Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Tennessee

Na mapach:36°N 86°W/36,000000 -86,000000
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł dotyczy stanu. Zobacz też:inne znaczenia.
Tennessee
State of Tennessee
stan
16. stan od 1 czerwca 1796
Ilustracja
Most Hernando de Soto nad rzeką Missisipi w Memphis.
PieczęćFlaga
PieczęćFlaga
Dewiza:Agriculture and commerce
Państwo

 Stany Zjednoczone

Stolica

Nashville

KodISO 3166-2

US-TN

Gubernator

Bill Lee (R)

Powierzchnia

109 247 km²[1]

Populacja (2024)
• liczba ludności


7 227 750[2]

• gęstość

67,6 os./km²

Strefa czasowa

UTC-05:00
UTC-04:00

Języki urzędowe

angielski

Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa
Mapa stanu

Tennessee (wymowa: /tɛnɪˈsiː/) –stan na południowym wschodzieStanów Zjednoczonych. Graniczy z ośmioma stanami, na północy zKentucky iWirginią, na wschodzie zKaroliną Północną, na południu zGeorgią,Alabamą,Missisipi, a na zachodzie zArkansas iMissouri[3].

Stan odegrał ważną rolę wwojnie secesyjnej, gdzie rozegrano wiele ważnych bitew, w tymbitwę pod Shiloh, która była wówczas najbardziej śmiercionośną bitwą w historii Ameryki. Więcej bitew stoczono jedynie w sąsiedniejWirginii[4].

Obszar metropolitalnyNashvilleDavidsonMurfreesboro jest największy w stanie i liczy ponad 2,1 mln mieszkańców[5].

Swoje siedziby mają tutaj takie firmy jakFedEx,International Paper,Dollar General(inne języki),AutoZone(inne języki),Tractor Supply(inne języki) iHCA Holdings(inne języki)[3].

Symbole stanu

[edytuj |edytuj kod]

Historia

[edytuj |edytuj kod]

Geografia

[edytuj |edytuj kod]

Stan o bardzo wydłużonym kształcie. Wschodnia część stanu jest górzysta (Appalachy), środkową stanowi dolinaTennessee, a zachodnią wyżynaCumberland i dolinaMissisipi. W krajobrazie stanu dominują rolnictwo i leśnictwo. Roślinność stanowią lasy liściaste (zachód), mieszane (wschód) i jodłowo-świerkowe w górach.

  • Klimat: podzwrotnikowy wilgotny, średnia temp. w styczniu 4–5 st. C, w lipcu 25–27 st. C
  • Główne rzeki:Missisipi,Cumberland iTennessee
  • Najwyższy szczyt:Clingmans Dome (2025 m n.p.m.)
  • Liczba hrabstw: 95 (lista)
  • Największe hrabstwo:Shelby
  • Liczba parków stanowych: 50

Jest w dwóch strefach czasowych: East Tennessee wUTC-05:00 i Middle Tennessee oraz West Tennessee wUTC-06:00. W Tennessee znajduje się więcej jaskiń niż w jakimkolwiek innym stanie. Ponad 10 tys. (20%) amerykańskich jaskiń znajduje się w Tennessee[6].

Miasta

[edytuj |edytuj kod]

Na terenie stanu Tennessee znajduje się 345 miast (city lubtown), w tym 6 o liczbie ludności przekraczającej 100 000, 62 powyżej 10 000 mieszkańców, a 230 powyżej 1000 mieszkańców (2021 r.)[7].

Największe miasta w stanie Tennessee, powyżej 60 000 mieszkańców (2021)[7]

Lista miast zamieszkanych przez 7500 lub więcej osób (2021 r.)[7]:

Demografia

[edytuj |edytuj kod]
Mapa gęstości zaludnienia w Tennessee
Scena uliczna w Memphis

Spis ludności z roku 2020 stwierdza, że stan Tennessee liczy 6 910 840 mieszkańców, co oznacza wzrost o 564 735 (8,9%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2010[8]. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 6,0% populacji, 22,1% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 16,7% to osoby mające 65 i więcej lat. 51,2% ludności stanu stanowią kobiety[9].

Język

[edytuj |edytuj kod]

W 2023 roku najpowszechniej używanymi językami są[10]:

Rasy i pochodzenie

[edytuj |edytuj kod]

Według danych pięcioletnich z 2023 roku, 73,5% mieszkańców stanowi ludność biała (71,5% nie liczącLatynosów), 15,9% toczarnoskórzy Amerykanie lubAfroamerykanie, 6% miało rasę mieszaną, 1,8% toAzjaci, 0,25%rdzenna ludność Ameryki i 0,07%Hawajczycy i mieszkańcy innych wyspPacyfiku. Latynosi stanowią 7,1% ludności stanu[10].

Poza osobami pochodzeniaafroamerykańskiego, do największych grup należą osoby pochodzeniaangielskiego (12,3%), „amerykańskiego” (11,7%),irlandzkiego (9,2%) iniemieckiego (9%). Do innych większych grup należą osoby pochodzeniameksykańskiego (266,2 tys.),włoskiego (156,6 tys.), europejskiego nieokreślonego (152,2 tys.),szkockiego (144 tys.), szkocko-irlandzkiego (126,2 tys.),francuskiego (111,2 tys.),afrykańskiego subsaharyjskiego (82,6 tys.),polskiego (72,8 tys.),walijskiego i innegobrytyjskiego (71,9 tys.), orazholenderskiego (55,3 tys.)[10].

Religia

[edytuj |edytuj kod]
Pierwszy Kościół Baptystów w Nashville
Świątynia Masona w Memphis, będąca międzynarodową siedzibąKościoła Bożego w Chrystusie
 Osobny artykuł:Protestantyzm w Tennessee.

Tennessee jest trzecim najbardziej religijnym stanem w USA, gdzie ponad trzy czwarte dorosłych twierdzi, że wierzy w Boga z absolutną pewnością[3].

Struktura religijna w 2014 r.[11]:

Większość protestantów w Tennessee to baptyści, a największą pojedynczą organizacją w stanie jestPołudniowa Konwencja Baptystów. Pod względem liczby członków na kolejnych miejscach plasują sięZjednoczony Kościół Metodystyczny iKościół katolicki. Obok baptystów, społeczność ewangelikalna jest silnie reprezentowana przez lokalne zbory bezdenominacyjne (np.New Direction Christian Church),Kościoły Chrystusowe,zbory zielonoświątkowe i wiele mniejszych grup[12].

Gospodarka

[edytuj |edytuj kod]

Produkt krajowy brutto Tennessee w 2015 roku osiągnął wartość 177,1 mld USD[13], co uplasowało stan na 18. miejscu w Stanach Zjednoczonych[13]. Roczny wzrost PKB w 2016 roku wyniósł 2% i był wyższy od przeciętnej w Stanach Zjednoczonych (średnia dla wszystkich stanów w 2016 roku wyniosła 1,5%)[14]. W przeliczeniu na głowę mieszkańca w 2016 roku wyniósł on 43 267 co uplasowało stan na 38. miejscu spośród amerykańskich stanów (średnia krajowa w 2016 wyniosła 50 577USD)[15].

Przemysł

[edytuj |edytuj kod]
Elektrownia szczytowo-pompowa TVA Raccoon Mountain jest największą elektrownią wodną w stanie Tennessee[16].
  • chemiczny
  • tekstylny
  • elektro-maszynowy
  • wełny
  • spożywczy

Energia

[edytuj |edytuj kod]

W 2019 roku energia elektryczna w stanie wytwarzana jest przez elektrownie atomowe (44%), węglowe (23%), z gazu ziemnego (20%) i energię wodną (12%)[16].

Rolnictwo i leśnictwo

[edytuj |edytuj kod]
Dolina rzekiNolichucky

Obszary uprawne zajmują 40% powierzchni stanu. Ponad 14 milionów akrów gruntów rolnych i leśnych poza rolnictwem generuje rocznie około 300 mln dolarów ze sprzedaży drewna, co czyni Tennessee jednym z wiodących w kraju producentów tarcicy liściastej[17].

  • Główne uprawy: tytoń, pomidory, fasola szparagowa, bawełna, soja, kukurydza, pszenica i sorgo
  • Hodowla kóz, bydła, koniowatych, brojlerów i trzody chlewnej

Transport

[edytuj |edytuj kod]

Najbardziej wysunięte na zachód miasto Tennessee, Memphis, jest jednym z najbardziej ruchliwych na świecie węzłów komunikacyjnych dla transportu barkowego, lotniczego, ciężarowego i kolejowego[16].

Uczelnie

[edytuj |edytuj kod]

Informacje dodatkowe

[edytuj |edytuj kod]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates. U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09]. (ang.).
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Tennessee [online], www.census.gov [dostęp 2025-04-08] (ang.).
  3. abcShelbiS. Austin ShelbiS.,10 Things to Know About Tennessee [online], US News, 2019 [dostęp 2021-01-03] (ang.).
  4. Civil War Battles of Tennessee – Legends of America [online], www.legendsofamerica.com [dostęp 2022-06-05] .
  5. AdamA. Tamburin AdamA.,Nashville area grows as city population dips [online], Axios, 1 kwietnia 2022 [dostęp 2022-06-05] (ang.).
  6. Protecting Caves in Tennessee [online], The Nature Conservancy (web.archive.org), 4 marca 2016 [dostęp 2021-01-03] [zarchiwizowane zadresu 2016-03-04] .
  7. abcCity and Town Population Totals: 2020-2021. U.S. Census Bureau. [dostęp 2023-05-14]. (ang.).
  8. Change in Resident Population of the 50 States, the District of Columbia, and Puerto Rico: 1910 to 2020 [online], 2020 Census Apportionment Results [dostęp 2021-07-01] .
  9. U.S. Census Bureau QuickFacts: Tennessee; United States [online], www.census.gov [dostęp 2021-07-01] (ang.).
  10. abc2023: ACS 5-Year Estimates Data Profiles (DP05/DP02) [online], US Census Bureau [dostęp 2025-04-08] (ang.).
  11. Religion in America: U.S. Religious Data, Demographics and Statistics [online], Pew Research Center [dostęp 2019-02-05] (ang.).
  12. abTennessee, Religious Traditions, 2010 [online], www.thearda.com [dostęp 2019-02-05] .
  13. abLam Cao and Robert P. Tate: Gross Domestic Product by State, Annual Statistics for. U.S. Bureau of Economic Analysis. [dostęp 2017-10-29]. (ang.).
  14. Gross Domestic Product by State: Fourth Quarter and Annual 2016. U.S. Bureau of Economic Analysis. [dostęp 2017-10-29]. (ang.).
  15. Per capita Real Gross Domestic Product (GDP) of the United States in 2016, by state. The Statistics Portal. [dostęp 2017-10-29]. (ang.).
  16. abcTennessee – State Energy Profile Analysis – U.S. Energy Information Administration (EIA) [online], www.eia.gov [dostęp 2021-01-03] .
  17. Tennessee Department of Agriculture [online], NASDA [dostęp 2021-01-03] (ang.).
Podział administracyjny Stanów Zjednoczonych
Stany
Dystrykt federalny
Terytoria zależne
Nieinkorporowaneterytoria stowarzyszone
Nieinkorporowaneterytoria zorganizowane
Nieinkorporowaneterytoria niezorganizowane
Inkorporowane terytorium niezorganizowane:

Flaga Stanów Zjednoczonych

Hrabstwa stanu Tennessee

Flag of Tennessee

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tennessee&oldid=78267198
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp