Winkelriedyzm –romantyczny nurt ideowy, którego nazwę utworzono od nazwiskaArnolda Winkelrieda – legendarnego bohatera, który wbitwie pod Sempach (1386) poprowadził wojskaszwajcarskie do boju przeciwkoAustriakom i poświęcił w nim własne życie: kierując w swe piersi nieprzyjacielskie kopie, stworzył wyłom w szeregach wroga i przyczynił się do zwycięstwa. Bohaterskiemu czynowi miał towarzyszyć okrzyk: „Droga dla Wolności!”.
Akt ten zachowywany był w pamięci i utrwalany w późniejszych czasach w przekazach ustnych i legendach bądź pieśniach ludowych. W epoce romantyzmulegenda winkelriedowska zainspirowała wielu pisarzy i poetów. DlaPolski szczególne znaczenie miała inspiracja zawarta wKordianie i hasło rzucone przez głównego bohatera na szczycieMont Blanc:Polska Winkelriedem Narodów – będące odpowiedziąJuliusza Słowackiego narodzimy mesjanizm.
Winkelriedyzm romantyczny kwestionował cierpienie oraz bierne męczeństwo mesjanizmu, podkreślając zarazem sens walki czynnej, aktywności. Idea ta pośrednio miała również tłumaczyć upadekpowstania listopadowego. U Słowackiego koncepcja ta zakładała, żePolska jest Winkelriedem narodów Europy, natomiast Kordian, planując zabicie cara, pragnął być Winkelriedem Polaków i przyjąć na siebie cierpienie za miliony rodaków.
 | Zobacz w WikiźródłachKordian Akt II |
 | Zobacz hasłowinkelriedyzm w Wikisłowniku |