Charles Xavier i Erik Lensherr poznają się w 1962 roku podczaskryzysu kubańskiego i próbują powstrzymać „Hellfire Club”, którym dowodzi Sebastian Shaw, który chce przejąć władzę nad światem.
W 1944 wobozie zagłady nazistowski naukowiec Klaus Schmidt jest świadkiem, jak młody więzień Erik Lehnsherr wygina umysłem metalową bramę, kiedy zabierany jest od rodziców. Schmidt nakazuje Lehnsherrowi przesunąć monetę na biurku, a kiedy Erik nie wykonuje polecenia, zabija matkę chłopca. Z żalu i wściekłości moc Lehnsherra manifestuje się, zabijając dwóch strażników i niszcząc pokój. W tym czasie w rezydencji whrabstwie Westchester w stanieNowy Jork młody Charles Xavier ze zdolnościątelepatii spotyka w swoim domu zmiennokształtną dziewczynę o imieniu Raven, której naturalna postać ma niebieską, łuszczącą się skórę. Ciesząc się, że spotkał kogoś „innego”, podobnego do niego, zaprasza ją, aby zamieszkała z jego rodziną jako jego przybrana siostra[2].
W 1962 roku Lehnsherr, który został łowcą nazistów, stara się odnaleźć Schmidta w celu dokonania na nim zemsty; tymczasem Xavier jest absolwentemUniwersytetu Oksfordzkiego. WLas Vegas agentka CIA Moira MacTaggert podąża za pułkownikiem armii amerykańskiej Hendrym do Hellfire Club, gdzie dostrzega Schmidta znanego obecnie jako Sebastian Shaw razem z telepatką Emmą Frost, posiadającym umiejętność teleportacji Azazelem i Riptidem, który potrafi wytwarzać cyklony. Pod groźbą Shawa, Hendry zostaje teleportowany przez Azazela doPentagonu, gdzie opowiada się za rozmieszczeniem rakiet nuklearnych w Turcji. Shaw, który też okazuje się mutantem, zabija Hendry’ego, uwalniając energię, którą wcześniej wchłonął z eksplodującego granatu[2].
MacTaggert spotyka się w siedzibie CIA z Xavierem i Raven, aby uzyskać informacje o mutantach. Tam przekonuje swojego szefa McCone’a, że mutanci istnieją, a Shaw jest zagrożeniem. Mutanci zostają zaproszeni do tajnego obiektu „Division X”. MacTaggert i Xavier odnajdują Shawa w momencie, gdy Lehnsherr atakuje go na jachcie. Xavier ratuje Lehnsherra przed utonięciem, a Shaw ucieka w łodzi podwodnej. Xavier zaprowadza Lehnsherra do Division X, gdzie spotykają młodego naukowca Hanka McCoya, mutanta z chwytnymi stopami, który uważa, że DNA Raven może stanowić „lekarstwo” na ich wygląd. Xavier używa urządzenia Cerebro, stworzonego przez McCoya do lokalizacji mutantów, aby odnaleźć rekrutów potrzebnych do pokonania Shawa. Xavier i Lehnsherr rekrutują striptizerkę Angel Salvadore, taksówkarza Armando Muñoza, więźnia wojskowego Alexa Summersa i zarozumiałego włóczęgę Seana Cassidy’ego[2].
Frost spotyka się z sowieckim generałem i używa swoich telepatycznych mocy, aby udawać, że uprawia z nim seks. Xavier i Lehnsherr pojmują Frost i dowiadują się, że Shaw zamierza rozpocząć wojnę nuklearną międzyStanami Zjednoczonymi aZwiązkiem Radzieckim, której celem jest przyspieszenie i wywołanie globalnej mutacji oraz doprowadzenie do wyginięcia rasy ludzkiej. Azazel, Riptide i Shaw atakują Division X, zabijając wszystkich oprócz mutantów, których Shaw zaprasza, aby przyłączyli się do niego. Salvadore akceptuje zaproszenie, a Summers i Muñoz kontratakują. Wtedy Shaw zabija Muñoza. WMoskwie Shaw zmusza generała do zainstalowania rakiet naKubie przez Związek Radziecki. Nosząc hełm, który blokuje telepatię, Shaw podąża za radziecką flotą w łodzi podwodnej, aby upewnić się, że pociski przełamią amerykańską blokadę[2].
Raven uważa, że McCoy jest atrakcyjny w swojej naturalnej postaci i prosi go, aby nie stosował lekarstwa. Kiedy później próbuje uwieść Lehnsherra i przybiera postaci różnych kobiet, Lehnsherr mówi jej, że jest piękna w swojej zmutowanej postaci. McCoy używa lekarstwa na sobie, ale działa ono odwrotnie, nadaje mu ono niebieskie, lwie futro. Mutanci i MacTaggert wyruszają odrzutowcem do linii blokady, gdzie Xavier używa telepatii, aby wpłynąć na radzieckiego marynarza, by ten zniszczył statek z rakietami, a Lehnsherr wykorzystuje swoją moc, aby wyłowić łódź podwodną Shawa z wody i stawia ją na brzegu. Podczas bitwy Lehnsherr zdejmuje hełm Shawa, pozwalając Xavierowi go unieruchomić. Lehnsherr przyznaje Shawowi, że podziela jego pogląd na mutantów i ludzi, ale aby pomścić swoją matkę, zabija Shawa pomimo sprzeciwu Xaviera[2].
W strachu przed mutantami obie floty zaczynają strzelać w nich pociskami, które Lehnsherr zatrzymuje i zawraca w trakcie lotu. MacTaggert próbuje powstrzymać Lehnsherra, strzelając do niego, ale ten odbija kule, z których jedna trafia w dolną część kręgosłupa Xaviera. Lehnsherr rusza, by pomóc Xavierowi i rozproszony pozwala pociskom wpaść do oceanu. Lehnsherr rozstaje się z Xavierem z powodu ich odmiennych poglądów na temat relacji między mutantami a ludźmi. Później Xavier i jego mutanci przybywają do jego posiadłości, w której Xavier zamierza otworzyć szkołę. MacTaggert obiecuje, że nigdy nie ujawni lokalizacji szkoły i całuje Xaviera. Podczas pocałunku Xavier wymazuje jej wspomnienia o spotkaniu z nim oraz o całym konflikcie, aby zapewnić sobie i jej bezpieczeństwo. Lehnsherr, teraz w hełmie Shawa, uwalnia Frost z więzienia i razem z Ravenem oraz członkami Hellfire Club nazywa ich „Bractwem”, a sam przedstawia się jako „Magneto”[2].
James McAvoy jako Charles Xavier / Profesor X, mutant, który posiada zdolnośćtelepatii,pacyfista[3]. Laurence Belcher zagrał Charlesa jako dziecko[4].
Michael Fassbender jako Erik Lensherr / Magneto, mutant posiadający umiejętność manipulowaniapolem magnetycznym oraz metalem[5]. Bill Milner zagrał Erika jako dziecko[6].
Rose Byrne jako Moira MacTaggert, agentka CIA, która zaprzyjaźnia się z Xavierem i Lensherrem[7].
January Jones jako Emma Frost, mutantka posiadająca zdolność telepatii i umiejętność zmiany swojego ciała wdiament. Należy do Hellfire Club[6].
Oliver Platt jako mężczyzna w czerni, agent CIA pracujący w Dywizji X, która współpracuje X-Menami[8].
Kevin Bacon jako Sebastian Shaw, zmutowany były nazistowski naukowiec, który wcześniej nazywał się Klaus Schmidt. Został liderem Hellfire Club, grupy nastawionej na przejęcie władzy nad światem. Ma moc pochłaniania i przekierowywania energii[9].
Jennifer Lawrence jako Raven Darkholme / Mystique, mutantka posiadająca zdolność zmiany swojego wyglądu[10].Rebecca Romijn, która zagrała Mystique w oryginalnej trylogii pojawiła się w rolicameo jako dojrzała Raven[11].Morgan Lily zagrała ją jako dziecko[12].
Nicholas Hoult jako Henry „Hank” McCoy / Beast, mutant pokryty futrem, mający chwytne stopy i nadludzkie zdolności fizyczne[13].
W filmie ponadto wystąpili:Jason Flemyng jako Azazel, mutant posiadający zdolność teleportacji, należący do Hellfire Club[14];Lucas Till jako Alex Summers / Havok, mutant, który ma zdolność pochłaniania energii i wyładowywania jej w postaci wybuchów[15];Edi Gathegi jako Armando Muñoz / Darwin, mutant ze zdolnością „reaktywnej ewolucji”[16];Caleb Landry Jones jako Sean Cassidy / Banshee, mutant zdolny do emitowania fal dźwiękowych używanych na różne sposoby, w tym jako środek lotu[17];Zoë Kravitz jako Angel Salvadore, mutantka ze skrzydłami ważki i kwasową śliną[6];Álex González jako Janos Quested / Riptide, mutant ze zdolnością tworzenia potężnych trąb powietrznych z rąk i ciała należący do Hellfire Club[18];Glenn Morshower jako Robert Hendry, amerykański generał;Matt Craven jako McCone, dyrektor CIA;Rade Šerbedžija jako rosyjski generał[19] orazDon Creech jako William Stryker Sr., agent CIA[20]. W rolicameo pojawił sięHugh Jackman jako James „Logan” Howlett / Wolverine[11].
W marcu 2010 roku Singer zrezygnował ze stanowiska reżysera na rzecz filmuJack pogromca olbrzymów, ale został jednym z producentów[24]. W maju stanowisko to objąłMatthew Vaughn, a amerykańska data premiery została wyznaczona na 3 czerwca 2011 roku[25]. Vaughn również zajął się poprawą scenariusza wspólnie zJane Goldman[26].
Henry Jackman został zatrudniony do skomponowania muzyki do filmu[1]. AlbumX-Men: First Class (Original Motion Picture Soundtrack) z muzyką Jackmana został wydany 28 czerwca 2011 roku przez Sony Masterworks[34].
X-Men: First Class (Original Motion Picture Soundtrack) –2011
Światowa premiera miała miejsce 25 maja 2011 roku wNowym Jorku, podczas której pojawili się obsada i twórcy filmu oraz zaproszeni goście[35]. Film zadebiutował dla szerszej publiczności 1 czerwca tego samego roku między innymi wWielkiej Brytanii[36] iFrancji[37], natomiast wStanach Zjednoczonych[25] i wPolsce pojawił się 3 czerwca[38].
Film, mając budżet wynoszący 160 milionów, zarobił ponad 350 milionów, z czego prawie 147 milionów wStanach Zjednoczonych iKanadzie. Podczas weekendu otwarcia w Ameryce zarobił 55 milionów[39].
Film otrzymał przeważnie pozytywne oceny od krytyków. W serwisieRotten Tomatoes 86% z 294 recenzji uznano za pozytywne, a średnia ocen wystawionych na ich podstawie wyniosła 7,37/10[40]. Na portaluMetacriticśrednia ważona ocen z 38 recenzji wyniosła 65 punktów na 100[41]. Natomiast według serwisuCinemaScore, zajmującego się mierzeniem atrakcyjności filmów w Stanach Zjednoczonych, publiczność przyznała mu ocenę B+ w skali od F do A+[42].
Todd McCarthy z „The Hollywood Reporter” stwierdził, że „Vaughn imponująco utrzymuje przejrzystość narracji i dramatyczne napięcie [...] oraz aranżuje chaos z godną pochwały spójnością, które to zadanie ułatwia nacierająca, burzliwa muzyka Henry’ego Jackmana”[43]. Justin Chang z „Variety” napisał, że film „jest piorunujący, elegancki i niezwykle spójny”, natomiast „efekty wizualne zaprojektowane przez Johna Dykstrę są płynnie i pomysłowo zintegrowane”[1]. Frank Lovece z „Film Journal International” stwierdził: „inteligentny scenariusz z wielowarstwowym motywem, który [...] nigdy nie traci z oczu swojej podstawy opowieści i sprawia, że każda emocjonalna motywacja jest spójna, często szokująco poważnie i bez ogródek. To nie jest film dla dzieci”[44].
Marcin Pietrzyk z portaluFilmweb napisał: „Nigdy nie przypuszczałem, że doczekam chwili, w której film o zmutowanych superbohaterach dostanie Oscara. Po obejrzeniuX-Men: Pierwsza klasa dochodzę do wniosku, że ten czas jest już bliski. 20th Century Fox powinno ozłocić Matthew Vaughna i Bryana Singera. Żaden film na podstawie komiksów Marvela nie był tak dobry”[45]. Joanna Moreno zOnetu stwierdziła: „Pomimo konfliktu zbrojeń, mnogości mutantów, ich zdolności, motywacji, celów, udało się nakręcić wciągające, dynamicznie rozpędzające się i zabawne dzieło. Jest w tym filmie coś ze starych Bondów – brytyjski humor, wyraziste postaci, polityczna intryga, bunt jednostki. Po prostu, kapitalne, wielowymiarowe kino”[46].
W maju 2016 roku Kinberg zapowiedział, że20th Century Fox planuje kolejną trylogię, która tym razem ma się koncentrować na młodych mutantach[60]. W lutym 2017 roku poinformowano, że Kinberg rozpoczął negocjacje ze studiem dotyczące wyreżyserowania kontynuacji na podstawie własnego scenariusza inspirowanego komiksamiDark Phoenix Saga[61].X-Men: Mroczna Phoenix miała premierę w 2019 roku. W głównych rolach powrócili McAvoy, Fassbender, Lawrence, Hoult, Turner, Sheridan i Shipp. Dołączyła do nichJessica Chastain jako Vuk[62].