Sztucznym satelitą jeststatek kosmiczny (z załogą lub bez załogi) okrążający ciało niebieskie (np. planetę, Księżyc) po orbicie zamkniętej. Najliczniejszą grupę stanowią sztuczne satelity Ziemi. Wyniesiono również wprzestrzeń kosmiczną sztuczne satelityKsiężyca,Marsa,Wenus,Słońca (np.Helios 1,Pioneer 6 i 9),Jowisza (Galileo),Saturna (Cassini),Merkurego (MESSENGER),planetoidyWesta (Dawn),planety karłowatejCeres (Dawn) i innych ciał. Zdecydowana większość sztucznych satelitów wprowadzana jest na orbitę wokół Ziemi. Wprowadzenie na orbitę sztucznych satelitów Ziemi odbywa się za pomocąrakiety nośnej, której zadaniem jest wyniesienie satelity poza gęste warstwyatmosfery i nadanie mu odpowiedniej prędkości i kierunku. Dalszy lot statku odbywa się ruchem bezwładnym wpolu grawitacyjnym ciała obieganego. Na ogół tor lotu (orbita) jest w przybliżeniuorbitą keplerowską, czylielipsą. Orbita ulega zakłóceniom pod wpływem oporu górnych warstw atmosfery, nierównomierności rozkładu masy oraz spłaszczenia ciała obieganego, a także wskutek przyciągania innych ciał. Sztuczne satelity innych ciał niebieskich to na ogół sondy kosmiczne, wprowadzone najpierw na orbitę okołosłoneczną. Po zbliżeniu się do docelowego ciała sondy te włączały silniki, które zmniejszały odpowiednio prędkość, aby wejść na orbitę wokół tego ciała.Sztuczny satelita zwany sterowanym jest wyposażony wsilniki rakietowe, umożliwiające zmiany orbity i jej nachylenia, a także obrót statku. Silniki te umożliwiają także stabilizację orbity, przeciwstawiając się wymienionym powyżej czynnikom. Odpowiednią orientację satelity w przestrzeni zapewnia stabilizacja aktywna, dokonywana za pomocą małych silników rakietowych lub systemów żyroskopowych, m.in. dzięki temu anteny satelitów telekomunikacyjnych są skierowane cały czas we właściwym kierunku.Większość sztucznych satelitów nie jest sprowadzanych na Ziemię. Satelity na niskich orbitach, na ogół po pewnym czasie, wchodzą w atmosferę. Ulegają w niej całkowitemu lub częściowemu spaleniu. Satelity na dalszych orbitach mogą pozostawać na orbitach przez setki lat (np.Vanguard 1) lub dłużej.Szczególnie ważną grupę sztucznych satelitów Ziemi stanowią załogowe statki kosmiczne, w tym statki wielokrotnego użytku –wahadłowce orazstacje kosmiczne umieszczane na orbitach wokółziemskich.
Sprowadzenie sztucznego satelity na Ziemię (w tym załogowego statku kosmicznego) wymaga zmniejszenia prędkości (za pomocą silników). Przy mniejszej prędkości satelita zmienia orbitę na bliższą powierzchni Ziemi i przy dostatecznie niskiej orbicie wchodzi w atmosferę, gdzie następuje dalsze hamowanie, podczas którego satelita silnie się rozgrzewa.
Sondy znajdujące się na orbicie wokołosłonecznej w zasadzie powinny być nazywane sztucznymi planetoidami (przez pewien stosowano to określenie, lecz nie przyjęło się).
W 2015 roku zastosowano nową metodę umieszczania satelitów na orbicie – zostały one wpierw wyniesione naISS, a z niej umieszczone na właściwej trajektorii[1].
Sputnik 1 – pierwszy sztuczny satelita Ziemi (1957 r.)
Sputnik 2 – pierwszy sztuczny satelita z żywym zwierzęciem na pokładzie (pies Łajka, wysłany bez możliwości powrotu na Ziemię) (1957 r.)
Explorer 1 – odkrycie pasów radiacji (tzw.pasy Van Allena) – pierwszy ważny wynik naukowy misji kosmicznej dotyczący przestrzeni okołoziemskiej (1958 r.).
Vanguard 1 – pierwszy satelita wyposażony wbaterie słoneczne (dzięki temu dostarczał danych przez szereg lat) (1958 r.).
Łuna 1 (Mieczta) – pierwsza sonda, która osiągnęładrugą prędkość kosmiczną i weszła na orbitę okołosłoneczną (sztuczny satelita Słońca, sztuczna planetoida, 1959 r.)
Discoverer 2 – pierwszy sztuczny satelita sprowadzony częściowo na Ziemię (sprowadzona specjalna kapsuła), oraz pierwszy wywiadowczy satelita (w ramach programu Corona, 1959 r.).
Salut 1 – pierwszy satelita przeznaczony na dłuższy pobyt ludzi i umożliwiający teoretycznie wymianę załogi (mała stacja kosmiczna) (1971 r., deorbitowana 1971 r.).
Organizacje zarządzające aktywnymi (tj. operacyjnymi, częściowo operacyjnymi, w trybie standby, zapasowymi bądź o wydłużonej misji) satelitami Ziemi według stanu na lipiec 2017[2][3]. Są to dane historyczne, bowiem w listopadzie 2023 roku konstelacja satelitówStarlink (zarządzana przezSpacex) zawierala ok. 5000 satelitów
↑Błędy przy katalogowaniu sztucznych satelitów są rzadkie. Jeden z takich przypadków dotyczy satelity IMAGE, którego uznano za niedziałającego w 2006 roku, jednak 12 lat później udało się nawiązać z nim kontakt. –Lost … and Found: IMAGE Satellite in 'Good Shape,' NASA Says.
