nazwisko

Ivo Livi

Data i miejsce urodzenia

13 października 1921
Monsummano Terme

Data i miejsce śmierci

9 listopada 1991
Senlis

Zawód

aktor,piosenkarz

Współmałżonek

Simone Signoret
(1951–1985; jej śmierć)

Lata aktywności

1946–1991

Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Yves Montand, właśc.Ivo Livi (ur.13 października1921 wMonsummano Terme, zm.9 listopada1991 wSenlis) –włosko-francuskiaktor filmowy, teatralny ipiosenkarz[1]. Uchodził za jednego z najwybitniejszych francuskich artystów XX wieku[2].

Montand w 1987
Grób Montanda na cmentarzuPère Lachaise (2003)

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Urodził się w Monsummano Alto[3] wToskanii we Włoszech, jako syn Giuseppiny Simoni i Giovanniego Liviego, rok przed dojściem do władzyBenito Mussoliniego i ustanowieniem reżimufaszystowskiego. Był najmłodszym z trójki rodzeństwa; miał starszą siostrę Lydię (1915–2003) i starszego brat Giuliano „Juliena” (1917–1994). Pochodził z rodziny robotniczej i aktywistycznej, którą darzył przez całe życie szacunkiem i która przekazała mu przywiązanie dokomunizmu[4]. Jego ojciec, robotnik portowy, po długim okresie bezrobocia, w 1932 przeniósł się doMarsylii, po czym sprowadził tam rodzinę inaturalizował się we Francji. Montand skończył szkołę podstawową i mając 11 lat rozpoczął pracę zarobkową. Był gońcem, pomocnikiem w zakładzie fryzjerskim siostry i robotnikiem w fabrycemetalurgicznej. Od portowych piosenkarzy uczył się śpiewu. Jako 15–latek zaczął występować w knajpkach na przedmieściu Marsylii, imitując głosKaczora Donalda.

W 1938 debiutował w programie kabaretowym, pod pseudonimem Yves Montand. W czasieII wojny światowej jego brat dostał się do niewoli i Montand stał się jedynym żywicielem rodziny. Pracował jako tragarz portowy, a wieczorem śpiewał w kabaretach. Praca w środowisku marsylskichdokerów wpłynęła na jego światopogląd. W okresie wojny współpracując z ruchem oporu rozpoczął swoją działalność w szeregachFrancuskiej Partii Komunistycznej. Z tego okresu pozostały mu socjalistyczne, niemalskrajnie lewicowe przekonania i zaangażowanie w sprawy polityki.

Od 1942 występował na estradach Marsylii,Tuluzy iBordeaux, stając się najpopularniejszym śpiewakiem portowych estrad. W 1944 przyjechał doParyża i w ciągu kilku miesięcy zdobył sławę jednego z najlepszych piosenkarzy francuskich. Teksty piosenek pisał dla niegoJacques Prévert. WMoulin Rouge, dzięki koneksjom Émile’a Audiffreda, wystąpił jako support przedÉdith Piaf, z którą miał też romans w latach 1944–1946.

Zadebiutował na ekranie w roli Pierre’a w dramacieGwiazda bez światła (Étoile sans lumière, 1945) zÉdith Piaf. Rok później pojawił się jako Diego w melodramacie fantasyMarcela CarnéWrota nocy (Les Portes de la nuit, 1946)[5]. Pierwszy wielki sukces odniósł dzięki roli w dramacieHenri-Georges ClouzotaCena strachu (Le Salaire de la peur, 1953)[6][7]. Najwybitniejsze kreacje stworzył w filmach politycznychCosty Gavrasa oraz psychologicznychClaude’a Sauteta[8]. W adaptacji sztukiArthura MilleraCzarownice z Salem (Les sorcières de Salem, 1957) wcielił się w postać John Proctora, rozdartego między miłością do żony (Simone Signoret) a walką o swoje dobre imię. W trakcie swojej kariery grał wielokrotnie w amerykańskich filmach i na scenachBroadwayu[9]. Najwybitniejsze kreacje stworzył w filmach politycznychCosty Gavrasa oraz psychologicznychClaude’a Sauteta. Był dwukrotnie nominowany donagrody Cezara za rolę prokuratora Henriego Volneya, który prowadzi śledztwo w sprawie morderstwa prezydenta w dreszczowcuHenriego VerneuilaI... jak Ikar (I comme Icare, 1979) i jako Alex, były tancerzstepujący i kelner w dużej paryskiejkawiarni zbrowarem w komediodramacieClaude’a SautetaKelner! (Garçon!, 1983). Przewodniczył jury konkursu głównego na40. MFF w Cannes (1987).

Życie osobiste

[edytuj |edytuj kod]

22 grudnia 1951 zawarł związek małżeński z aktorkąSimone Signoret, który trwał do jej śmierci w 1985. Małżonkowie wielokrotnie grali w filmach.

Na planie filmowym musicaluGeorge’a CukoraPokochajmy się (Let’s Make Love, 1960) romansował zMarilyn Monroe[10][11].

Z nieformalnego związku z Anne Fleurange miał córkę Aurore Annę Antonellę (ur. 6 października 1975) i ze swoją asystentką Carole Amiel miał syna Valentina (ur. 31 grudnia 1988).

W końcowych latach życia mieszkał w swoim domu wProwansji.

Śmierć

[edytuj |edytuj kod]

Zmarł naatak serca na planie filmuIP5, już po nakręceniu wszystkich scen[12]. Ironią losu film ten opowiada o starszym człowieku, który również umiera na serce.

Został pochowany, obok wcześniej zmarłej żony, na paryskim cmentarzuPère Lachaise.

Filmografia (wybór)

[edytuj |edytuj kod]
W filmieGrand Prix z 1966
  • Les Portes de la Nuit (1946)
  • Cena strachu (1953)
  • La Grande Strada Azzurra (1957)
  • Pokochajmy się (1960)
  • Compartiment tueurs (1965)
  • La Guerre est finie (1966)
  • Grand Prix (1966)
  • Vivre pour Vivre (1967)
  • Z (1968)
  • L’Aveu (1969)
  • W kręgu zła (1970)
  • Mania wielkości (1971)
  • César et Rosalie (1972)
  • Tout va Bien (1972)
  • Stan oblężenia (1973)
  • Vincent, François, Paul...Et les Autres (1974)
  • Le Sauvage (1975)
  • Le Fond de L’air Est Rouge (1977)
  • I... jak Ikar (1979)
  • Garçon! (1983)
  • Jean de Florette (1986)
  • Manon u źródeł (1986)
  • IP5 (1991)

Nagrody i nominacje

[edytuj |edytuj kod]
RokNagrodaKategoriaFilmRezultat
1957Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlowych WarachNajlepszy aktorCzarownice z Salem (1957)Wygrana
1961Nagroda BAFTANajlepszy aktor zagranicznyPokochajmy się (1960)Nominacja
1962Nagroda EmmyZnakomity występ w programie rozrywkowym lub muzycznym lub serialuYves Montand na Broadwayu (1961)Nominacja
1973David di DonatelloNajlepszy aktor zagranicznyCezar i Rozalia (1972)Wygrana
1976BambiNajlepszy film zagraniczny
zCatherine Deneuve
Samotnik (1975)Wygrana
1980CezarNajlepszy aktorI... jak Ikar (1979)Nominacja
1984Kelner! (1983)Nominacja
1988Nagroda BAFTANajlepszy aktor pierwszoplanowyJean de Florette (1986)Nominacja

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Pierre Lherminier: Signoret Montand. Deux vies dans le siècle. Ramsay, 2005, s. 20.ISBN 978-2841147403.
  2. Montand est à nous: le siècle d’Ivo Livi. France tv & vous. [dostęp 2024-11-10]. (fr.).
  3. Yves Montand (1921–1991). Find a Grave. [dostęp 2024-11-10]. (ang.).
  4. Hervé Hamon, Patrick Rotman: Montand Raconte Montand. Seuil, 2001, s. 15.ISBN 978-2020518505.
  5. Les portes de la nuit (1946) w bazieIMDb(ang.)
  6. Yves Montand biographie. AlloCiné. [dostęp 2024-11-10]. (fr.).
  7. Yves Montand. Rotten Tomatoes. [dostęp 2024-11-10]. (ang.).
  8. Yves Montand biografia. MyMovies.it. [dostęp 2024-11-11]. (wł.).
  9. Yves Montand. Internet Broadway Database. [dostęp 2024-11-10]. (ang.).
  10. Michel Schneider: Marilyn, ostatnie seanse. Jacek Giszczak (tłum.). Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, 2012, s. 19–20, 284, 287.ISBN 978-83-240-1683-9.
  11. Shirley Maclaine: Moje szczęśliwe gwiazdy. Wspomnienia hollywoodzkie. Barbara Korzon (tłum.). Wydawnictwo Videograf II, 1997, s. 298–299.ISBN 83-7183-048-3.
  12. AlanA. Riding AlanA.,Yves Montand, Sage Charmer of French Film and Politics, Dies at 70, „The New York Times”, 10 listopada 1991 [dostęp 2024-11-10] (ang.).

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Portret na życzenie: Yves Montand. „Film”. nr 7/1955 (324) (X), s. 16, 13 lutego 1955. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992, s. 146.ISBN 83-85195-83-1.
  • Carole Amiel, Valentin Livi: Yves Montand – Il y a ceux qui rêvent les yeux ouverts et ceux qui vivent les yeux fermés. Paryż: Michel Lafon Publishing, 2011, s. 184.ISBN 978-2749914633.

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
David di Donatello dla najlepszego aktora zagranicznego
Film Society of Lincoln Center Gala Tribute
Przewodniczący jury Festiwalu Filmowego w Cannes
1946–1975
1976–2000
2001–2025
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Yves_Montand&oldid=75782761
Kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp