Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Stała Plancka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Stała Plancka,kwant działania[1] (oznaczana przezh) –stała fizyczna mająca wymiardziałania, pojawia się w większości równańmechaniki kwantowej.

Historycznie stała Plancka pojawiła się w pracyMaxa Plancka na temat wyjaśnienia przyczyn tzw.katastrofy w nadfiolecie w prawie promieniowaniaciała doskonale czarnego. Planck stwierdził, że energia nie może być wypromieniowywana w dowolnych ciągłych ilościach, a jedynie w postaci „paczek” (kwantów) o wartości, gdzieν jest częstotliwością.

Do 20 maja 2019 roku stała Plancka wukładzie SI była równa[2]:

h=6,626070040(81)×1034Js=4,135667662(25)×1015eVs.{\displaystyle h=6{,}626070040(81)\times 10^{-34}\,\operatorname {{J}\cdot {s}} =4{,}135667662(25)\times 10^{-15}\,\operatorname {{eV}\cdot {s}} .}

20 maja 2019 roku weszły w życie nowe definicjejednostek podstawowych układu SI. Kilogram został tak zdefiniowany, aby wartość stałej Plancka była równadokładnie:

h=6,62607015×1034kgm2s-1{\displaystyle h=6{,}62607015\times 10^{-34}\,\operatorname {{kg}\cdot {m^{2}}\cdot {s^{-1}}} }[3].

Pochodzenie stałej

[edytuj |edytuj kod]

Stała Plancka została sformułowana jako część udanych wysiłków Maxa Plancka, aby wytworzyć wyrażenie matematyczne, które dokładnie przewidziało obserwowany rozkład widmowy promieniowania cieplnego z zamkniętego pieca (promieniowanieciała doskonale czarnego)[4]. To matematyczne wyrażenie jest obecnie znane jakoprawo Plancka.

W ostatnich latach XIX wieku Max Planck badał problem promieniowania ciała doskonale czarnego, który po raz pierwszy przedstawiłGustav Kirchhoff około 40 lat wcześniej. Każdeciało spontanicznie i nieprzerwanie emitujepromieniowanie elektromagnetyczne. Nie było żadnego wyrażenia ani wyjaśnienia ogólnego kształtu obserwowanego widma emisyjnego. W tamtym czasie prawoWiena okazało się poprawne do danych dla fal krótkich i wysokich temperatur, ale było całkowicie błędne dla fal długich[4]. Planck nie wiedział, iż w tym czasieLord Rayleigh również zaproponował prawo znane obecnie jakoPrawo Rayleigha-Jeansa, które można było zastosować do przewidywania długich fal, ale drastycznie zawodziło przy krótkichdługościach fal.

Podchodząc do tego problemu, Planck postawił hipotezę, że równania ruchu światła opisują zestawoscylatorów harmonicznych, po jednym dla każdej możliwej częstotliwości. Zbadał, jakentropia oscylatorów zmieniała się wraz z temperaturą ciała, próbując dopasowaćprawo Wiena, i był w stanie wyprowadzić przybliżoną funkcję matematyczną dla widma ciała doskonale czarnego[5], która dała prosty empiryczny wzór dla długich fal.

Stała Diraca

[edytuj |edytuj kod]

O wiele częściej niż stałej Plancka używa się wielkości nazywanejh kreślone (zredukowana stała Plancka albostała Diraca):

=h2π=1,054571817×1034Js=6,582119569×1016eVs{\displaystyle \hbar ={\frac {h}{2\pi }}=1{,}054571817\dots \times 10^{-34}\,\operatorname {{J}\cdot {s}} =6{,}582119569\dots \times 10^{-16}\,\operatorname {{eV}\cdot {s}} }

{\displaystyle \hbar } jestkwantemmomentu pędu, a więc tym samym ispinu. Z tego też powodu przez wielu uważana za stałą bardziej podstawową niż sama stała Plancka. Oznaczenie to wprowadził brytyjski fizykPaul A.M. Dirac.

Kod symbolu to0x210F (zobaczUnicode).

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Plancka stała, [w:]Encyklopedia PWN [online],Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-10-15] .
  2. Peter J.P.J. Mohr Peter J.P.J.,David B.D.B. Newell David B.D.B.,Barry N.B.N. Taylor Barry N.B.N.,CODATA recommended values of the fundamental physical constants: 2014, „Reviews of Modern Physics”, 88 (3), 2016,DOI10.1103/RevModPhys.88.035009,arXiv:1507.07956,ISSN 0034-6861,ISSN 1539-0756 [dostęp 2018-06-13] .
  3. BIPM – measurement units [online], www.bipm.org [dostęp 2019-05-23] .
  4. abFrancis Bitter, Heinrich A. Medicus: Fields and particles. New York: Elsevier, 1973, s. 137–144.
  5. Max Planck. Ueber das Gesetz der Energieverteilung im Normalspectrum. „Ann. Phys.”. 309 (3), s. 553–563, 1901.DOI:10.1002/andp.19013090310.Bibcode1901AnP...309..553P. [dostęp 2008-12-15]. [zarchiwizowane zadresu 2012-06-10].  English translation:On the Law of Distribution of Energy in the Normal Spectrum. [zarchiwizowane ztego adresu (2008-04-18)].”.On the Law of Distribution of Energy in the Normal Spectrum. [dostęp 2011-10-13]. [zarchiwizowane ztego adresu (2011-10-06)].
Jednostki naturalne (jednostkiPlancka)
jednostki
podstawowe
jednostki
pochodne
mechaniczne
elektromagnetyczne
definiujące
stałe fizyczne

Mechanika kwantowa
Tło
Koncepcje podstawowe
Doświadczenia
Sformułowania
Równania
Interpretacje
Zagadnienia zaawansowane
Znani uczeni
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stała_Plancka&oldid=75993722
Kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp