XII wiek <>XIV wiek
Lata 1200. •Lata 1210. •Lata 1220. •Lata 1230. •Lata 1240. •Lata 1250. •Lata 1260. •Lata 1270. •Lata 1280. •Lata 1290.
1201120212031204120512061207120812091210121112121213121412151216121712181219122012211222122312241225122612271228122912301231123212331234123512361237123812391240124112421243124412451246124712481249125012511252125312541255125612571258125912601261126212631264126512661267126812691270127112721273127412751276127712781279128012811282128312841285128612871288128912901291129212931294129512961297129812991300
- 1201 –trzęsienie ziemi w austriackiej Górnej Styrii (Murau), odczuwane było w Czechach, na Morawach, w południowych i środkowych Niemczech oraz w Polsce i na Śląsku (4 maja)
- 1202 – rozpoczęło się oblężenieZadaru przez krzyżowców IV krucjaty; po raz pierwszy katoliccy krzyżowcy zaatakowali katolickie miasto (13 listopada)
- 1203 –IV wyprawa krzyżowa: krzyżowcy zdobyliKonstantynopol. Obalony cesarz Aleksy III uciekł nocą z miasta (17 lipca)
- 1204 – Mikołaj Kanabos odmówił przyjęcia wyboru na cesarza bizantyńskiego (28 stycznia)
- 1205 – car bułgarskiKałojan pobił pod Adrianopolem wojska Cesarstwa Łacińskiego dowodzone przez Baldwina I (14 kwietnia)
- 1206 – Temudżyn (Czyngis-chan) zjednoczyłMongołów i rozpoczął podboje (pd.Syberia w1207, pn.Chiny w1211, wsch.Iran w1218)
- 1207 – doszło do wielkiego pożaruMagdeburga w wyniku którego m.in. spłonęła doszczętnie miejscowa katedra (20 kwietnia)
- 1208 – zwycięstwo króla Szwecji Eryka X Knutssona nad królem Danii Swerkerem II Młodszym w bitwie pod Leną (31 stycznia)
- 1209 –Franciszek z Asyżu otrzymuje od papieża Innocentego III ustne zatwierdzenie reguły (16 kwietnia). Jest to równoznaczne z powstaniem Zakonu Braci Mniejszych
- 1210 – spłonęła doszczętnie katedra wReims we Francji (6 maja)
- 1211 –Alfons II został królem Portugalii (26 marca)
- 1212 – wyprawa krzyżowa dzieci z Francji i Niemiec (przewiezione do Aleksandrii, zostały sprzedane w niewolę)
- 1213 – w bitwie przy porcie Damme flota angielska pokonała francuską (30 maja)
- 1214 – wojska angielskie pod wodzą króla Jana bez Ziemi przeprawiły się na kontynent i zajęły francuski portLa Rochelle (16 lutego)
- 1215 – ogłoszenieWielkiej Karty Swobód przez króla Anglii,Jana bez Ziemi (15 czerwca)
- 1216 –Ludwik VIII Lew zdobyłWinchester i kontrolował ponad połowę królestwa Anglii (14 czerwca)
- 1217 – flota francuska poniosła klęskę w starciu z Anglikami w bitwie morskiej pod Sandwich (24 sierpnia)
- 1218 – św.Piotr Nolasco założył w BarcelonieZakon Najświętszej Maryi Panny Miłosierdzia dla Odkupienia Niewolników (10 sierpnia)
- 1219 – Król DaniiWaldemar II Zwycięski wygrał bitwę z Estami, zakładając na jej miejscu Rewal. Wkrótce potem Niemcy zajęli Dorpat, Narwę i wyspę Ozylię
- 1220 – król NiemiecFryderyk II wydał przywilejConfederatio cum principibus ecclesiasticis dla niemieckiej hierarchii kościelnej (26 kwietnia)
- 1221 – wojska cesarskie próbowały położyć kresshōgunatowi (Japonia)
- 1222 – założono Uniwersytet w Padwie (29 września)
- 1223 –Mongołowie odnieśli pierwsze zwycięstwo nad wojskami europejskimi, w bitwie nad Kałką w pobliżu Morza Azowskiego pokonali armię książąt ruskich (31 maja)
- 1224 – cesarzFryderyk II założył 5 czerwca uniwersytet wNeapolu (L'Università degli Studi di NapoliFederico II)
- 1225 – Krzyżacy, otrzymawszy nadania w Siedmiogrodzie, zaczęli zabiegać tam o stworzenie własnego państwa
- 1226 – sprowadzenieKrzyżaków do Polski
- 1227 –Czyngis-chan (przed śmiercią) podzieliłimperium mongolskie pomiędzy 4 synów
- 1228 –Franciszek z Asyżu ogłoszony świętym (16 lipca)
- 1229 – podpisanoTraktat paryski (12 kwietnia)
- 1230 – Bułgarzy zwyciężyli w bitwie pod Kłokotnicą, klęska Teodora Angelosa (9 marca)
- 1231 – utworzenieinkwizycji przez papieżaGrzegorza IX
- 1232
- 1233 –Hermann von Salza dokonał lokacji Chełmna i Torunia na prawie magdeburskim (28 grudnia). Lokacja Torunia dotyczy części Starówki zwanej Stare Miasto
- 1234 – północneChiny uległy całkowicie podbojowi mongolskiemu
- 1235 –Fryderyk II wydaje przywilej, tzw.Landfrieden, który potwierdza dawne i dodaje nowe prawa książętom niemieckim (15 sierpnia)
- 1236 – krucjaty północne: klęska kawalerów mieczowych w bitwie pod Szawlami na Litwie (22 września). Krzyżacy wzmocnieni byli dodatkowo posiłkami udzielonymi im przez ruski Psków
- 1237 – w bitwie pod Cortenuova cesarzFryderyk II rozbił wojska Ligi Lombardzkiej (27 listopada)
- 1238 – wojska mongolskie po wodzą Batu-chana zdobyły Moskwę (2 lutego)
- 1239 – francuski inkwizytor Robert le Bougre wysłał na stos 183 katarów (13 maja)
- 1240 – wojska nowogrodzkie pokonały Szwedów w bitwie nad Newą (15 lipca)
- 1241 – największy zasięg najazdów mongolskich w Europie
- 1242 – na zamarzniętych wodach jezioraPejpus doszło do bitwy między kawalerami mieczowymi a wojskami księcia nowogrodzkiego Aleksandra Newskiego, która powstrzymała ekspansję zakonu na ziemie ruskie (5 kwietnia)
- 1243 – powstanieZłotej Ordy, państwaTatarów we wsch. Europie, zach. Syberii i Azji Środkowej
- 1244 – po 10 miesiącach oblężenia krzyżowcy zdobyliMontségur w Pirenejach, ostatnią twierdzę katarów (16 marca). Około 200 obrońców zostało spalonych na stosach
- 1245 – odbył sięSobór lyoński I zwołany przez papieża Innocentego IV (26 czerwca - 17 lipca)
- 1246 – król węgierskiBela IV pokonał wojska księcia austriackiego Fryderyka Babenberga pod Litawą (15 czerwca)
- 1247 – Lyon:Jan di Piano Carpini iBenedykt Polak powrócili z wyprawy do Imperium Mongolskiego (18 listopada)
- 1248 – zwycięstwo obrońców Parmy nad wojskami cesarza Fryderyka II Hohenstaufa w bitwie pod Victorią (18 lutego)
- 1249 –Koszyce otrzymały prawa miejskie (13 kwietnia)
- 1250
- początek tzw. wielkiego bezkrólewia wNiemczech (trwało aż do roku1273)
- 1251 – zagrożony przez koalicję Krzyżaków i Rusi oraz przez bunt wewnętrzny władca litewskiMendog przyjął chrzest
- 1252 – papieżInnocenty IV wydał bullęAd extirpanda, w której zezwolił na stosowanie tortur wobec heretyków (15 maja)
- 1253 – flamandzki franciszkanin, misjonarz i podróżnikWilhelm z Rubruk dotarł z misją od króla Francji Ludwika IX na dwór wielkiego chana mongolskiegoMongke (27 grudnia)
- 1254 – w Budzie został zawarty pokój między królem Węgier Belą IV a królem Czech Przemysłem Ottokarem II (3 kwietnia)
- 1255 – król czeskiPrzemysł Ottokar II przybył Krzyżakom z pomocą. Wspólna wyprawa dotarła do ujścia Pregoły, a postawiony tam gród nazwano Królewcem
- 1256 –Mongołowie pod wodzą Hulagu-chana zdobyli należącą do Asasynów górską twierdzęAlamut w dzisiejszym Iranie (15 grudnia)
- 1257 – naUniwersytecie ParyskimRobert de Sorbon utworzyłCollège de Sorbonne
- 1258 – bitwa morska pod Akką między Genuą i Wenecją o wpływy w Ziemi Świętej (24 czerwca)
- 1259 – podpisanoTraktat paryski (4 grudnia)
- 1260 –Mongołowie pod wodzą Hulagu-chana zdobyli i splądrowali syryjskie miastoAleppo (25 stycznia)
- 1261 – ludnośćGrenlandii zgodziła się na zwierzchnictwo króla Norwegii, zachowując jednak własny system prawa
- 1262 –Islandia straciła niepodległość i stała się częścią Norwegii
- 1263 – bitwa pod Largs między Norwegami a Szkotami (2 października)
- 1264 – papieżUrban IV ustanowił święto Bożego Ciała (11 sierpnia)
- 1265 – rozpoczął obrady parlament angielski, zwołany przez Simona de Montfort, po raz pierwszy w historii złożony z wybieranych, a nie nominowanych przedstawicieli ludności (20 stycznia)
- 1266 – wojska Manfreda Hohenstaufa, króla Sycylii, i Karola I Andegaweńskiego stoczyły bitwę pod Benewentem zakończoną klęską i śmiercią Manfreda (26 lutego)
- 1267 – we włoskimViterbo papieżKlemens IV kanonizował Jadwigę Śląską, patronkę Polski i Śląska (26 marca)
- 1268 –Mamelucy zdobyliAntiochię (18 maja)
- 1269 – Marynidzki sułtan Abu Jusuf Jakub zająłMarrakesz i ostatecznie odsunął od władzy w Maroku dynastię Almohadów
- 1270 –siódma wyprawa krzyżowa pod wodzą królaLudwika IX oblegaTunis (epidemia dżumy położyła kres wyprawie)
- 1271 –Kubilaj (wnukCzyngis-chana) został ogłoszony wPekinie cesarzemChin
- 1272 –Karol I Andegaweński utworzyłRegnum Albaniae, uznając je za integralną część korony neapolitańskichAndegawenów
- 1273 – w obawie przed potęgą królestwa Czech, Niemcy na zjeździe we Ratyzbonie obrali na swego króla Rudolfa I Habsburga (29 września); wybór ten zakończył, trwające ćwierć wieku, „Wielkie bezkrólewie”
- 1274 i1281 – armia mongolska 2-krotnie usiłowała podbićJaponię
- 1275 – pierwsza pisemna wzmianka oAmsterdamie (27 października)
- 1276 –Augsburg stał się wolnym miastem Rzeszy (9 marca)
- 1277 – biskupParyża Étienne Tempier potępił 219 tezawerroizmu (7 marca)
- 1278 – bitwa pod Suchymi Krutami, koniec prosperity czeskich Przemyślidów (26 sierpnia). Rudolf z Habsburga triumfował
- 1279 – upadek narodowej dynastiiSong na południuChin, obalonej przez feudałów mongolskich pod wodząKubilaja (19 marca)
- 1280 – pierwsze wzmianki o broni palnej i armacie (Chiny)
- 1281 – w bitwie pod Himsem armiasułtana mamelukówKalawuna pokonała armię mongolskichIlchanidów pod dowództwem Mongkego Temura i sprzymierzonych chrześcijan (29 października)
- 1282 – na Sycylii wybuchło powstanie ludowe, tzw.Nieszpory sycylijskie, przeciwko rządom Andegawenów (30 marca)
- 1283 –Bitwa morska koło Malty (8 lipca)
- 1284 – wydanoStatut z Rhuddlan ogłaszający przyłączenie Walii do Korony Angielskiej (3 marca)
- 1285 – na tron Francji wstąpiłFilip IV Piękny (5 października). Zasłynął jako ten, który zlikwidował zakon templariuszy
- 1286 – król SzkocjiAleksander III zginął spadając wraz z koniem ze skały (19 marca)
- 1287 –Powódź św. Łucji (14 grudnia): w Niderlandach miała miejsce katastrofalna powódź; fale Morza Północnego przerwały tamy, a na zalanych terenach powstałoZuiderzee
- 1288 –wojna o sukcesję w Limburgii: bitwa pod Worringen (5 czerwca)
- 1289 –Mamelucy zdobyliTrypolis
- 1290 –Andrzej III został koronowany na króla Węgier (13 lipca)
- 1291 –MamelucyzdobyliAkkę (18 maja), ostatnią posiadłośćkrzyżowców na Bliskim Wschodzie
- 1292 –Adolf z Nassau został wybrany na króla niemieckiego (5 maja)
- 1293 – szwedzki możnowładca Tyrgils Knuttsson przyłączył księstwo Karjala do Królestwa Szwecji i założył miasto Viipuri
- 1294 – rozpoczęto budowę kościoła Santa Croce we Florencji (3 maja)
- 1295 – Francja i Szkocja zawarły w Paryżu tzw. Stare Przymierze, skierowane przeciw Anglii (23 października)
- 1296
- 1297 – powstanie Księstwa Monako (8 stycznia)
- 1298 – wojna Wenecji z Genuą:Bitwa morska pod Curzolą (8 września)
- 1299 – wojska sułtana Maroka Abu Jakuba Jusufa rozpoczęły 8-letnie oblężenieTilimsan (6 maja), stolicy kraju Abdalwadydów w dzisiejszej Algierii
- 1300 – stworzono jeden z najstarszychportolanów (tzw.Mapa z Cortony)
