| Acoela[1] | |||
| Uljanin, 1870 | |||
 Wirki z rodzajuWaminoa na koralowcachPlerogyra sp. | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | wirki bezjelitowe | ||
| |||
| |||
Wirki bezjelitowe (Acoela złac.acoela – bezjelitowe) – grupa małych,bezkręgowych, wirkokształtnych zwierzątdwubocznie symetrycznych (Bilateria) charakteryzujących się prawie całkowitym brakiemmacierzy pozakomórkowej oraz brakiemjelita. Tradycyjnie uważane były za jeden z rzędówwirków, obecnie są uznawana za odrębnytyp.
Są to gatunki morskie, zwykle kilkumilimetrowej długości (od 0,5 do 10 mm), spłaszczone grzbieto-brzusznie, jakpłazińce. Odcinek głowowy jest słabo zaznaczony. Występuje tylkootwór gębowy lub otwór gębowy i prostagardziel usytuowana po stronie brzusznej. Brak jelita, struktur wydalniczych oraz układu rozrodczego. Funkcję trawienną pełni nabłonek endodermalny. Wworze powłokowym znajdują się otwory płciowe wyprowadzającegamety zparenchymy. Brak stadium larwalnego.Układ nerwowy zbudowany jest tylko z części subepidermalnej i submuskularnej. Niewielkie zagęszczenia sieci w odcinku głowowym, od którego biegną pnie podłużne połączone licznymi spoidłami poprzecznymi. Posiadają oczka i narząd równowagi w postacistatocyst. U gatunków żyjących w symbiozie zzoochlorellami może zanikać układ pokarmowy.
Wirki bezjelitowe są prawdopodobnie blisko spokrewnione zNemertodermatida. Te drugie mają proste jelito, a ichplemniki mają jednąwić. Obydwie grupy bywają łączone w hipotetycznykladAcoelomorpha, który według niektórych badań jesttaksonem parafiletycznym, a Acoela i Nemertodermatida klasyfikowano jako odrębne typy[2]. Sugerowano, że Acoela mogą należeć doLophotrochozoa, gdzie są najbliżej spokrewnione zGnathostomulida[3]. Inne analizy wspierają jednakmonofiletyzm Acoelomorpha i wskazują na ich bliskie pokrewieństwo zXenoturbellida (hipotetyczny klad obejmujący te dwie grupy został nazwany przez Philippe'a i wsp.Xenacoelomorpha), choć pozycjafilogenetyczna takiego kladu pozostaje niejasna – według badań Hejnola i współpracowników (2009) stanowią one najbardziejbazalną linię ewolucyjną Bilateria[4], podczas gdy według analiz przeprowadzonych przez Philippe'a i in. są bazalną liniąwtóroustych (Deuterostomia) – druga z tych hipotez zakłada utratę cech obecnych uostatniego wspólnego przodka Deuterostomia[5].
Do Acoela zaliczono około 330 gatunków grupowanych wrodzinach[6]:
Na podstawie:
Halanych et al. Evidence from 18S ribosomal DNA that the lophophorates are protostome animals. „Science”. 267 (5204), s. 1641–1643, 1995.DOI:10.1126/science.7886451. (ang.).
Edgecombe et al. Higher-level metazoan relationships: recent progress and remaining questions. „Organisms Diversity and Evolution”. 11, s. 151–172, 2011.DOI:10.1007/s13127-011-0044-4. (ang.).
Laumer et al. Spiralian Phylogeny Informs the Evolution of Microscopic Lineages. „Current Biology”. 25, s. 1-7, 2015.DOI:10.1016/j.cub.2015.06.068. (ang.).
| Catenulida Meixner, 1924 |
| ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rhabditophora Ehlers, 1985 |
| ||||||||||||||||||||
| przeniesione |
| ||||||||||||||||||||
