Po śmierci Innocentego VI,Kolegium kardynałów zebrało się nakonklawe i początkowo wybrało brataKlemensa VI,Huguesa Rogera, który jednak wyboru nie przyjął[1]. Ponieważkardynałowie nie mogli wyłonić żadnego kandydata, postanowili jednogłośnie wybrać, niebędącego kardynałem, Guillaume'a de Grimoarda[1].Święcenia biskupie i koronację przyjął w Awinionie.
Po wyborze naStolicę Piotrową, nadal prowadził mnisze życie, poświęcając się modlitwie i studiom[1]. Starał się zwalczać luksus, panujący na dworze papieskim; zmniejszył dziesięciny i potępił kumulowaniebeneficjów[1]. Papież od samego początku pontyfikatu dążył do unii z Kościołem bizantyńskim – nakłonił króla CypruPiotra I, do zorganizowaniakrucjaty aleksandryjskiej[1]. Wprawdzie udało się zdobyćAleksandrię (w 1365), lecz nie udało się jej utrzymać, zatem wyprawa nie osiągnęła swojego celu[1]. Ponadto w 1364 roku, papież musiał podpisać traktat pokojowy z władcąMediolanu,Bernabo Viscontim i wypłacić mu ogromne odszkodowania[1].
Od początku swojej posługi, Urban pragnął przenieść się z powrotem do Rzymu[2]. Za namowami m.in.Brygidy Szwedzkiej i wbrew francuskim kardynałom, 30 kwietnia 1367 roku opuścił Awinion i przybył do Rzymu 16 października[2]. Budynki kościelne (w tymPałac Laterański) nie nadawały się do zamieszkania, więc papież zatrzymał się naWatykanie[1]. Natychmiast nakazał też remont rzymskich bazylik:św. Piotra na Watykanie iśw. Jana na Lateranie[2]. Wkrótce potem mianował ośmiu kardynałów, z czego sześciu było Francuzami[1]. W 1368 do Rzymu przybył cesarz rzymsko-niemieckiKarol IV, a rok później cesarz bizantyńskiJan V Paleolog[2]. Celem wizyty tego drugiego, była pomoc w walce z Turkami – w zamian, Jan V był gotów wyrzec się wiary prawosławnej i przyłączyć się do łacinników[1]. Do zjednoczenia jednak nie doszło, gdyż w negocjacjach nie brał udziału kler bizantyński[1].
Ze względu na trudności w Państwie Kościelnym i nacisk francuskich kardynałów, Urban zaczął poważnie rozważać powrót do Awinionu[2]. Pomimo ostrzeżeń Brygidy Szwedzkiej iKatarzyny ze Sieny, papież opuścił Rzym we wrześniu 1370, a 27 września wjechał do Awinionu[2]. W listopadzie tego samego roku ciężko zachorował i zmarł 19 grudnia[1]. Został pochowany w Awinionie, lecz 5 czerwca 1372 roku, brat papieża, kardynałAngelic de Grimoard przeniósł grób do Marsylii[1].
W ikonografii przedstawiany jest w szatach pontyfikalnych, jako zasiadający na tronie, w średnim wieku, zwykle bez zarostu na twarzy i z tiarą na głowie. Prawą dłoń unosi w geście błogosławieństwa, a w lewej podtrzymuje głowy świętych Piotra i Pawła (przedstawiane samodzielnie, lub jako umieszczone w relikwiarzu, czasem w formie kielicha). Jest to odwołanie do tradycji, według której Urban V odnalazł w trakcie prac remontowych wbazylice laterańskiej relikwie obu apostołów[4].
Dokanonizacji papieża Urbana V próbował doprowadzićWaldemar IV, władca Danii. Obiecał do niej doprowadzić także papieżGrzegorz XI już w 1375. Do kanonizacji papieża nie doszło jednak z powodu perturbacji w Europie w owym okresie.
Kult Urbana V zaaprobował papieżPius IX,beatyfikując go 10 marca 1870[3]. Jego wspomnienie w Kościele katolickim obchodzone jest 19 grudnia.
↑EngelbertE.KirschbaumEngelbertE.,GünterG.BandmannGünterG.,WolfgangW.BraunfelsWolfgangW.,Lexikon der christlichen Ikonographie,OCLC1284783185 [dostęp 2023-03-17]. Brak numerów stron w książce