Thor
| bóg burzy i piorunów, sił witalnych, rolnictwa patron ogniska domowego i małżeństwa |
Thor walczący z gigantami
(Mårten Eskil Winge, 1872) |
| Inne imiona | Donar, Thunor, Thuner, Thunar |
|---|
| Występowanie | Mitologia nordycka igermańska |
|---|
| Atrybuty | MłotMjølner, ruda broda, magiczny pas i żelazne rękawice, zaprzęg, dąb[1] |
|---|
| Siedziba | Bilskirnir |
|---|
| Teren kultu | Skandynawia,Germania |
|---|
| Odpowiednik | *Perkʷūnos (praindoeuropejski)
Perkun (bałtyjski)
Perun (słowiański)
Zeus (grecki)
Jowisz (rzymski)
Pardźanja (wedyjski)
Purginepaz (mordwiński) |
|---|
| Rodzina |
| Ojciec | Odyn |
|---|
| Matka | Jörð |
|---|
| Żona | Sif |
|---|
| Dzieci | Modi (śmiały)
Magni (silny)
Thrud (siła) |
|---|
|
Thor (zestaronord.Þórr, grom)[2] – jeden z głównychbogów nordyckich z dynastiiAzów (synOdyna iJörð, małżonekSif), odpowiednik południowogermańskiegoDonara, bóg burzy i piorunów, sił witalnych[3][4], rolnictwa (jako sprowadzający deszcz odpowiedzialny za urodzaj). Patronował także małżeństwu i ognisku domowemu[5].
Thora uznawano za bardziej przychylnego ludziom niż Odyn – równie gwałtownego, ale mniej tajemniczego. Przedstawiano go zwykle z długą, rudą brodą oraz młotem[3][6]Mjöllnirem (symbolem jego siły) w ręku[5]. Drzewem poświęconym Thorowi był dąb. Podróżowałrydwanem zaprzężonym w kozły,Tanngrisnir i Tanngnjóstr. Nie był tak przebiegły jak Odyn i zdarzało mu się wpaść w pułapkę (przykładem tego jest słynna przygoda Thora w gościnie u królaUtgardu, olbrzyma zwanegoSkirnirem), ostatecznie jednak zawsze zwyciężał.
W czasiezmierzchu bogów Thor zabija wężaMidgardu, wielkiegoJormunganda, lecz zginie zatruty jego jadem[7].
Od jego imienia pochodzi nazwaczwartku (jako „dzień Thora”) wjęzyku duńskim,norweskim iszwedzkim (torsdag),farerskim (hósdagur/tórsdagur),fińskim (torstai),niderlandzkim (donderdag),niemieckim (Donnerstag) orazstaroangielskim (Þunresdæg) i współczesnymangielskim (Thursday)[8][9].
- ↑Magdalena Turowska-Rawicz, Robert Sypek,Mitologie świata - Ludy Skandynawskie, Tom 12, Wydawnictwo;Rzeczpospolita S.A., Warszawa 2007, str. 50-51
- ↑M. Eliade,Historia wierzeń i idei religijnych, t. 1, IW PAX, Warszawa 1988, s. 134.
- ↑abJ. Sowińska,Tajemniczy świat mitologii nordyckiej – od powstania świata do zmierzchu bogów, „Zeszyty Naukowe Ruchu Studenckiego”, 1, 2016, s. 107-108.
- ↑M. Eliade,Historia wierzeń i idei religijnych, t. 1, IW PAX, Warszawa 1988, s. 136.
- ↑abM. Eliade,Historia wierzeń i idei religijnych, t. 2, IW PAX, Warszawa 1994, s. 111.
- ↑M. Eliade,Historia wierzeń i idei religijnych, t. 2, IW PAX, Warszawa 1994, s. 77.
- ↑SylviaS. Browne SylviaS.,LindsayL. Harrison LindsayL.,End Of Days: Predictions and prophecies about the end of the world, Hachette UK, 2010,ISBN 978-0-7481-1892-2 . Brak numerów stron w książce
- ↑J. Sowińska,Tajemniczy świat mitologii nordyckiej – od powstania świata do zmierzchu bogów, „Zeszyty Naukowe Ruchu Studenckiego”, 1, 2016, s. 108.
- ↑Thursday [online], Online Etymology Dictionary [dostęp 2017-11-18] (ang.).
- Thor, [w:] W. Kopaliński,Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Świat Książki, Warszawa 2000, s. 604.
| Bogowie | |
|---|
| Miejsca | |
|---|
| Inne istoty | |
|---|
| Artefakty | |
|---|
