Stefan Buszczyński (ur.26 grudnia 1821 w Mołodkowicach[ 1] 20 października 1892 wKrakowie ) –polski publicysta i pisarz polityczny, powstaniec.
Pochodził z rodziny szlacheckiej. Ukończył studia humanistyczne naUniwersytecie Kijowskim . Od 1845 prowadził swoje dobra ziemskie. Debiutował w „Athenaeum ” w 1848. Przyjaźnił się zApollonem Korzeniowskim [ 2] powstaniu styczniowym 1863 był organizatorem i naczelnikiem powiatu mohylewskiego[ 3] [ 3] Paryżu był członkiemTowarzystwa Historyczno-Literackiego i zarządzałfundacją raperswilską (od 1867),Towarzystwem Naukowym Krakowskim (od 1869) iAkademią Umiejętności (od 1872). Do kraju, doLwowa powrócił w 1878, a od 1887 roku zamieszkał w Krakowie. Starał się o docenturę naUniwersytecie Jagiellońskim , jednak kandydaturę zablokowały środowiska konserwatywne (zwłaszczaJózefa Szujskiego ). Publikował w pismach takich jak „Kraj”, „Nowa Reforma”, „Ruch Literacki ”. Utrzymywał bliskie kontakty z Polonią amerykańską. Był członkiemLigi Polskiej [ 4]
W młodości związany ze środowiskami radykalnymi, w późniejszym wieku przeszedł na pozycje bardziej zachowawcze, nie wierząc w powodzenie czynu zbrojnego (broszuraCierpliwość czy rewolucja , Paryż, 1862). Jego patriotyczne i demokratyczne poglądy znajdowały odbicie w jego utworach literackich. Do najważniejszych dzieł Buszczyńskiego należałoLa decadence de l’Europe (1867), którego czytelnikami byli m.in.Napoleon III ,Jules Michelet iWiktor Hugo . W dziele tym opisał szczegółowo wizję przyszłej zjednoczonej Europy, z parlamentem w Brukseli[ 5]
Podole, Wołyń i Ukraina. Prawa korony polskiej do tych krajów (1862)[ 6] La decadence de l’Europe (Paryż, 1867)[ 7] Rany Europy. Statystyczne fakta etnograficznemi i historycznemi notami objaśnione (pierwodruk po niemiecku jakoDie Wunden Europa’s , 1875)Ameryka i Europa. Studium historyczne i finansowe z krytycznym na sprawy społeczne poglądem (1876)Rękopis z przyszłego wieku: fantazya społeczna z r. 1881 (takżeRękopis XX wieku po Chrystusie [potrzebny przypis ] ; 1881, wydana w Krakowie, 1918)[ 8] Znaczenie dziejów Polski i walki o niepodległość (1882)[ 9] Obrona spotwarzonego narodu (1884-1894)[ 10] [ 11] [ 12] [ 13] Pieśni Antoniego Szaszkiewicza wraz z jego życiorysem ↑ Mołotkowce Słownik geograficzny Królestwa Polskiego .↑ Zdzisław Najder : Życie Josepha Conrada Korzeniowskiego . Culture.pl. [dostęp 2011-03-13].↑a b Nieco szczegółów biograficznych dotyczących uczestników organizacyi i partyzantki r. 1863/64. W: Józef Białynia Chołodecki : Księga pamiątkowa opracowana staraniem Komitetu Obywatelskiego w czterdziestą rocznicę powstania r. 1863/1864 ↑ Stanisław Kozicki , Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 571.↑ Gazeta Wyborcza , 18.08.2011, str. 7 - Rozmowa z prof. Adamem Suchońskim↑ Stefan S. Buszczyński Stefan S. ,Podole, Wołyń i Ukraina : prawa korony polskiej do tych krajów [dostęp 2019-02-02] .↑ Stefan S. Buszczyński Stefan S. ,La décadence de l'Europe [dostęp 2019-02-02] .↑ Stefan S. Buszczyński Stefan S. ,Rękopis z przyszłego wieku : fantazya społeczna z r. 1881, wyd. 1918 [dostęp 2019-02-02] .↑ Stefan S. Buszczyński Stefan S. ,Znaczenie dziejów Polski i walk o niepodległość [dostęp 2019-02-02] .↑ Stefan S. Buszczyński Stefan S. ,Obrona spotwarzonego narodu. Z. 1, Powszechny ruch ludowy przed powstaniem ; Styczniowe 1863 roku powstanie [...], wyd. 1894 [dostęp 2019-02-02] .↑ Stefan S. Buszczyński Stefan S. ,Obrona spotwarzonego narodu. Z. 2, Rozbiór krytyczny historycznej szkoły krakowskiej, wyd. 1894 [dostęp 2019-02-02] .↑ Stefan S. Buszczyński Stefan S. ,Obrona spotwarzonego narodu. Z. 3 cz. 1, Następstwa zasad historycznej szkoły krakowskiej. cz. 2, Ks. Walerjana Kalinki: Obraz Krakowa w 1850 r. , wyd. 1894 [dostęp 2019-02-02] .↑ Stefan S. Buszczyński Stefan S. ,Obrona spotwarzonego narodu. Z. 4, Cierpliwość Narodu Polskiego [...], wyd. 1894 [dostęp 2019-02-02] .Fragment nagrobka Buszczyńskiego na cmentarzu Rakowickim w Krakowie 
