Urban IV (łac. Urbanus IV), właśc.Jacques Pantaléon lubJakub leodyjski (ur. ok.1200 wTroyes, zm.2 października1264 wPerugii[1]) –papież w okresie od 29 sierpnia 1261 do 2 października 1264[2].
Był Francuzem; jego ojciec był szewcem, zamieszkałym w Troyes[1]. Jacques studiował wParyżu prawo iteologię. Był kanonikiem wLaon, potem zaś objął funkcję archidiakona wLiège[1]. Zetknął się tam zobjawieniami, jakie otrzymać miałaJulianna, przeorysza konwentuaugustianek wMont Cornillon(inne języki). Twierdziła ona, żeJezus przykazał jej starania o ustanowienie święta ku czci swego Ciała i Krwi.
Jakolegat papieża Innocentego IV uczestniczył m.in. wsynodzie polskiego Kościoła zwanym synodem wrocławskim (1248), oraz w zawarciutraktatu dzierzgońskiego pomiędzy pogańskimiPrusami aKrzyżakami[2]. Od 1253 był biskupemVerdun. W 1255 papież Aleksander IV uczynił gopatriarchąJerozolimy, skąd powrócił po jego śmierci doViterbo[1]. Wybrany po trzymiesięcznejpapieskiej elekcji, gdyż kardynałowie nie byli w stanie wybrać nikogo z własnego, zaledwie 8-osobowego, grona[2].
Po wyborze natychmiast mianował 14kardynałów, w tym sześciu Francuzów[1]. Początkowo, ze względu na wpływy Hohenstaufów wRzymie, musiał rezydować wViterbo[1]. Po kilku miesiącach odzyskał władzę w północnych Włoszech, którą utracił jego poprzednik,Aleksander IV[1]. Kwestią, którą musiał się zająć od razu, było rozwiązanie problemu Królestwa Sycylii[2]. Początkowo Urban chciał przekazać koronę francuskiemu królowi,Ludwikowi IX, jednak ten odmówił[2]. Ponadto swoje roszczenia żywił jeszczeEdmund Crouchback, ale papieżowi udało się rozwiązać tę sytuację polubownie[1]. Wkrótce potem Urban podjął decyzję, by koronę królewską oddać młodszemu bratu Ludwika IX,Karolowi Andegaweńskiemu[2]. 17 czerwca 1263 roku papież i Karol I sporządzili dokument, na mocy którego, nowy król zobowiązywał się do płacenia rocznego trybutu (10 tys. uncji złota), udzielania pomocy Kościołowi i że nigdy nie przejmie korony królewskiej w Niemczech[1]. Gdy treść tego dokumentu dotarła doManfreda, ten natychmiast zaatakowałPaństwo Kościelne i papież musiał uciekać najpierw doOrvieto, a potem do Perugii[1]. Urban został tam zmuszony do wprowadzenia pewnych zmian, m.in. mianowania Karola I, senatorem rzymskim[1]. Nie uczynił jednak nic, by przełamać bezkrólewie w Niemczech[1].
Bezskutecznie zabiegał o zorganizowanie krucjaty mającej odnowićCesarstwo Łacińskie w Konstantynopolu, upadłe tuż przed jego wyborem. Panował tam wówczasMichał VIII Paleolog, z którym papież usiłował nawiązać porozumienie (m.in. cesarz miał uznaćsiedem sakramentów inicejskie wyznanie wiary)[2]. Zanim jednak udało się pozyskać zgody obu stron, Urban IV zmarł w Perugii 2 października 1264 roku[2].
Z jego polecenia w latach 1262–1264 przeprowadzono badania kanoniczne wTrzebnicy i weWrocławiu w procesie kanonizacyjnymJadwigi Śląskiej, którą Urban, jeszcze jako legat papieski, poznał osobiście podczas pobytu w Polsce[3].
W 1264bullą z 11 sierpniaTransiturus de hoc mundo(inne języki) wprowadziłświęto Bożego Ciała, a jej opracowanie powierzyłTomaszowi z Akwinu[2]. Stało się to podobno na skutek cudu, jaki papież ujrzał wBolsenie, kiedy to zkonsekrowanejHostii, zaczęła wypływać krew[1].
_(cropped).JPG)
