Ten artykuł dotyczy generała dywizji Wojska Polskiego. Zobacz też:Stanisław Puchalski – urzędnik, żołnierz Armii Krajowej (ps. „Kozak”), Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. | |||
 generał dywizji | |||
| Data i miejsce urodzenia | 5 stycznia 1867 | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci | 16 stycznia 1931 | ||
| Przebieg służby | |||
| Lata służby | 1887–1921 | ||
| Siły zbrojne | |||
| Formacja | |||
| Jednostki | |||
| Stanowiska | szef Departamentu I Broni Głównych i Wojsk Taborowych | ||
| Główne wojny i bitwy | |||
| Odznaczenia | |||
          | |||
| |||
Stanisław Ślepowron-Puchalski[1][a]herbuPuchała (ur.5 stycznia1867 wWapowcach, zm.16 stycznia1931 wWarszawie) –marszałek polny porucznikcesarskiej i królewskiej Armii, komendantLegionów Polskich,generał dywizjiWojska Polskiego.
Syn Józefa – urzędnika państwowego i Aleksandry z Horoków[3], urodzony 5 stycznia 1867 w Wapowcach, w ówczesnympowiecie przemyskimKrólestwa Galicji i Lodomerii[4].
Kształcił się w wojskowych szkołach wGüns, Hranicach,Terezjańskiej Akademii Wojskowej w Wiener Neustadt (1884-1887) oraz Szkole Wojennej wWiedniu (1890-1893). W 1887 rozpoczął karierę oficerską jakopodporucznik w 10 pułku piechoty[3]. 1 listopada 1890 awansował do stopniaporucznika[3], a 1 maja 1896 –kapitana[3] z przydziałem do Wojskowego Biura Kolei Żelaznych. W 1903 już w randzemajora został szefem sztabu45 Dywizji Piechoty Obrony Krajowej[3]. 1 listopada 1907 otrzymał awans na stopieńpodpułkownika, a 1 listopada 1910pułkownika[3]. Od 1911 był dowódcąGalicyjskiego Pułku Piechoty Nr 20 w Krakowie. We wrześniu tego roku został dowódcą24 Brygady Piechoty. 6 grudnia 1914 został mianowanygenerałem majorem[3] ze starszeństwem z 1 listopada 1914[5], brał ze swoją dywizją udział w walkach zRosjanami nafroncie galicyjskim.
Od lutego do października 1916 był następcąKarola Durskiego na stanowisku komendanta Legionów Polskich. NieprzychylnyJózefowi Piłsudskiemu, nie umiał z nim współpracować. Odwołany ze stanowiska komendanta Legionów, od 1917 dowodził12 Dywizją Piechoty, walcząc naBukowinie. 9 grudnia 1917 został mianowany marszałkiem polnym porucznikiem ze starszeństwem z 1 listopada 1917[5]. Uczestniczył w walkach na froncie nadPiawą. Mianowany przez ministra wojny Austro-Węgier komendantem wojskowym Przemyśla przybył do tego miasta 29 października 1918 roku. Obowiązki objął 1 listopada 1918, lecz już w dniach 30 i 31 października współpracował z ustępującym komendantem miasta, tytularnym generałem piechoty Viktorem von Njegovan. Powołany na stanowisko dowódcy Wojska Polskiego w Galicji, w dniu 1 listopada zadeklarował przejście w szeregi Wojska Polskiego, swoją funkcję w armii Austro-Węgier przekazując gen. Stowasserowi[6]. W dniu 4 listopada 1918 r.został internowany w Przemyślu przez siły ukraińskie. W niewoli, bez odpowiedniego rozeznania, podpisał rozkaz dla jednostek polskich, nakazujący im opuszczenie Przemyśla i powiatu przemyskiego, oraz oddanie ich w ręce ukraińskie[7]. Polacy (POW) nie zastosowali się do rozkazu i obronili Przemyśl. Polska komisja generalska rozpatrująca pod koniec 1918 zarzuty przeciwko Puchalskiemu – przed którą stanął na własne życzenie – uznała jego duże doświadczenie i wiedzę wojskową, jednocześnie stwierdzając, że „ze względu na słabe nerwy nie nadaje się do służby frontowej i samodzielnych komend”[8], i oddała go do dyspozycji Naczelnego Dowództwa.
18 marca 1919 został przyjęty doWojska Polskiego w stopniugenerała porucznika ze starszeństwem od 9 grudnia 1917 i przydzielony z dniem 1 marca tego roku do Rezerwy Oficerskiej w Warszawie[9]. Kierował Kursem Adiutantów Sztabowych i uczestniczył w pracach Komisji Weryfikacyjnej. 10 czerwca 1919 wyznaczono go na stanowisko dowódcySzkoły Sztabu Generalnego. Równocześnie przewodniczył Centralnej Komisji Wyszkolenia WP (od 21 sierpnia) oraz kierował dywizyjnym Centrum Wyszkolenia wLidzie (od 17 listopada). 10 lutego 1920 został zwolniony z funkcji komendanta SSG, a 10 marca otrzymał nominację na stanowisko szefa Departamentu I Broni Głównych i Wojsk TaborowychMinisterstwa Spraw Wojskowych i członkaRady Wojskowej. Funkcję szefa departamentu sprawował do listopada 1920. Z dniem 1 marca 1921 na własną prośbę został przeniesiony do rezerwy armii[10], a z dniem 31 marca tego roku wstan spoczynku z prawem noszenia munduru[11]. 26 października 1923 Prezydent RPStanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu generała dywizji[12]. Zmarł 16 stycznia 1931 w Warszawie[13]. Został pochowany naCmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A15-5-3)[14].
Stanisław Puchalski był żonaty z Luiginą Hächsman von Hochsam, z którą miał córkę Edytę (ur. 23 lutego 1904)[3].
| Formacje |
|
|---|---|
| Piechota | |
| Kawaleria | |
| Artyleria i saperzy | |
| Komendanci Legionów |
|
| Inne |
.png)
.png)
