 | |||
 marszałek polny | |||
| Data i miejsce urodzenia | 13 grudnia 1856 | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci | 23 maja 1920 | ||
| Przebieg służby | |||
| Lata służby | 1875–1918 | ||
| Siły zbrojne | |||
| Jednostki | |||
| Stanowiska | komendantkorpusu | ||
| Główne wojny i bitwy | |||
| Odznaczenia | |||
            | |||
| |||
Svetozar Boroević von Bojna[1] (ur.13 grudnia1856 wUmeticiu, zm.23 maja1920 wKlagenfurcie) –marszałek polnycesarskiej i królewskiej Armii.
Urodził się w prawosławnej rodzinie we wsiUmetić kołoKostajnicy (gmina Donji Kukuruzari wChorwacji[2], na południowy wschód odZagrzebia). Obszar ten wchodził w składPogranicza Wojskowego Austro-Węgier. Po skończeniu szkoły elementarnej studiował na akademiach wojskowych w Kemenitz (koło Peterwardein, ob.Petrovaradin, podNowym Sadem) iGrazu. Szybko awansował (kapral w 1872, podporucznik 1 maja 1875) i został wcielony doWęgierskiego Pułku Piechoty Nr 52 w Grazu[3]. W 1878 odznaczył się podczas zajmowaniaBośni. Na stopieńporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 maja 1880.
W 1881 został przyjęty do Szkoły Wojennej w Wiedniu, w charakterze słuchacza, pozostając oficerem nadetatowymIR. 52[4]. W 1883, po ukończeniu studiów otrzymał tytuł „oficer przydzielony do Sztabu Generalnego” i przydział do 63 Brygady Piechoty w Budapeszcie na stanowisko oficera sztabu[5][6], a w następnym roku do Oddziału Wojskowego wKomendzie 15 Korpusu w Sarajewie. Na stopieńkapitana został mianowany ze starszeństwem z 1 maja 1886. W tym samym roku otrzymał tytuł „oficera Sztabu Generalnego”[7]. W 1887 został przydzielony doTerezjańskiej Akademii Wojskowej w Wiener Neustadt na stanowisko wykładowcy taktyki i organizacji wojska[8]. W 1891 został przydzielony doKomendy 19 Dywizji Piechoty w Pilźnie na stanowisko szefa sztabu[9]. W następnym roku został przeniesiony na takie samo stanowisko doKomendy 18 Dywizji Piechoty w Mostarze i mianowany na stopieńmajora ze starszeństwem z 1 maja 1892[10]. Dwa lata później został wyznaczony na stanowisko szefa sztabu27 Dywizji Piechoty w Koszycach[11]. W 1895 został przeniesiony do Oddziału Wojskowego wKomendzie 6 Korpusu w Koszycach oraz mianowany na stopieńpodpułkownika ze starszeństwem z 1 maja tego roku[12]. W 1896 został przeniesiony doKraińskiego Pułku Piechoty Nr 17 w Klagenfurcie na stanowisko komendanta 4. batalionu[13]. Na tym stanowisku 17 grudnia 1897 został awansowany napułkownika[14]. W czerwcu 1898 został wyznaczony na stanowisko szefa sztabu8 Korpusu w Pradze, którym był do lutego 1904. W międzyczasie, w 1899 ożenił się z córką austriackiego oficera. 15 maja 1904 został mianowany na stopieńgenerała majora i wyznaczony na stanowisko komendanta14 Brygady Piechoty w Petrovaradinie. W 1905 został uhonorowany tytułem „von Bojna”. W 1907 został wyznaczony na stanowisko komenda chorwacko-slawońskiego VII Dystryktukrólewsko-węgierskiej Obrony Krajowej w Zagrzebiu[15]. Na tym stanowisku 8 maja 1908 awansował namarszałka polnego porucznika[16]. W kwietniu 1912 został przeniesiony na stanowisko komendanta i generała dowodzącego6 Korpusem w Koszycach[17]. 28 kwietnia 1913 otrzymał awans na stopieńgenerała piechoty i tytułszefaWęgierskiego Pułku Piechoty Nr 51 w Târgu Mureș[18].
W 1914 kiedy zaczęła sięI wojna światowa, na czele 6 Korpusu walczył na froncie wschodnim. Na początku września 1914 został dowódcą3 Armii[19] i w początkach października oswobodził twierdzęPrzemyśl. Jego wojska walczyły podLimanową, na Przełęczy Dukielskiej i w innych miejscach w Karpatach, powstrzymując Rosjan przed wkroczeniem naWęgry. Rosyjskie kontrofensywy w lutym i marcu 1915 o mało nie spowodowały zepchnięcia trzeciej armii Boroevicia na Nizinę Węgierską, lecz dzięki posiłkom niemieckim zdołał on utrzymać pozycje i nie dopuścił do przełamania frontu. Potem (wraz z czwartą armią austro-węgierską arcyks. Józefa Ferdynanda i jedenastą armią niemieckąMackensena) wziął udział wgeneralnej ofensywie austriacko-niemieckiej, mającej odrzucić Rosjan i ewentualnie odbić Przemyśl.
Boroević nie pozostał jednak na froncie wschodnim dostatecznie długo, aby zobaczyć odzyskanie Przemyśla, które nastąpiło w czerwcu. 25 maja 1915 wraz z częścią 3 Armii (reszta została wcielona do Grupy Armii Mackensena) został przeniesiony na front włoski. Tam został dowódcą5 Armii[19], przy pomocy której zorganizował obronę przedWłochami i powstrzymał wiele ich ofensyw. Mimo to szef sztabu,Conrad von Hötzendorf, polecił mu wycofać się i zaprzestać prób obrony tego obszaru (dzisiejszaSłowenia), uważając go za niemożliwy do obronienia. Jednakże Boroević utrzymywał się z trzydziestoma ze swoich oddziałów, twierdząc, żeSłoweńcy dotrzymają pola, kiedy przyjdzie im bronić swojego kraju. To przemówiło do cesarzaFranciszka Józefa i przekazał Boroeviciowi dowodzenie frontem nad rzekąSoczą (wł.Isonzo).
Osobny artykuł:Bitwy nad Isonzo.Wojska Boroevicia powstrzymały wszystkie z jedenastu włoskich ataków i w Austro-Węgrzech okrzyknięto go „Królem Isonzo” (zyskał również przydomek „Lew Isonzo” [„Löwe vom Isonzo”]), a jego żołnierze adorowali go i nazywali „Naš Sveto!”. Za męstwo w walce 1 maja 1916 został awansowany na stopieńgenerała pułkownika. 23 sierpnia 1917 doszedł do stanowiska dowódcy frontu południowo-wschodniego, który wkrótce został przemianowany na Grupę Armii Boroević. 1 lutego 1918 został mianowany na stopień marszałka polnego[20]. Został także dowódcą wszystkich sił austro-węgierskich przeciwko Włochom[19]. Front utrzymał się do listopada 1918, kiedy żołnierze węgierscy zaczęli masowo dezerterować. Po tym wydarzeniu Boroević przegrupował oddziały podTagliamento, potem cofnął się doVelden am Wörther See. 1 grudnia 1918 został przeniesiony w stan spoczynku[20].
Jako austriacki generał był osobą niepożądaną w nowo tworzonymKrólestwie Serbów, Chorwatów i Słoweńców, więc pozostał w Austrii. Zmarł 23 maja 1920[20][19] w szpitalu wKlagenfurcie. Jego ciało zostało przetransportowane do Wiednia, gdzie złożono je w grobie opłaconym przez cesarzaKarola.
.png)
