.jpg) Stanisław Kossuth (przed 1933) | |||
| Pełne imię i nazwisko | Stanisław Marek Romuald Kossuth | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | 2 października 1893 | ||
| Data i miejsce śmierci | 20 maja 1968 | ||
| Zawód, zajęcie | |||
| Miejsce zamieszkania | |||
| Narodowość | |||
| Alma Mater | |||
| Pracodawca | Okręgowy Urząd Górniczy,Ministerstwo Przemysłu i Handlu,Główny Instytut Górnictwa | ||
| Rodzice | Aleksander i Aleksandra z d. Piotrowicz | ||
| Małżeństwo | Maria Zelinger | ||
| Dzieci | Irena, Andrzej | ||
| Krewni i powinowaci | Stefan Kossuth (stryj) | ||
| Odznaczenia | |||
        | |||
| |||
Stanisław Marek Romuald Kossuth (ur.2 października1893 wMyszkowie, zm.20 maja1968 wKatowicach) –polskiinżyniergórnictwa,żołnierzI Brygady Legionów Polskich, oficer piechoty rezerwyWojska Polskiego, działacz niepodległościowy,kawaler Orderu Virtuti Militari, pracownik Okręgowego Urzędu Górniczego iGłównego Instytutu Górnictwa,docent.
Urodził się 2 października 1893 roku w Myszkowie, w rodzinie Aleksandra i Aleksandry z Piotrowiczów[1][2][3][4][5]. Ojciec był inżynierem technologiem, taksatorem Wzajemnego Towarzystwa Ubezpieczeń od Ognia[2]. Rodzina Stanisława Kossutha była pochodzenia węgierskiego – jego pradziadek w okresieSejmu Czteroletniego podjął służbę w polskim wojsku i pozostał w Polsce, a jego stryjStefan Kossuth był redaktorem„Przeglądu Technicznego”[3]. Uczęszczał początkowo do rosyjskiego gimnazjum wKielcach. Brał udział w strajku szkolnym, po czym przeniósł się do tamtejszej polskiej szkoły[6]. Po uzyskaniu matury w Miejskiej Szkole Handlowej w Kielcach[2] (późniejszeII Liceum Ogólnokształcące im. Jana Śniadeckiego w Kielcach[7]) w 1910 roku był przez rok studentem chemii naUniwersytecie w Liège i przez rok wolnym słuchaczemUniwersytetu Jagiellońskiego, uczęszczając jednocześnie do Szkoły Nauk Politycznych. W 1912 roku rozpoczął studia wWyższej Szkole Górniczej(inne języki) wPrzybramie[8][1].
W 1912 roku wstąpił do drużyny strzeleckiej[8]. PodczasI wojny światowej, w latach 1914–1917 walczył w szeregachI Brygady Legionów Polskich. W wojsku awansował od szeregowca do sierżanta[3]. Po jej rozwiązaniu kontynuował studia, uzyskując w 1919 roku tytuł inżyniera górnictwa[1]. Dyplom inżyniera nostryfikował naAkademii Górniczej w Krakowie w 1932 roku[3].
Po studiach przez trzy miesiące pracował w kopalni galmanu „Bolesław” kołoOlkusza, potem przez dziesięć miesięcy wkopalni „Hrabia Renard” (później „Sosnowiec”[9]) wSosnowcu[8]. W 1920 roku został zwolniony za odmowę pracy podczas strajku górników. Nie mogąc znaleźć zatrudnienia w dużych zakładach, przez parę lat pracował w małych kopalniach[9], m.in. prowadzonych przez firmęKnothe i Przedpełski, a później przez kilka miesięcy w kopalni węgla brunatnego „Ochle” wWielkopolsce[8], w okolicachKoła iKonina[9].
Po przyłączeniu częściGórnego Śląska doPolski[9], w 1923 roku zaczął pracę w Okręgowym Urzędzie Górniczym wKatowicach, będąc w latach 1926–1937 jego naczelnikiem[1]. Opracował tam ulepszone metody eksploatacji kopalin[2]. W 1924 roku wstąpił do Stowarzyszenia Polskich Inżynierów Górniczych i Hutniczych, gdzie najpierw był sekretarzem, a następnie wiceprezesem Zarządu Głównego[1]. Należał wraz zBrunonem Buzkiem, Andrzejem Madeyskim, Gustawem Różyckim i Benedyktem Wiszniewskim do grupy młodych inżynierów, którzy w latach 1925–1926 wysunęli program polonizacji górnośląskiego przemysłu, przeciwstawiając się polityce ugody z Niemcami[8]. W latach 1929–1939 przewodniczył Komisji Pojednawczej i Arbitrażowej w Katowicach, która rozstrzygała spory pomiędzy pracodawcami a robotnikami. W latach 1930–1938 był redaktorem „Przeglądu Górniczo-Hutniczego”. W 1937 roku został naczelnikiem Wydziału Górnictwa Węglowego wMinisterstwie Przemysłu i Handlu[1]. Jego działalność w ministerstwie zmierzała do ograniczenia swobody działania prywatnego kapitału w górnictwie na rzecz państwa[8].W latach międzywojennych mieszkał wKatowicach przyulicy T. Kościuszki 48[10]. Na stopieńkapitana rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 7. lokatą w korpusie oficerów piechoty[11].
W czasieII wojny światowej przebywał wWarszawie iRadomiu[12], gdzie od 1941 roku był dyrektorem technicznym przedsiębiorstwa Radomski Torf[8]. W 1940 roku był jednym z założycieli tajnej organizacji polskich inżynierów górnictwa, która przygotowywała plany przejęcia górnictwa przez polskie władze po wyzwoleniuGórnośląskiego Zagłębia Węglowego[13].
31 lutego 1945 roku rozpoczął pracę w Centralnym Zarządzie Przemysłu Węglowego[13]. W latach 1948–1965 pracował wGłównym Instytucie Górnictwa[1] (pierwotnie pod nazwą Główny Instytut Paliw Naturalnych) jako kierownik Działu Koordynacji Prac Naukowych i naczelny redaktor prac naukowych instytutu, a potem jako doradca naukowy. Kierował m.in. badaniami nad geograficznym rozmieszczeniem różnych typów węgli w pokładach siodłowych GZW oraz pracami nad określeniem urabialności węgli[13].
W latach 1945–1950 był redaktorem naukowym „Przeglądu Górniczego”[1]. Był także członkiem Rady NaukowejŚląskiego Instytutu Naukowego w Katowicach oraz wiceprzewodniczącym Komisji Tradycji i Muzealnictwa Górniczego Zarządu GłównegoStowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa[13]. Prowadził badania m.in. w zakresie historii polskiego górnictwa[12]. 2 lipca 1959 roku za działalność naukową został mu przyznany tytułdocenta. Ze względu na stan zdrowia 1 października 1965 roku przeszedł na emeryturę, prowadząc dalej badania naukowe[13].
Zmarł 20 maja 1968 roku w Katowicach[1][13].
Był żonaty z Marią Zelinger, z którą miał córkę Irenę i syna Andrzeja[13].
Jedna z ulicOsiedla Witosa w Katowicach otrzymała nazwę Stanisława Kossutha[14].
