Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Tadeusz Kalina-Zieleniewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Tadeusz Zieleniewski
Kalina
Ilustracja
płk dypl. piech. Tadeusz Zieleniewski
pułkownik dyplomowany piechotypułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia

24 lipca 1887
Ostrówek Lubelski

Data i miejsce śmierci

22 lipca 1971
Warszawa

Przebieg służby
Lata służby

1914–1947

Siły zbrojne

Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne

Jednostki

33 Dywizja Piechoty
Grupa płk. Zieleniewskiego
3 Dywizja Piechoty
2 Dywizja Grenadierów Pancernych

Stanowiska

dowódca dywizji

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Późniejsza praca

pracownik naukowy, profesor

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti MilitariKrzyż NiepodległościKrzyż Oficerski Orderu Odrodzenia PolskiKrzyż Walecznych (1920–1941, trzykrotnie)Złoty Krzyż Zasługi (II RP)Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921Medal Dziesięciolecia Odzyskanej NiepodległościMedal Srebrny za Długoletnią SłużbęMedal Brązowy za Długoletnią SłużbęKawaler Orderu Zasługi Wojskowej (Bułgaria)Krzyż Komandorski Orderu Węgierskiego Zasługi (wojskowy)Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Multimedia w Wikimedia Commons
Pomnik poświęcony żołnierzom z grupy płk Tadeusza Kaliny-Zieleniewskiego wMomotach Górnych
Pomnik
Widok koszar od strony ulicy Sienkiewicza

Tadeusz Lubomir Zieleniewski,ps.Kalina (ur.24 lipca1887 wOstrówku Lubelskim, zm.22 lipca1971 wWarszawie) –pułkownikdyplomowany piechotyWojska Polskiego, działacz niepodległościowy,profesor,inżynier,kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Urodził się w rodzinie Emila i Matyldy z domu Tittenbrun. Po ukończeniu gimnazjum w Łodzi w 1910 studiował geodezję wLiège we Francji (1910–1914). Tam należał doPolskich Drużyn Strzeleckich. Od sierpnia 1914 wLegionach Polskich. Służył w1 Kompanii Kadrowej. 6 sierpnia 1914 wymaszerował zKrakowa w składzie4 plutonu1 Kompanii Kadrowej. 15 maja 1917 został przydzielony na trzy miesiące dokompanii saperów nr 1 w charakterze hospitanta[1].

Pokryzysie przysięgowym był internowany wBeniaminowie. WPolskiej Sile Zbrojnej pełnił obowiązki oficera broni obozu wyszkolenia wOstrowi Mazowieckiej. Później w 1918 komendant Szkoły Mierniczej w Warszawie. Następnie pełnił służbę w1 pułku piechoty Legionów, a później był m.in. wykładowcą i dowódcą 2 kompaniiSzkoły Podchorążych w Warszawie (1918–1919), słuchaczemSzkoły Sztabu Generalnego w Warszawie (1921–1923) – pierwszy rok odbywał wÉcole supérieure de guerre. 1 stycznia 1920 został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Legionów Polskich, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia kapitana wojsk technicznych i zatwierdzeniem przydziału do Szkoły Podchorążych w Warszawie[2].

W listopadzie 1924 został przydzielony z1 pułku saperów do Wyższej Szkoły Wojennej na stanowisko wykładowcy taktyki ogólnej[3]. W listopadzie 1927 wyznaczony został na stanowisko pełniącego obowiązki II dyrektora nauk Wyższej Szkoły Wojennej – zastępcy komendanta WSWoj. z równoczesnym przeniesieniem do kadry oficerów saperów[4]. 23 sierpnia 1929 został przeniesiony do31 pułku Strzelców Kaniowskich w Łodzi na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[5].

23 grudnia 1929 został przeniesiony do korpusu oficerów piechoty w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 35,9 lokata z równoczesnym przeniesieniem do63 pułku piechoty w Toruniu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[6]. 31 marca 1930 został przeniesiony do59 pułku piechoty w Inowrocławiu na stanowisko dowódcy pułku[7]. Z dniem 1 marca 1932 został przeniesiony do dyspozycji szefa Sztabu Głównego na okres trzech miesięcy z zachowaniem dotychczasowego dodatku służbowego[8]. Z dniem 1 czerwca 1932 został mianowany szefemWojskowego Instytutu Geograficznego w Warszawie[9]. Z tego stanowiska na początku 1935 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej w8 Dywizji Piechoty[10]. Pracami instytutu kierował do ostatniej dekady sierpnia 1939. W międzyczasie (1936) odbył praktykę na stanowisku dowódcy piechoty dywizyjnej8 Dywizji Piechoty wModlinie.

Wiosną 1939 został wybrany wiceprezesem zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego w Cieszynie Zachodnim[11].

25 sierpnia 1939 zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym objął dowództwo33 Dywizji Piechoty (rezerwowej) w Grodnie[12]. Dywizją tą dowodził w czasiekampanii wrześniowej. Walczył w bitwach podRóżanem iWłodawą. 19 września 33 DP została włączona w skład41 Dywizji Piechoty, a on sam „pozostał przy sztabie 41 DP[13]. 25 września, po rozwiązaniu DowództwaArmii gen. Przedrzymirskiegowymknął się samochodem w kierunkuKrasnegostawu”. Wieczorem, w rejonie Krasnegostawu, dołączył do grup dowodzonych przez pułkowników:Leona Koca,Władysława Filipkowskiego iWładysława Płonkę. 27 września na odprawie pułkowników wWoli Sobieskiej objął dowództwo nad całością wojsk, z których utworzył Grupę własnego imienia[14]. 29 i 30 września dowodzona przez niego grupa walczy z Niemcami oPolichnę Dolną,Janów Lubelski iDzwolę, a na wschodzie zArmią Czerwoną. 1 października dowodzona przez niego grupa przeszła do wsiMomoty Górne, gdzie złożyła broń przed sowietami. Następnego dnia został wywieziony przez sowietów doLwowa. Wieczorem tego samego dnia, w trakcie konwojowania zdołał zbiec z samochodu i ukryć na terenie miasta (wraz z nim odzyskał wolność przewożony wówczas kpt.Marian Wondraczek)[15]. 13 października wyjechał koleją doDelatyna skąd pieszo przezGorgany przeszedł następnego dnia naWęgry[16]. Następnie przedostał się do Francji.

W latach 1939–1945 wPolskich Siłach Zbrojnych, m.in. dowodził3 Dywizją Piechoty we Francji (4–19 czerwca 1940). Był wykładowcą na kursach Wyższej Szkoły Wojennej wWielkiej Brytanii.

3 sierpnia 1943 Naczelny Wódz mianował go dowódcą1 Dywizji Grenadierów. Obowiązki dowódcy dywizji objął 26 sierpnia 1943[17]. 29 października 1943 Naczelny Wódz mianował go zastępcą inspektora do Spraw Zarządu Wojskowego[18].

W 1947 powrócił do Polski. Zamieszkał w Warszawie. Pracował naukowo naPolitechnice Warszawskiej. W latach 1950–1961 był adiunktem na Wydziale Geodezji i Kartografii. Brał czynny udział w pracachZBoWiD.

Zmarł w Warszawie. Pochowany naCmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A 12-5-3/4)[19].

Awanse

[edytuj |edytuj kod]
  • chorąży – 5 marca 1915
  • podporucznik – 1 kwietnia 1916
  • porucznik
  • kapitan – 1917
  • major
  • podpułkownik – zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 (w 1924 r. zajmował 34., a 1928 r. 17. lokatę w korpusie oficerów zawodowych inżynierii i saperów)
  • pułkownik – 1 stycznia 1931 i 1. lokatą w korpusie oficerów piechoty

Ordery i odznaczenia

[edytuj |edytuj kod]

Upamiętnienie

[edytuj |edytuj kod]

15 września 2016 6 Samodzielny Oddział Geograficzny w Toruniu przyjął płk. dypl. inż. Tadeusza Zieleniewskiego ps. „Kalina” na swojego patrona. Z tej okazji odsłonięto pamiątkowy pomnik[29]. Od 29 kwietnia 2025 imię pułkownika Zieleniewskiego nosi6 Samodzielny Oddział Geoprzestrzenny[30].

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Odprawy Komendy Legionów Polskich, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I.120.1.295b, s. 326[1].
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 17 stycznia 1920 roku, s. 4.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 119 z 7 listopada 1924 roku, s. 664.
  4. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 27 z 29.11.1927 r.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 sierpnia 1929 roku, s. 300.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 380.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 102.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 229.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 223.
  10. Zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 5, s. 30, 21 marca 1935. 
  11. Zjazd delegatów Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego w Cieszynie. „Wschód”. Nr 133, s. 8, 4 czerwca 1939. 
  12. Zieleniewski 1939 ↓, s. 1.
  13. Zieleniewski 1939 ↓, s. 9.
  14. Zieleniewski 1939 ↓, s. 10.
  15. Eugeniusz Sobczyński. Wojskowy Instytut Geograficzny w wojnie obronnej 1939 r.. „Geodeta-Historia”. Nr 9, s. 21, 2009. ISSN 1234-5202. 
  16. Zieleniewski 1939 ↓, s. 11.
  17. Rozkazy dzienne 1943 ↓, s. 167, 169.
  18. Rozkazy dzienne 1943 ↓, s. 225.
  19. Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2020-05-01] .
  20. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923 roku, s. 8 – wskazany jako mjr. Szt. Gen. Zieleniewski-Kalina Tadeusz.
  21. Lista odznaczonych ofic. i żołnierzy b. 1. p. p. Leg. Pol., „Żołnierz Polski” (25 (304)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 22 czerwca 1922, s. 15 [dostęp 2025-11-19], Cytat: mjr. Szt. Gen. Zieleniewski-Kalina Tadeusz .
  22. M.P. z 1931 r. Nr 218, poz. 296 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  23. M.P. z 1926 r. nr 99, poz. 294 „za zasługi, położone na polu nauczania i wychowania wojskowego”.
  24. abcdefgStanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Warszawa: 1939, s. 182–183. [dostęp 2021-08-11].
  25. M.P. z 1930 r. Nr 98, poz. 143 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”.
  26. 6 sierpień: 1914–1934, Warszawa: Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich, 1934, s. 20 .
  27. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 38, Nr 2 z 11 listopada 1937. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 
  28. widoczny na fotografii w infoboksie, pod szyją
  29. https://web.archive.org/web/20170918170600/http://6sog.wp.mil.pl/pl/117.html; Decyzja Nr 167/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2016 r.
  30. Decyzja Nr 55/MON ministra obrony narodowej z dnia 29 kwietnia 2025 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji i sztandaru, nadania imienia patrona oraz ustanowienia Święta 6. Samodzielnego Oddziału Geoprzestrzennego. [w:]Dziennik Urzędowy MON z 29 kwietnia 2025, poz. 65 [on-line]. Ministerstwo Obrony Narodowej. [dostęp 2025-08-26].

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tadeusz_Kalina-Zieleniewski&oldid=78090866
Kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp