Totmes I (gr.Tutmosis) –faraon, władca starożytnegoEgiptu zXVIII Dynastii, z okresuNowego Państwa, syn Seniseneb, która nie pochodziła z królewskiego rodu. Prawdopodobnie nie był spokrewniony z główną linią władców XVIII dynastii. Totmes wstąpił na tron po bezpotomnej śmierciAmenhotepa I i aby uprawomocnić swą władzę pojął za żonę jego siostrę –Ahmes, córkęAhmose i królowejAhmes-Nefertari. Panował w latach 1504–1492 p.n.e. WedługManethona – 12 lat. O ósmym i dziewiątym roku jego panowania mówią inskrypcje na kamiennych blokach zKarnaku.
Ojciec królowej-faraonaHatszepsut z pierwszorzędnej żony Ahmes oraz ojciec faraonaTotmesa II, który urodził się z jego związku z drugorzędną żoną Mutnofret. Prawdopodobnie z tego ostatniego związku pochodzą książęta Amenmose, Wadżmose i Ramose. Był jednym z najbardziej prominentnych dowódców wojskowych wysokiej rangi, do której doszedł za panowania swego poprzednika Amenhotepa I. KrólowaAhmes-Nefertari utrzymała tytuł Boskiej MałżonkiAmona, co niewątpliwie miało znaczenie dla legitymizacji jego władzy. Zmarła prawdopodobnie w pierwszym roku panowania Totmesa I.
W czasie swego panowania przeprowadził kilkanaście ekspedycji wDolnym Egipcie – w Delcie Nilu – skierowanych przeciw bandom powstańcówhyksoskich, a w czasie jednej z nich jego wojska dotarły aż nadEufrat. Na południu w Górnym Egipcie poprowadził wyprawę za trzecią kataraktę, doNubii, gdzie w starciu z Nubijczykami własnoręcznie pokonał ich króla. Według relacji jednego z jej uczestników, dowódcy wojskowego Ahmesa syna Abany, po zwycięstwie Totmes, wracając doTeb, kazał na dziobie swego statku powiesić ciało zabitego króla Nubii.
Z polecenia Totmesa I pod nadzorem architektaIneni przeprowadzono wiele prac budowlanych. Tej aktywności zawdzięczamy budowę czwartego i piątegopylonu w świątyni wKarnaku, wzniesienie wielu statui i obelisków oraz dokończenie prac zapoczątkowanych przezAmenhotepa I. Dla upamiętnienia swego zwycięstwa nadHyksosami kazał wznieść w Karnaku salę hypostylową, skonstruowaną z drewna cedrowego.
Następcą Totmesa I został Totmes II, syn Mutnefret, który rywalizował o sukcesję zHatszepsut, jego córką z pierwszorzędnego związku.
Stela Totmesa I
Totmes I zapoczątkował królewską nekropolę wTebach Zachodnich wDolinie Królów, gdzie z jego polecenia, pod nadzorem Ineni wykuto pierwszy skalny grobowiec (KV 38), zapoczątkowując tym samym nową tradycję grzebalną, różniącą się zasadniczo od dotychczasowej, polegającą na oddzieleniu grobowca od świątyni grobowej oraz jego ukryciu. W królewskiejnekropoli w Dolinie Królów pochowano władców XVIII, XIX iXX dynastii.Mumię króla w czasach panowaniaHatszepsut przeniesiono z jej polecenia do jej grobowca (KV 20), a po śmierci Hatszepsut, z poleceniaTotmesa III, na powrót do jej pierwotnego miejsca pochówku, a później, w okresie rabunków królewskiej nekropoli, doskrytki DB-320 wDeir el-Bahari. Obecnie znajduje się w Muzeum Egipskim wKairze.
NicolasN.GrimalNicolasN.,Dzieje starożytnego Egiptu,AdamA.Łukaszewicz (tłum.), Warszawa: PIW, 2004,ISBN 83-06-02917-8,OCLC749417518. Brak numerów stron w książce
BogusławB.KwiatkowskiBogusławB.,Poczet faraonów, Warszawa: Iskry, 2002,ISBN 83-207-1677-2,OCLC830308044. Brak numerów stron w książce
