Człowiek obecny jest w okolicach Tallinna od czasów starożytnych. Potwierdzają to znaleziska archeologiczne, takie jak ceramika kultury dołkowo-grzebykowej, datowana na około 3000 r. p.n.e. A także znaleziona tu ceramika kultury sznurowej, datowana na około 2500 r. p.n.e.[3]
Tallinn był silnym ośrodkiem gospodarczym już w X w. Często osiedlali się w nim kupcyfińscy. W 1154 r. arabski uczonyAl-Idrisi wspominał o grodzieKaluri (dawna nazwa Tallinna, która po raz pierwszy występuje wlatopisie ruskim 1223 r. –Koływań[4], prawdopodobnie wśród Finów iEstów nazwa ta brzmiałaKalevanlinna). W 1219 r. król duńskiWaldemar II Zwycięski, odbywający wyprawę krzyżową przeciw pogańskim Estom, zdobył fiński zamekLyndanise[5], który kazał zburzyć i zbudować nową twierdzę. W językachfińskim iestońskim nazwa Tallinn tłumaczy się na „miasto duńskie” (taani linn) albo „miasto rolnicze” (talu linn). Inne – oprócz Kolyvana lub Kalevanlinna – historyczne warianty nazwy miasta to Rewal (Reval, Revalia, Rewel, Revel, Reveln) i Lindanisa (Lyndanise, Lindanäs); nazwa Tallinn obowiązuje od 1918.
W 1227 r. Duńczycy – poklęsce pod Bornhöved – utracili miasto na korzyśćzakonu kawalerów mieczowych. Trzy lata później miasto – jako Rewel – ponownie uzyskało prawa miejskie. Duńczycy, którzy w 1236 ponownie zawładnęli miastem, potwierdzili lokację naprawie lubeckim w 1248. Rozpoczęli oni w 1265 budowę największych w tej części swoich ziem fortyfikacji, z murami liczącymi 2,5 km długości (jednymi z najdłuższych w średniowiecznej Europie), do 16 m wysokości, z 45 basztami. Po dwudziestu latach, w 1285 Rewel stał się członkiemHanzy. W 1346 r.Estonia wraz z Rewlem została wykupiona przezzakon krzyżacki, który przebudował trzynastowiecznyzamek na wzgórzu Toompea, dobudowując m.in. basztę „Długi Herman”.
W 1561, w trakcie zmagań czterech mocarstw wwojnach o Inflanty – Polski, Rosji, Danii i Szwecji – Tallinn wraz zpółnocną częścią dzisiejszej Estonii przypadł tej ostatniej. W kolejnych dekadach Polska rościła prawa do miasta na podstawiepaktu wileńskiego z 1561, na mocy którego Inflanty poddały się pod panowanie polsko-litewskie, i domagała się odstąpienia miasta przez Szwecję, oferując kompensację finansową i sojusz przeciwko Rosji, jednakże Szwecja odmówiła[6]. Dopiero w trakcieIII wojny północnej, w 1710 r., carPiotr I na czele zwycięskiego pochodu armii rosyjskiej zajął Estonię, co potwierdzono wtraktacie pokojowym w Nystad z 1721. Od tej pory nazwa miasta – Rewal – nabrała rosyjskiego brzmienia i przekształciła się w Rewel.
Rewel pozostał w rękach Rosji aż do 1918 r., gdy po ogłoszeniu niepodległościRepubliki Estońskiej stolica oficjalnie zyskała nazwę Tallinn. W trakcieII wojny światowej miasto znajdowało się podokupacją radziecką od 1940, niemiecką od 1941 i ponownie radziecką od 1944, jednakże uniknęło poważnych zniszczeń (te, które miały miejsce, zostały dokonane przez lotnictwo sowieckie podczas odbijania miasta z rąk niemieckich w 1944 r.).
Tradycyjnym wyznaniem Estończyków jestprotestantyzm (luteranizm), toteż większość obiektów sakralnych w Tallinnie należy do jego parafii. Z mniejszością rosyjską w mieście związane są natomiast cerkwie prawosławne.
Na wzgórzu Toompea, oprócz XIII- i XIV-wiecznych fortyfikacji znajduje się gotyckakatedra Najświętszej Maryi Panny, w której wnętrzu znaleźć można nagrobki i epitafia (m.in.renesansowy z 1585 nagrobekPontusa de la Gardie, szwedzkiego gubernatora Estonii). Pod wzgórzem na Starym Mieście znajdują się gotyckie kościoły: trzynastowiecznykościół św. Mikołaja (Niguliste) z potężną wieżą i dobudowanymi później kaplicami, trzynasto-czternastowieczny (później kilkakrotnie przebudowywany)św. Michała, zamieniony na prawosławną cerkiew w 1716 z barokowymikonostasem z 1720, XIV-wiecznyŚwiętego Ducha (Püha Vaimu) z późnogotyckim (1483) drewnianym ołtarzem dłutaBernta Notkego i wysmukłą wieżą, XIV-XV-wieczne zabudowania klasztorudominikanów św. Katarzyny ze zrujnowanym od 1531 kościołem. Pod koniec XV w. zbudowanokościół św. Olafa (Oleviste) (z kaplicą NMP z początku XVI w.), którego gotycka wieża, wysoka na 159 m, była wówczas prawdopodobnie jedną z najwyższych budowli w Europie i na świecie. Po pożarach przebudowywana, mierzy obecnie 123 m. Nadto ruiny XV-wiecznego kościoła klasztorubrygidek w Pirita zburzonego w 1577 r.,kościół św. św. Piotra i Pawła, obecnie katedra katolicka, orazcerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy z XIX w.
Z budowli niesakralnych – XIV-XV-wieczny gotyckiratusz wraz z wieżą i zdobionymi dekoracyjnymi rzeźbami ławami w sali magistratu z początków XV w., XV-wieczny gotyckiDom Wielkiej Gildii z dwunawową salą ze sklepieniem krzyżowym i (z tego samego okresu)Dom Gildii św. Olafa, pochodzące z tego samego okresu gotyckie domy mieszkalne (np. „Trzy Siostry” – zespół trzech takich domów) oraz renesansowy (1597)dom Bractwa Czarnogłowych.
Znajdują się tu także wczesnoklasycystyczny (z 1718, wg innej klasyfikacji – późnobarokowy)Pałac Kadriorg zaprojektowany przez WłochaNicolo Michettiego (letnia rezydencjaPiotra I Wielkiego, obecnie muzeum sztuki[8], otoczony przez piękne ogrody), pałac gubernatora z XVIII w., klasycystyczny pałac z 1813, liczne budynki użyteczności publicznej (neogotycki bank z 1904, modernistyczny teatr z 1910, dom sztuki z 1934 w stylufunkcjonalistycznym, pałac prezydencki ([9]) z 1938 w stylu nawiązującym do sąsiadującego Pałacu Kadriorg), zabytkowe wille i kamienice czynszowe. Tallinn szczyci się ponadto najdłużej w Europie stale – od średniowiecza – funkcjonującą apteką.
Na brzegu zatoki, na wprost odległego o kilometr Pałacu Kadriorg stoi pomnik upamiętniający 177 rosyjskich marynarzy, którzy zatonęli w 1893 wraz ze swoim okrętem wojennym „Rusałka”.
Tallinn podzielony jest na 8 dzielnic (est.linnaosa, l.mn.linnaosad). Każda z nich dzieli się na dalsze poddzielnice (est.asum). Na czele dzielnicy stoi Starszy Dzielnicy (dosłowne tłumaczenie estońskiegolinnaosavanem), który nominowany jest przez burmistrza miasta i zatwierdzany przez Radę Miejską.
Miasto otacza od południadroga krajowa nr 11 łącząca wszystkie drogi krajowe, odciążac centrum z ruchu tranzytowego.
W granicach miasta, 4 kilometry od centrum znajduje się międzynarodowyPort lotniczy Tallinn, do którego można dotrzeć pociągamiEesti Liinirongid (stacjaÜlemiste) lub autobusem (linia 2, Reisisadam – Mõigu), a pod koniec 2017 roku będą docierać na lotnisko tramwaje[13].
Komunikację miejską tworzą głównie autobusy.Sieć tramwajowa Tallinna jest słabo rozwinięta. Od 1 stycznia 2013 r. dla mieszkańców Tallinna nie ma opłat za komunikację miejską. W referendum za było 75,5% głosujących, więc władze Tallinna wyszły z inicjatywą. Ma to przyczynić się do ochrony środowiska, ograniczyć koszty (np. wydatki na bilety, kontrole etc.), zwiększyć mobilność biednych rodzin[14].
↑Według legendyflaga Danii –Dannebrog, biały krzyż na czerwonym tle, jak na tarczy herbowej Tallinna – została zesłana z nieba przez Boga podczas tej bitwy, która miała miejsce 15 czerwca 1219
↑Witold Nowodworski. Stosunki Rzeczypospolitej ze Szwecyą i Danią za Batorego. „Przegląd Historyczny”. 12 (1), s. 19, 24, 1911. (pol.).
↑D. Koczetow, E. Szewczenko, Aleksandra Niewskogo stawropigialnyj sobor w Tallinie[w:] Prawosławnaja Encikłopiedija. T. I. Moskwa: Cerkowno–naucznyj centr „Prawosławnaja Encyklopedia”, 2000, s. 551–553.ISBN 5-89572-007-2.
.jpg)
_Aeropuerto_Tallinn%2c_Estonia%2c_2012-08-05%2c_DD_06.jpg)
