Movatterモバイル変換

Wilhelm I Bawarski (ur. 12 maja 1330 weFrankfurcie nad Menem, zm. 15 maja 1389 wLe Quesnoy) – książę Bawarii w latach 1347–1349 (razem z braćmi), książę Dolnej Bawarii (razem z braćmi Albrechtem I iStefanem II),książę Bawarii-Straubing (zAlbrechtem I) jakoWilhelm I,hrabia Holandii jakoWilhelm V, hrabiaZelandii jakoWilhelm IV od 1354 ihrabia Hainaut jakoWilhelm III od 1356. We wszystkich państwach faktycznie utracił władzę w 1357/8, kiedy zapadł na chorobą psychiczną i został uwięziony aż do śmierci.

Młodość

[edytuj |edytuj kod]

Wilhelm był drugim najstarszym synem cesarzaLudwika Bawarskiego i jego drugiej żonyMałgorzaty z Hainaut. W chwili śmierci ojca miał 17 lat. W latach 1347–1349 rządził całąBawarią razem z braćmiLudwikiem V,Stefanem II,Ludwikiem VI,Albrechtem I iOtto V. Następnie po podziale od 1349 do 1353 wraz z braćmi Stefanem II i Albrechtem I panował w Dolnej Bawarii, a od 1353 objął wydzieloną Bawarię-Straubing razem z Albrechtem I.

Konflikt o władzę w Niderlandach

[edytuj |edytuj kod]

W 1345 zmarł bezdzietnie brat Małgorzaty IIWilhelm II z Hainaut, wskutek czego prawa do dziedzictwa terytoriówdynastii z Avesnes przeszły na nią. Zignorowano przy tym prawa innych jego sióstr, m.in. królowej angielskiejFilipy. Prawa na mocyiure uxoris nabył cesarz Ludwik IV i przekazał je żonie i właśnie Wilhelmowi. Mimo wszystko na mocy testamentu cesarza jego synLudwik VI Rzymianin otrzymał od ojca prawa do Holandii i Hainaut. Zrezygnował z nich na rzecz Wilhelma i Albrechta w 1349 r., kiedy pojawiła się przed nim wizja otrzymania korony polskiej na skutek małżeństwa z córkąKazimierza III Wielkiego, Kunegundą.

W takiej sytuacji również Małgorzata zrezygnowała z władzy i przekazała niderlandzkie hrabstwa Wilhelmowi. Jego rządy nie cieszyły się jednak poparcie możnowładztwa, które w 1350 r. poprosiło Małgorzatę o powrót do Holandii. W odpowiedzi na powrót Małgorzaty stronnicy Wilhelma zawiązali 23 maja Ligę Dorsza. Stronnicy cesarzowej-wdowy zawiązali natomiast Ligę Haka. Rozpoczęła się kilkuletnia wojna między matką a synem o władzę nad Hainaut i Holandią, znana jako „Wojna haka i dorsza(inne języki)”(niderl. Hoekse en Kabeljauwse twisten).

Pomoc dla Małgorzaty nadeszła ze strony jej szwagra,króla Anglii Edwarda III. W 1351 r. przysłane przezeń posiłki wygrały bitwę morską podVeere. Wkrótce jednak Wilhelm pokonał stronników matki podVlaardingen. Klęska to oznaczała upadek sprawy Małgorzaty. Edward III rychło zmienił strony i poparł Wilhelma. Wojna przeciągnęła się do 1354 r., kiedy to zawarto pokój. Małgorzata pozostawała hrabiną Hainaut, Wilhelm otrzymywał Holandię i Zelandię. Małgorzata zmarładwa lata później i Wilhelm ponownie zjednoczył niderlandzkie posiadłościWittelsbachów z zastrzeżeniem, że jego koregentem jest brat Albrecht (nie objął on jednak faktycznej władzy aż do 1358). Skutkiem sojuszu z Edwardem III było małżeństwo z Matyldą (Maud z Lancasteru), siostrąBlanki z Lancasteru (matkiHenryka IV Lancastera).

Choroba i uwięzienie

[edytuj |edytuj kod]

W 1356/7 roku zaczął wykazywać oznaki choroby psychicznej, zdarzyło mu się nawet zaatakować i zabić swego rycerza Gerarda van Wateringe bez żadnego powodu. W związku z tym brat Albrecht w 1358 został regentem holenderskich księstw i wkrótce potem uwięził go na zamkuLe Quesnoy. Wilhelm pozostał w niewoli aż do swojej śmierci ponad 40 lat później, wciąż pozostając formalnym współwładcą. Wilhelm I Bawarski został pochowany w kościele dworskim wValenciennes.

Małżeństwo i potomstwo

[edytuj |edytuj kod]

W 1352 Wilhelm ożenił się zMatyldą z Lancasteru, córkąHenryka z Grosmont, 1. hrabiego Lancaster iIzabeli z Baeumont. Doczekali się córki, która urodziła się i zmarła w 1356.

Wilhelm miał także co najmniej dwójkę nieślubnych dzieci (na pewno matką pierwszego była Katharina Gerrit):

Wilhelma (1356–1423), który w 1398 poślubił Lisbeth Hughe,
Elżbiety (1359–1415), żony Brustijna van Herwijnen, panaStavenisse
być może Jana.

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]

Biografia na stronie FMG.ac

Władcy Bawarii

Agilolfingowie

Garibald I (548–591)
Tassilo I (591–610)
Garibald II (610–625)
Theodo (680–716)
Theodbert (716–719)
Theobald (716–717/719)
Tassilo II (716–719)
Grimoald (716–725)
Hugbert (725–736)
Odylon (736–748)
Tassilo III (748–788)

Karolingowie

Karol Wielki (788–814)
Ludwik Pobożny (814–815)
Lotar I (815–817)
Ludwik Niemiecki (817–865)
Karloman (864–880)
Ludwik Młodszy (880–882)
Karol Otyły (882–887)
Arnulf z Karyntii (887–899)
Ludwik Dziecię (900–911)

Od Luitpoldingów
do Wittelsbachów

Luitpold (889–907)
Arnulf I Zły (907–937)
Eberhard (937–938)
Bertold (938–947)
Henryk I (947–955)
Henryk II Kłótnik (955–976)
Otton I (976–982)
Henryk III Młodszy (982–985)
Henryk II Kłótnik (985–995)
Henryk II Święty (995–1005)
Henryk V (1005–1026)
Henryk VI (1026–1041)
Henryk VII (1042–1047)
Konrad I (1049–1053)
Henryk VIII (1053–1054)
Konrad II (1054–1055)
Henryk VIII (1055–1061)
Otton II (1061–1070)
Welf I (1070–1077)
Henryk VIII (1077–1096)
Welf I (1096–1101)
Welf II (1101–1120)
Henryk IX Czarny (1120–1126)
Henryk X Pyszny (1126–1139)
Leopold IV Szczodry (1139–1141)
Henryk XI Jasomirgott (1141–1156)
Henryk XII Lew (1156–1180)
Otton I (1180–1183)
Ludwik I (1183–1231)
Otton II (1231–1253)
podział na Dolną i Górną Bawarię

Pierwsze rozbicie

Dolna Bawaria	Henryk XIII (1253–1290) Otton III (1290–1312) Ludwik III (1290–1296) Stefan I (1290–1310) Henryk XIV (1310–1339) Otton IV (1310–1334) Henryk XV (1312–1333) Jan I Dziecię (1339–1340)
Górna Bawaria	Ludwik II (1253–1294) Rudolf I (1294–1317) Ludwik IV (1294–1347)

Książęta Bawarii

Ludwik IV (1340–1347)
Ludwik V Brandenburski (1347–1349)
Stefan II (1347–1349)
Ludwik VI Rzymski (1347–1349)
Wilhelm I (1347–1349)
Albrecht I (1347–1349)
Otto V Leniwy (1347–1349)
od 1349 r. podział na Dolną i Górną Bawarię, od 1353 r. na Bawarię-Landshut i Bawarię-Straubing

Drugie rozbicie

Górna Bawaria	Ludwik V Bawarski (1349–1361) Ludwik VI Rzymski (1349–1351) Otto V Leniwy (1349–1351) Meinhard (1361–1363)
Dolna Bawaria	Stefan II (1349–1353) Wilhelm I (1349–1353) Albrecht I (1349–1353)
Bawaria-Landshut	Stefan II (1353–1375) Stefan III (1375–1392) Fryderyk (1375–1393) Jan II (1375–1392) Henryk XVI Bogaty (1393–1450) Ludwik IX Bogaty (1450–1479) Jerzy Bogaty (1479–1503) podział między Bawarię-Monachium i Palatynat-Neuburg
Bawaria-Straubing	Wilhelm I (1353–1389) Albrecht I (1353–1404) Albrecht II (1389–1397) Wilhelm II (1404–1417) Jan III (1417–1425) podzielona między Bawarię-Monachium, Bawarię-Landshut i Bawarię-Ingolstadt
Bawaria-Ingolstadt	z Bawarii-Landshut Stefan III (1392–1413) Ludwik VII Brodaty (1413–1447) Ludwik VIII (1443–1445) do Bawarii-Landshut
Bawaria-Monachium	z Bawarii-Landshut Jan II (1392–1397) Ernest (1397–1438) Wilhelm III (1397–1435) Albrecht III (1438–1460) Jan IV (1460–1463) Zygmunt (1460–1467) Albrecht IV Mądry (1463–1508)
Bawaria-Dachau	z Bawarii-Monachium Zygmunt (1467–1501) do Bawarii-Monachium

Książęta Bawarii

Albrecht IV Mądry (1504–1508)
Wilhelm IV (1508–1550)
Ludwik X (1516–1545)
Albrecht V (1550–1579)
Wilhelm V Pobożny (1579–1597)
Maksymilian I (1597–1623)

Elektorzy Bawarii

Maksymilian I (1623–1651)
Ferdynand Maria (1651–1679)
Maksymilian II Emanuel (1679–1726)
Karol I Albrecht (1726–1745)
Maksymilian III Józef (1745–1777)
Karol II Teodor (1777–1799)
Maksymilian IV Józef (1799–1805)

Królowie Bawarii

Maksymilian I Józef (1805–1825)
Ludwik I (1825–1848)
Maksymilian II (1848–1864)
Ludwik II (1864–1886)
Otton I (1886–1913)
Ludwik III (1913–1918)

WładcyHrabstwa Hainaut

Hrabiowie Hainaut
Dynastia z Louvain

Reginar I (do 898)
Sigard (898–908)
Reginar I (908–915)
Reginar II (915 – po 932)
Reginar III (przed 940–958)
Godfryd I (przed 958–964)

Hrabiowie Bergen

Richar (964–973)
Reginald (973)
Reginar IV (973–974)
Godfryd II (974–998)
Reginar IV (998–1013)
Reginar V (1013–1039)
Hermann z Hainaut (1039–1051)

Hrabiowie i margrabiowie
Valenciennes

Amalryk (964–973)
Warin (973)
Reginar IV (973–974)
Arnulf (974–1006)
Baldwin I (1006–1035)
Baldwin II (1035–1045)

Hrabiowie Hainaut

Dynastia flandryjska	Baldwin I (1051–1070) Arnulf I (1070–1071) Baldwin II (1071–1098) Baldwin III (1098–1120) Baldwin IV z Mons (1120–1171) Baldwin V (1171–1195) Baldwin VI (1195–1205) Joanna Flandryjska (1205–1244) Małgorzata I Flandryjska (1244–1280)
Avesnes	Jan I (1280–1304) Wilhelm I Dobry (1304–1337) Wilhelm II (1337–1345) Małgorzata II (1345–1356)
Wittelsbachowie	Wilhelm III (1356–1388) Albrecht I (1388–1404) Wilhelm IV (1404–1417) Jakobina (1417–1432) Jan II (1418–1425, konkurent)
Dynastia burgundzka	Filip I Dobry (1432–1467) Karol I Śmiały (1467–1477) Maria I (1477–1482)
Habsburgowie	Filip II Piękny (1482–1506) Karol II (1506–1556) Filip III (1556–1598) Izabela Klara Eugenia iAlbrecht II (1598–1621) Filip IV (1621–1665) Karol III (1665–1700)
Burbonowie	Filip V (1700–1713)
Habsburgowie	Karol IV (1713–1740) Maria II (1740–1780) Józef I (1780–1790) Leopold I (1790–1792) Franciszek I (1792–1795)

WładcyHrabstwa Holandii

Gerolfingowie	Gerulf (885–896) Dirk I (896–939) Dirk II (939–988) Arnulf (988–993) Dirk III (993–1039) Dirk IV (1039–1049) Floris I (1049–1061) Dirk V (1061–1091) Floris II Gruby (1091–1121) Dirk VI (1121–1157) Floris III (1157–1190) Dirk VII (1190–1203) Wilhelm I (1203–1222) Floris IV (1222–1234) Wilhelm II (1234–1256) Floris V (1256–1296) Jan I (1296–1299)
Avesnes	Jan II (1299–1304) Wilhelm III Dobry (1304–1337) Wilhelm IV (1337–1345) Małgorzata I (1345–1354)
Wittelsbachowie	Wilhelm V (1354–1388) Albrecht I Bawarski (1388–1404) Wilhelm VI (1404–1417) Jakobina Bawarska (1417–1432)
Walezjusze	Filip I Dobry (1432–1467) Karol I Śmiały (1467–1477) Maria Burgundzka (1477–1482)
Habsburgowie	Filip II Piękny (1482–1506) Karol II (1506–1556) Filip III (1556–1581)

Kontrola autorytatywna (osoba):

VIAF: 81144648
GND: 136871267

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wilhelm_I_Bawarski&oldid=75978798”

Kategorie:

Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭