W V wieku Sumatra płaciła haraczChinom. Od VII wieku do XII wieku na wyspie dominowało królestwoŚriwidżaja ze stolicą wPalembang, od XIII wieku do XV wieku królestwoMajapahit. Po jego upadku powstało na wyspie kilka samodzielnych państw muzułmańskich. Pierwszym Europejczykiem, który w 1508 dopłynął do Sumatry, był Portugalczyk L. de Figueira. W XVI wiekuPortugalczyków wyparliHolendrzy, którzy w latach 1659–1662 podbili południowo-zachodnią część wyspy, w 1664 zagarnęliIndrapuras iSalidas, a w 1666Padang. Pod koniec XVIII wieku powstały na wyspie pierwsze osadyangielskie. W 1803 cała południowa część wschodniego wybrzeża znalazła się pod panowaniem holenderskim. W 1824 Holendrzy zawarli układ z Anglikami, na mocy którego ci ostatni zrzekli się swych posiadłości na Sumatrze, w zamian za co objęli zwierzchnictwo nadPółwyspem Malajskim. W początkach XX wieku Holandia podporządkowała sobie całą Sumatrę. 1942–1945 okupowana przezJaponię. W 1946 roku Holandia uznała suwerennośćIndonezji na Sumatrze.
26 grudnia 2004 wybrzeże północno-zachodniej Sumatry i pobliskie mniejsze wyspy zostały zniszczone przez 15-metrową falętsunami powstałą w wynikutrzęsienia ziemi na Oceanie Indyjskim. Zginęło ponad 80 tys. ludzi, głównie w prowincjiAceh.
Środek wyspy jest górzysty i znajdują się tu czynne wulkany (najwyższyKerinci 3805 m n.p.m.), część północno-wschodnia natomiast jest nizinna z licznymi bagnami. Działalność wulkaniczna tego regionu spowodowała, że gleba na tych terenach jest niezwykle żyzna, a krajobraz urozmaicony. Znajduje się tu również największe jezioro wyspy –Toba (1940 km²) w kraterze o powierzchni ok. 3000 km². W górach można także znaleźć złoża węgla i złota.
Klimat Sumatry jest równikowy, bardzo wilgotny. Średnia temperatura w styczniu wynosi +25 °C, natomiast w sierpniu +27 °C.Pora deszczowa wypada w październiku i w listopadzie. Znaczną część wyspy niegdyś porastałylasy równikowe, ale rozwój ekonomiczny i nielegalna wycinka zagroziły ich istnieniu.
Sumatra jest szóstą co do wielkości wyspą na świecie i trzecią w archipelagu indonezyjskim.Rzeki znajdujące się na wyspie (Musi,Hari,Inderagiri,Kampar,Asahan,Simpang-kiri,Barumun) transportują duże ilości szlamu, tworząc rozległe niziny przeplatane bagnami. Pomimo że obszary te nie nadają się pod uprawę, są bardzo ważne pod względem ekonomicznym dla Indonezji. Ziemia ta produkuje bowiem zarównoolej palmowy, jak iropę naftową.
Na terenie Sumatry znajdują się następujące parki narodowe[2]:
Sumatra nie jest gęsto zaludniona – na jeden km² przypada średnio 96 osób. Cała populacja to około 45 milionów ludzi, co daje jej piąte miejsce pod względem zaludnienia wysp. Najgęściej zaludniona jest północ Sumatry oraz pogórze zachodniej części wyspy. Najwięcej ludności skupia się w miastachMedan iPalembang.
Ludność stanowi mieszankę etniczną, mówiącą w 52 językach. Jednakże większość z tych grup dzieli swe tradycje i wierzenia, a języki są ze sobą spokrewnione. Na wschodnim wybrzeżu skupiają się ludzie mówiący wjęzyku malajskim, natomiast mieszkańcy południowej i centralnej Sumatry mówią w językach zbliżonych do malajskiego. Mniejszości chińskie zamieszkują głównie większe miasta.
